0.7-bob: Dasturchi asboblari — VS Code, Node.js va npm

0-QISM — TAYYORGARLIK · 7-mavzu (yakuniy)

1. Kirish va motivatsiya

Duradgor yog'ochni tushunadi, lekin asboblarsiz stol yasolmaydi. Siz kompyuterni (0.1–0.2), terminalni 0.3-bob, tarmoqni (0.4–0.5) va fikrlashni 0.6-bob o'rgandingiz — endi haqiqiy kod yozadigan ustaxonani qurish vaqti.

Bu bob — 0-QISMning so'nggi bobi va eng amaliysi. Bu yerda gap nazariyada emas, qo'l bilan o'rnatish va sozlashda. Bob oxiriga kelib, sizning mashinangizda professional dasturchiniki kabi to'liq ish muhiti bo'ladi:

• VS Code — kod yozadigan muharrir (editor), to'g'ri kengaytmalar bilan.
• Node.js — JavaScript'ni brauzerdan tashqarida ishlatadigan muhit (0.5: V8 esingizdami?).
• npm — dunyodagi tayyor kod kutubxonalarini o'rnatadigan menejer.

Nega bu muhim? Chunki butun qolgan kitob shu uch asbobga tayanadi. Har bir React loyihasi, har bir backend, har bir misol — VS Code'da yoziladi, Node bilan ishga tushadi, npm bilan kutubxona oladi. Ustaxonani bir marta to'g'ri qursangiz — minglab soat tejaysiz.

Yaxshi xabar: ehtimol mashinangizda Node.js allaqachon o'rnatilgandir (node --version bilan tekshiramiz — agar v22 kabi natija chiqsa, bor). Agar o'rnatilmagan bo'lsa, xavotir olmang — 4.1-bo'limda qadamma-qadam o'rnatamiz. Har holatda ham bu bobni o'qiganda, biz mexanizmni tushunib, muhitni to'g'ri sozlaymiz.

2. Nazariya — chuqur tushuntirish

2.1. Kod muharriri (editor) vs IDE

• Text editor (matn muharriri) — sodda; matn yozadi (masalan Notepad).
• Code editor (kod muharriri) — kod uchun maxsus: rang berish (syntax highlighting), avto-to'ldirish, xato ko'rsatish. Masalan VS Code.
• IDE (Integrated Development Environment) — "hammasi birga": editor + debugger + build + boshqalar (masalan WebStorm, Visual Studio).

VS Code texnik jihatdan editor, lekin kengaytmalar (extensions) bilan deyarli IDE darajasiga chiqadi. U bepul, tez, va veb-dasturchilar orasida eng keng tarqalgan — shuning uchun biz uni tanlaymiz.

Qiziq: VS Code'ning o'zi ham veb-texnologiyalarda (JS/TypeScript) yozilgan va Electron ustida ishlaydi. Ya'ni siz o'rganadigan stack bilan qurilgan dastur ichida o'sha stackni o'rganasiz.

2.2. Node.js nima va nega kerak?

Yodingizda bo'lsa (0.5-bob), JavaScript brauzer ichida V8 engine orqali bajariladi. Lekin JS faqat brauzerda — tugma bosish, sahifani o'zgartirish bilan cheklangan edi. Node.js aynan shu chegarani buzdi.

Node.js — bu V8 engine'ni brauzerdan chiqarib, alohida dastur qilib o'rab qo'ygan runtime (ishga tushirish muhiti). Natijada JavaScript endi:

• fayl o'qiy/yoza oladi (0.2: fs),
• server bo'la oladi (0.4: HTTP so'rovlarni qabul qiladi),
• operatsion tizim bilan ishlay oladi (0.2: os, path),
• ma'lumotlar bazasi bilan gaplasha oladi.

   BRAUZERDA JS              NODE.JS'DA JS
   ┌──────────────┐         ┌──────────────┐
   │  V8 engine    │         │  V8 engine    │
   │  + DOM, fetch │         │  + fs, http,  │
   │  (brauzer API)│         │  os, path...  │
   └──────────────┘         │  (Node API)   │
   sahifani boshqaradi      └──────────────┘
                            fayl, server, OS bilan ishlaydi

Mana shuning uchun JavaScript bilan butun stackni (frontend + backend) yozish mumkin — bu kitobning butun mantig'i shunga asoslangan. Bitta tilni chuqur o'rganib, hamma joyda ishlatasiz.

