Hamroh materiallar/Intervyu12 daqiqa

Intervyu savollari banki

Ish suhbatiga tayyorgarlik. Mavzu bo'yicha keng tarqalgan savollar va qisqa, aniq javoblar. Har bir javob kitobning tegishli bobiga tayanadi.

Qanday foydalanish

Avval savolni o'qib, o'zing javob berishga urin, keyin javobni ko'r.
Javoblar qisqa — intervyuda shunday aniq gapir. Chuqurroq kerak bo'lsa, kitobning belgilangan bobiga qayt.
Belgilash: junior · middle · senior darajadagi savol.

Intervyu — bilimni gapirib bera olish. Yodlama — tushun, o'z so'zing bilan ayt.

1. Web asoslari (0–1 QISM)

S: Foydalanuvchi brauzerga URL yozib Enter bosgandan keyin nima bo'ladi? J: DNS host nomini IP'ga aylantiradi TCP ulanish (HTTPS bo'lsa TLS) HTTP so'rov ketadi server javob (HTML) qaytaradi brauzer HTML'ni parse qilib DOM quradi, CSS/JS yuklaydi, sahifani chizadi (render). (0.4, 0.5)

S: GET va POST farqi? J: GET — ma'lumot olish, parametrlar URL'da, keshlanadi, idempotent. POST — ma'lumot yuborish/yaratish, tana (body)da, keshlanmaydi. (0.4, 5.7)

S: HTTP status kodlari: 200, 301, 400, 401, 403, 404, 500 nimani anglatadi? J: 200 OK; 301 doimiy ko'chirildi; 400 noto'g'ri so'rov; 401 autentifikatsiya yo'q; 403 ruxsat yo'q; 404 topilmadi; 500 server xatosi. (0.4)

S: HTTP va HTTPS farqi? J: HTTPS — HTTP + TLS shifrlash. Ma'lumot yo'lda o'qib/o'zgartirib bo'lmaydi, server haqiqiyligini sertifikat tasdiqlaydi. (0.4, 14.7)

S: Semantik HTML nima va nega kerak? J: Teglar ma'no bildiradi (header, nav, article). Foydasi: SEO, qulaylik (accessibility), o'qiluvchanlik. (1-QISM)

S: box-sizing: border-box nima qiladi? J: Elementning kengligi padding va border bilan birga hisoblanadi — o'lcham bashoratli bo'ladi. (1-QISM)

S: Flexbox va Grid qachon ishlatiladi? J: Flexbox — bir o'lchovli (qator yoki ustun) joylashuv. Grid — ikki o'lchovli (qator + ustun) layout. (1-QISM)

2. JavaScript (2 QISM)

S: let, const, var farqi? J: var — funksiya scope, hoist bo'ladi. let/const — blok scope. const qayta tayinlanmaydi (lekin obyekt ichi o'zgaradi). (2-QISM)

S: == va === farqi? J: == tip o'zgartirib taqqoslaydi (0 == "0" true). === tip va qiymatni aniq taqqoslaydi. Doim === ishlat. (2-QISM)

S: Closure nima? J: Funksiya o'zi yaratilgan scopedagi o'zgaruvchilarni "eslab qoladi" — funksiya qaytarilgandan keyin ham. Maxfiy holat, hisoblagich uchun ishlatiladi. (2-QISM)

S: Hoisting nima? J: E'lonlar (declaration) scope tepasiga "ko'tariladi". var undefined bo'lib, let/const "temporal dead zone"da bo'ladi. (2-QISM)

S: this nima va u qanday aniqlanadi? J: this — funksiya qanday chaqirilganiga bog'liq: oddiy chaqiruvda global/undefined, metodda obyekt, call/apply/bind bilan aniq, arrow funksiyada tashqi scope'niki. (2-QISM)

S: Arrow funksiya oddiy funksiyadan nimasi bilan farq qiladi? J: O'z thisi yo'q (tashqaridan oladi), arguments yo'q, konstruktor bo'la olmaydi. (2-QISM)