O'xshatish: brauzer — bu JS uchun "akvarium" (chiroyli, lekin chegaralangan: faqat sahifa). Node.js — JS'ni akvariumdan olib, "okean"ga qo'yish: endi u fayllar, serverlar, tarmoq bilan erkin ishlaydi.

2.3. npm — paket menejeri

npm (Node Package Manager) — Node bilan birga keladigan paket menejeri. U ikki narsa:

1. Asbob (CLI) — terminaldan kutubxona o'rnatadi (npm install ...).
2. Registry (ombor) — dunyodagi eng katta ochiq kod kutubxonalari to'plami (millionlab paket: Express, React, Lodash...).

Nega paket menejeri kerak? Hamma narsani o'zingiz yozish — g'ildirakni qaytadan ixtiro qilish. Sana formatlash, server yaratish, validatsiya — bularni minglab odam yozib, sinab, sayqal bergan. npm orqali ularni bir buyruq bilan olasiz:

npm install express   # Express'ni (server kutubxonasi) loyihaga qo'shadi

O'xshatish: npm — bu dasturchilar uchun "App Store". Kerakli "ilova"ni (kutubxonani) qidirib, o'rnatasiz; u o'ziga kerakli boshqa narsalarni (dependencies) ham avtomatik olib keladi.

npx — o'rnatmasdan ishga tushirish. npm bilan birga npx ham keladi. U paketni doimiy o'rnatmasdan, bir martalik ishga tushiradi: paketni vaqtincha yuklab, bajarib, so'ng tashlab yuboradi. Bu yangi loyiha ochuvchi asboblar uchun juda qulay — masalan, React loyihasi yaratish:

npx create-react-app mening-app   # create-react-app'ni global o'rnatmasdan ishlatadi

Nega muhim? Bunday "generator" asbobni faqat bir marta ishlatasiz; uni global o'rnatib, tizimni eski versiya bilan to'ldirib yurishning hojati yo'q — npx doim eng yangisini oladi.

npm vs yarn vs pnpm. npm — yagona paket menejeri emas, lekin standart (Node bilan keladi). Muqobillar bor:

Uchchalasi ham bir xil package.json va npm registry bilan ishlaydi — ya'ni mohiyat bir xil. Boshlovchi uchun maslahat: npm'da qoling; yarn/pnpm — keyinroq, ehtiyoj tug'ilganda. Asosiysi — bitta loyihada bittasini ishlatish (aralashtirsangiz, lock-fayllar to'qnashadi).

2.4. package.json — loyihaning "pasporti"

Har bir Node loyihasining markazida package.json fayli turadi (npm rasmiy hujjatlariga ko'ra). Bu — loyiha haqidagi barcha ma'lumotni saqlaydigan JSON fayl: nomi, versiyasi, qaysi kutubxonalarga bog'liqligi, qanday buyruqlar bilan ishga tushishi.

{
  "name": "mening-loyiham",        // loyiha nomi (majburiy)
  "version": "1.0.0",              // versiya (majburiy, semver — 2.6)
  "description": "Birinchi loyiham",
  "type": "module",               // ES Modules ishlatamiz (import/export — 2.14)
  "scripts": {                    // nomlangan buyruqlar (2.5)
    "start": "node index.js",
    "dev": "node --watch index.js"
  },
  "dependencies": {               // ishlash uchun kerak kutubxonalar
    "express": "^4.19.2"
  },
  "devDependencies": {            // faqat ishlab chiqishda kerak (test, lint)
    "nodemon": "^3.1.0"
  }
}

2.5. Scripts — buyruqlarni nomlash

scripts — package.jsonning eng foydali qismlaridan biri. U uzun terminal buyruqlariga qisqa nom beradi:

npm run dev      # "scripts.dev" dagi buyruqni ishga tushiradi
npm start        # "start" maxsus — "run" siz ham ishlaydi
npm test         # "test" ham maxsus

Nega qulay? "Loyihani qanday ishga tushiraman?" degan savolga javob doim bitta joyda (package.json) bo'ladi. Yangi dasturchi loyihaga kelsa, npm run dev deydi — qanday murakkab buyruq ortida turganini bilishi shart emas (0.6: abstraction).

2.6. Versiyalash (semver) — qisqacha

Har paketning versiyasi uch sondan iborat: MAJOR.MINOR.PATCH (masalan 4.19.2):

• MAJOR (4) — katta, mos kelmaydigan o'zgarish (eski kod buzilishi mumkin).
• MINOR (19) — yangi imkoniyat, orqaga mos (eski kod ishlaydi).
• PATCH (2) — xato tuzatish, mos.

package.jsondagi belgilar:

• ^4.19.2 — 4.x.x ichidagi eng yangi (MAJOR o'zgarmaydi) — eng keng tarqalgan.
• ~4.19.2 — 4.19.x ichidagi eng yangi (faqat PATCH).
• 4.19.2 — aniq shu versiya.

(Buni 5.2-bobda chuqur ochamiz; hozir g'oyasini bilsangiz yetarli.)

2.7. node_modules va lock-fayl

• node_modules/ — o'rnatilgan barcha kutubxonalar shu yerda yashaydi. U juda katta bo'lishi mumkin (minglab fayl) va dependencies dagi paketlarning o'z bog'liqliklarini ham o'z ichiga oladi. Shuning uchun uni hech qachon git'ga qo'ymaymiz (0.2, 4.5: .gitignore) — package.jsondan har kim qayta tiklaydi (npm install).
• package-lock.json — o'rnatilgan paketlarning aniq versiyalarini qayd etadi, shunda har bir dasturchida bir xil versiya o'rnatiladi. Buni esa git'ga qo'shamiz.

2.8. Node versiya menejeri (nvm) — nega kerak?

Turli loyihalar Node'ning turli versiyalarini talab qilishi mumkin (biri Node 18, boshqasi Node 22). Har safar qayta o'rnatmaslik uchun versiya menejeri ishlatiladi:

• nvm (Linux/macOS), nvm-windows yoki fnm (Windows) — bir nechta Node versiyasini saqlab, ular orasida bir buyruq bilan almashtiradi (nvm use 22).

Hozir bu shart emas, lekin keyinroq bir nechta loyiha bilan ishlaganda juda asqotadi.

3. Sintaksis — asosiy npm buyruqlari

node --version          # Node versiyasini ko'rsatadi (o'rnatilganini tekshirish)
npm --version           # npm versiyasi

npm init                # package.json yaratish (savollar bilan)
npm init -y             # package.json yaratish (barchasiga "ha" — tez)

npm install <paket>     # paketni o'rnatish + dependencies'ga qo'shish
npm install             # package.json'dagi BARCHA paketlarni o'rnatish
npm install -D <paket>  # devDependencies'ga (test/lint asboblari)
npm install -g <paket>  # GLOBAL o'rnatish (butun tizimga — ehtiyot bo'l, 5-bo'lim)

npm uninstall <paket>   # paketni o'chirish
npm run <skript>        # scripts'dagi buyruqni ishga tushirish
npm start / npm test    # maxsus scriptlar (run'siz)

npx <paket>             # paketni o'rnatmasdan, bir martalik ishga tushirish (2.3)

4. Batafsil amaliy qadamlar

4.1. Node.js o'rnatish (agar yo'q bo'lsa)

Avval Node o'rnatilgan-o'rnatilmaganini tekshiramiz:

node --version    # masalan: v22.17.0   o'rnatilgan
npm --version     # masalan: 10.x.x

Agar command not found (0.3: PATH) chiqsa, o'rnatish kerak. Windows'da variantlar:

• Eng oson: nodejs.org dan LTS (Long Term Support — barqaror) versiyani yuklab, o'rnatuvchi (installer) bilan o'rnatish.
• winget bilan: winget install OpenJS.NodeJS.LTS
• Versiya menejeri bilan (tavsiya, keyinroq): fnm yoki nvm-windows.

LTS vs Current: LTS — barqaror, uzoq qo'llab-quvvatlanadigan (production uchun). Current — eng yangi imkoniyatlar (sinov uchun). Doim LTSni tanlang.

4.2. VS Code o'rnatish va sozlash

1. code.visualstudio.com dan yuklab o'rnatish.
2. Muhim: o'rnatishda "Add to PATH" va "Open with Code" variantlarini belgilash — shunda terminaldan code . bilan papkani VS Code'da ochasiz.

code .            # joriy papkani VS Code'da ochadi (0.3: "." — joriy papka)

Tavsiya etiladigan kengaytmalar (extensions):

Kengaytma — yashirin kuch: kengaytma — bu VS Code'ga yangi qobiliyat qo'shadigan kichik plagin. Ularni chap paneldagi kvadratlar belgisi (yoki Ctrl+Shift+X) orqali qidirib o'rnatasiz. Ko'pini bir marta o'rnatib, butun kitob davomida ishlatasiz — keraksizini esa o'chirib qo'yish mumkin (tezlikni saqlash uchun).

VS Code ichidagi terminal. Alohida terminal dasturini ochishning hojati yo'q — VS Code'da terminal ichida joylashgan (0.3-bobdagi bash/PowerShell aynan shu yerda ishlaydi):

• Ochish: Ctrl va backtick (` — Esc tugmasi ostidagi belgi) ni birga bosing, yoki menyudan Terminal New Terminal.
• U joriy ochilgan papkada ochiladi — ya'ni cd qilish shart emas, darrov npm install yozasiz.
• Bir vaqtda bir nechta terminal ochib (masalan, biri serverni ishlatadi, ikkinchisi buyruq yozadi), ular orasida almashasiz.

Shu sabab amaliyot oddiy: code . bilan papkani ochasiz, so'ng terminalni ochib, kod va buyruqni bitta oynada boshqarasiz.

4.3. Birinchi loyiha (qadamma-qadam)

# 1. Papka yaratamiz va kiramiz (0.3: terminal)
mkdir birinchi-loyiha
cd birinchi-loyiha

# 2. package.json yaratamiz (2.4)
npm init -y

# 3. VS Code'da ochamiz
code .

VS Code'da index.js fayli yarating va ichiga yozing:

// index.js — birinchi Node dasturim
console.log("Salom, Node dunyosi!"); // terminalga matn chiqaradi (0.3: stdout)

// Node API'sini sinaymiz (0.2: os moduli)
const os = require("os");
console.log(`Tizim: ${os.platform()}, CPU yadrolari: ${os.cpus().length}`);

Terminalda ishga tushiring:

node index.js
# Salom, Node dunyosi!
# Tizim: win32, CPU yadrolari: 8

4.4. Kutubxona o'rnatib ko'rish

# Mashhur kutubxona — chalk (terminalga rangli matn) — o'rnatamiz
npm install chalk

# Endi node_modules/ va package.json o'zgarganini ko'r:
#  - package.json'da "dependencies": { "chalk": "^5.x.x" } paydo bo'ldi (2.4)
#  - node_modules/ papkasi yaratildi (2.7)
#  - package-lock.json yaratildi (2.7)

package.jsonda script qo'shamiz 2.5-bob:

{
  "scripts": {
    "start": "node index.js"
  }
}

npm start    # endi "node index.js" o'rniga shu — qulayroq

4.5. .gitignore yaratish (0.2, 4.5 ga ko'prik)

# .gitignore fayl yaratamiz (0.3: terminal)
# Ichiga yozamiz (node_modules'ni git'ga qo'shmaslik — 2.7)

node_modules/
.env
*.log

5. To'g'ri va noto'g'ri holatlar

1) node_modulesni git'ga qo'shish

 node_modules/ ni commit qilish (minglab fayl, juda katta — 2.7)
 .gitignore'ga node_modules/ qo'shish; package.json + lock yetadi

Nega: node_modules npm install bilan istalgan vaqt qayta tiklanadi. Uni saqlash — ombor (repo) ni keraksiz shishiradi.

2) Hamma narsani global (-g) o'rnatish

#  loyiha kutubxonasini global o'rnatish
npm install -g express   # noto'g'ri — loyihaga bog'liq emas, versiya chalkashligi

#  loyiha kutubxonasi — lokal (loyiha ichida)
npm install express
# Global faqat CLI asboblari uchun (masalan: npm install -g nodemon)

3) package-lock.jsonni o'chirish/e'tiborsiz qoldirish

 package-lock.json'ni git'ga qo'shmaslik yoki o'chirish
 Uni commit qilish — hamma bir xil versiya oladi (2.7)

4) Node'ni sudo bilan global o'rnatish (Linux/macOS)

 sudo npm install -g ...  keyinroq ruxsat tartibsizligi (0.2: EACCES)
 Versiya menejeri (nvm/fnm) ishlating — sudo'siz, toza (2.8)

6. Keng tarqalgan xatolar va yechimlari

Xato 1 — 'node' is not recognized / command not found

Sababi: Node o'rnatilmagan yoki PATH'da yo'q (0.3-bob, 2.4). Yechimi: Node'ni qayta o'rnating (installer PATH'ni sozlaydi); terminalni qayta oching (PATH yangilanishi uchun); node --version bilan tekshiring.

Xato 2 — Cannot find module 'express'

Error: Cannot find module 'express'

Sababi: kutubxona o'rnatilmagan (node_modulesda yo'q — 2.7) yoki nom xato. Yechimi: npm install (barchasini tiklash) yoki npm install express (aynan o'shani); import nomi to'g'riligini tekshiring.

Xato 3 — EACCES: permission denied (global o'rnatishda)

Sababi: global papkaga yozish ruxsati yo'q (0.2: ruxsatlar). Yechimi: sudo o'rniga — nvm/fnm ishlating 2.8-bob; yoki lokal o'rnating.

Xato 4 — npm ERR! code ENOENT ... package.json

npm ERR! enoent ENOENT: no such file or directory, open '.../package.json'

Sababi: package.json yo'q papkada npm install ishlatdingiz (0.2: ENOENT). Yechimi: avval npm init -y, yoki to'g'ri papkaga cd qiling (pwd bilan tekshiring — 0.3).

Xato 5 — npm WARN ... deprecated yoki versiya nomuvofiqligi

Sababi: eski paket yoki Node versiyasi mos emas. Yechimi: ko'pincha ogohlantirish (warning) — ishlashga xalaqit bermaydi; jiddiy bo'lsa, paketni yangilang yoki Node LTS versiyasiga o'ting 2.8-bob.

7. Integratsiya — bu mavzu stack'ning qayerida uchraydi

Bu asboblar butun qolgan kitobda har kuni ishlatiladi:

• Har bir loyiha: npm init, npm install, npm run dev — 1-QISMdan 16-QISMgacha.
• Git 4.5-bob: .gitignoreda node_modules — shu bobda boshladik.
• Node core, scripts (5.2, 5.3): package.json, semver, scripts — 5.2-bobda chuqur.
• Express, NestJS, React, Next (5, 8, 11, 13): har biri npm paket sifatida o'rnatiladi.
• Linting/formatting 15.3-bob: ESLint, Prettier — VS Code kengaytmalari + devDependencies.
• Build asboblari (Vite, 11.3): npm scripts orqali ishlaydi.
• CI/CD 10.5-bob: server'da ham npm install va npm run build — bir xil jarayon.
• TypeScript 7.1-bob: npm install -D typescript, tsconfig — shu poydevorga quriladi.

8. Eng yaxshi amaliyotlar (best practices)

• Node LTS versiyasini ishlating. Barqarorlik production uchun muhim 4.1-bob.
• Versiya menejeri (nvm/fnm) o'rnating. Loyihalar orasida Node versiyasini oson almashtirasiz 2.8-bob.
• node_modulesni doim .gitignorega qo'shing; package-lock.jsonni commit qiling 2.7-bob.
• Loyiha kutubxonalarini lokal, CLI asboblarini global o'rnating (5-bo'lim).
• VS Code'ni kengaytmalar bilan sozlang (ESLint, Prettier, GitLens — 4.2).
• npm run bilan ishlang. Murakkab buyruqlarni scriptsda nomlang 2.5-bob.
• code . ni o'rganing. Terminaldan papkani darrov VS Code'da ochasiz.
• Yangi loyihada birinchi 3 qadam: npm init -y .gitignore git init (4-QISM). Buni odat qiling.

9. Amaliy loyiha: "Professional Ish Muhitini Qurish"

0-QISMni yakunlovchi loyiha: o'zingizga to'liq, professional dasturchi ish muhitini qurasiz va birinchi "haqiqiy" kichik dasturni ishga tushirasiz.

Maqsad

VS Code + Node + npm muhitini to'g'ri sozlab, paket o'rnatish, scripts yozish va .gitignore bilan ishlashni amalda mustahkamlash.

Talablar (requirements)

1. Muhitni tekshiring: node --version va npm --version natijasini yozing. LTS ekaniga ishonch hosil qiling.
2. VS Code'ni sozlang: 4.2-dagi kamida 4 ta kengaytmani o'rnating (ESLint, Prettier, GitLens, Error Lens).
3. Loyiha yarating: salom-cli papkasini yarating, ichiga kiring, npm init -y, code ..
4. Paket o'rnating: chalk (rangli matn) yoki figlet (ASCII katta harflar) ni o'rnating.
5. Dastur yozing: index.jsda — foydalanuvchini ismi bilan rangli/chiroyli salomlaydigan kichik dastur. (Ismni process.argv dan oling — 0.3: terminal argumentlari.)
6. Scripts qo'shing: package.jsonga start (dasturni ishga tushiradi) va greet (boshqacha salomlaydi) scriptlarini qo'shing 2.5-bob.
7. .gitignore yarating: node_modules, .env ni qo'shing 2.7-bob.
8. Hujjatlang: README.md yozing — loyiha nima qilishi va qanday ishga tushirish (npm install npm start).
9. (Bonus) npm install -D bilan biror dev-asbob o'rnatib, dependencies va devDependencies farqini package.jsonda ko'rsating.

Maslahatlar (hint)

• Terminal argumenti: process.argv[2] — node index.js Ali da "Ali" (0.3, 0.4: misol 4 g'oyasi).
• chalk: import chalk from "chalk" (ESM — package.jsonda "type": "module" qo'ying); console.log(chalk.green("matn")).
• Argument berilmasa, standart ism ishlating ("Mehmon") — chegaraviy holat (0.6: edge case).
• npm install dan keyin node_modules, package.json, package-lock.json qanday o'zgarganini ko'zat 2.7-bob.
• README'da kod bloklarini markdown bilan yozing (bu kitob ham markdownda — 0.7 footer).

"Tayyor" mezonlari (acceptance criteria)

• node/npm versiyalari yozilgan, LTS tasdiqlangan.
• Kamida 4 ta VS Code kengaytmasi o'rnatilgan.
• npm start dasturni ishga tushiradi va rangli/chiroyli salom chiqaradi.
• Ism argument sifatida berilsa ishlaydi; berilmasa standart ism (edge case).
• package.jsonda kamida 2 ta script bor va ishlaydi.
• .gitignoreda node_modules bor.
• README.md loyihani va ishga tushirish qadamlarini tushuntiradi.
• (Bonus) devDependencies va dependencies farqi ko'rsatilgan.

Yechim kodi ataylab berilmagan — bu loyihani o'zingiz yozib ko'ring.

10. Xulosa — 0-QISM yakunlandi!

Bu bobda professional ish muhitini qurdik:

• VS Code — kod muharriri, kengaytmalar bilan deyarli IDE; code . bilan ochiladi.
• Node.js — V8'ni brauzerdan chiqargan runtime; JS endi fayl, server, OS bilan ishlaydi full-stack mumkin.
• npm — paket menejeri (CLI) + registry (ombor); npm install bilan tayyor kutubxonani olasiz.
• package.json — loyiha pasporti (nom, versiya, dependencies, scripts). scripts — buyruqni nomlash. semver (^, ~) — versiya boshqaruvi.
• node_modules — git'ga qo'ymaymiz (.gitignore); package-lock.json — qo'shamiz.

0-QISM (TAYYORGARLIK) — to'liq yakunlandi!

Siz endi quyidagilarni bilasiz:

• 0.1 Kompyuter qanday ishlaydi (temir, binary, xotira)
• 0.2 Operatsion tizimlar va fayl tizimi
• 0.3 Terminal / buyruq qatori (bash)
• 0.4 Internet va web (HTTP, DNS)
• 0.5 Brauzer (rendering, JS engine)
• 0.6 Algoritmik fikrlash va pseudokod
• 0.7 Dasturchi asboblari (VS Code, Node, npm)

Bu — pullik bootcamplar o'tkazib yuboradigan, lekin senior dasturchini o'rtachasidan ajratadigan poydevor. Endi siz "sehr"ni emas, mexanizmni tushunasiz.

Keyingi bob — 1.1-bob: HTML — tuzilma, semantik teglar, formalar, jadval, media. Nazariya tugadi — endi haqiqiy kod yozishni boshlaymiz! Birinchi to'xtash — veb sahifaning skeleti: HTML. 0.5-bobda ko'rgan DOM — aynan HTML'dan quriladi; endi uni o'z qo'limiz bilan yozamiz.

Foydalanilgan rasmiy/ishonchli manbalar

• nodejs.org — Node.js, npm kirish qo'llanmasi (LTS, runtime)
• docs.npmjs.com — package.json, npm install, dependencies vs devDependencies
• code.visualstudio.com — VS Code o'rnatish va kengaytmalar
• semver.org — semantik versiyalash (MAJOR.MINOR.PATCH)