S: map, filter, reduce farqi? J: map — har elementni o'zgartirib yangi massiv; filter — shartga moslarini ajratadi; reduce — massivni bitta qiymatga yig'adi. (2.7)

S: Event loop qanday ishlaydi? J: JS bitta thread. Sinxron kod stack'da; async ishlar (timer, I/O) tugagach callback'lar navbatga (queue) tushadi. Stack bo'shaganda event loop microtask (Promise) macrotask (setTimeout) ni oladi. (2.13, 5.1, 0.1)

S: Promise nima va async/await bilan aloqasi? J: Promise — kelajakda tugaydigan amal (pending fulfilled/rejected). async/await — Promise'ni sinxrondek o'qiladigan yozish usuli. (2.13)

S: Promise.all, Promise.race, allSettled farqi? J: all — hammasi tugaguncha kutadi (bittasi yiqilsa — rad). race — birinchi tugaganni oladi. allSettled — hammasini (xato bo'lsa ham) kutadi. (2.13)

S: null va undefined farqi? J: undefined — qiymat berilmagan (tizim). null — ataylab "bo'sh" (dasturchi). (2-QISM)

S: Deep copy va shallow copy farqi? J: Shallow — faqat yuza nusxa (ichki obyektlar havola bilan ulashiladi). Deep — to'liq, mustaqil nusxa. {...obj} shallow; deep uchun rekursiya yoki structuredClone. (2-QISM)

S: Debounce va throttle farqi? J: Debounce — tinchlangandan keyin bir marta (qidiruv inputi). Throttle — har N ms'da bir marta (scroll). (2-QISM)

S: Prototip (prototype) zanjiri nima? J: Har obyekt boshqa obyektga (prototip) havola qiladi; xususiyat topilmasa, zanjir bo'ylab yuqoriga qidiriladi. Meros shu orqali ishlaydi. (2-QISM)

3. TypeScript (7 QISM)

S: TypeScript nima beradi? J: Statik tiplar — xatolarni ishga tushmasdan, yozish paytida ushlaydi. Avtoto'ldirish, refaktoring, hujjat sifatida tiplar. (7-QISM)

S: interface va type farqi? J: Ikkalasi tip e'lon qiladi. interface — kengaytiriladi (extends), birlashadi (merge). type — union, intersection, primitivlar uchun moslashuvchan. (7-QISM)

S: any, unknown, never farqi? J: any — tip tekshiruvini o'chiradi (xavfli). unknown — har narsa, lekin ishlatishdan oldin tor (narrow) qilish shart. never — hech qachon qaytmaydi (xato tashlovchi funksiya). (7-QISM)

S: Generic nima va nega kerak? J: Tipni parametr sifatida olish — bir funksiya/klass turli tiplar bilan, tip xavfsizligini saqlab ishlaydi. Array<T>, Promise<T>. (7-QISM)

S: Partial, Pick, Omit, Record nima? J: Utility tiplar: Partial<T> — hammasi ixtiyoriy; Pick<T,K> — ayrim maydonlar; Omit<T,K> — ayrimlarisiz; Record<K,V> — kalit-qiymat obyekt tipi. (7-QISM)

S: Type narrowing (torlash) nima? J: Keng tipni (unknown, union) typeof, in, instanceof, tekshiruvlar bilan aniq tipga qisqartirish — TS kod oqimini tushunadi. (7-QISM)

4. React (11–12 QISM)

S: React nima va virtual DOM nima? J: React — UI kutubxonasi, komponentlardan UI quradi. Virtual DOM — UI'ning xotiradagi nusxasi; o'zgarish bo'lganda eski/yangini taqqoslab (diffing), faqat farqni haqiqiy DOM'ga yozadi (tez). (11-QISM)

S: Props va state farqi? J: Props — tashqaridan (ota komponentdan) keladi, o'zgarmas (read-only). State — komponentning ichki, o'zgaruvchan ma'lumoti. (11-QISM)

S: key nega kerak ro'yxatlarda? J: React qaysi element o'zgargan/qo'shilgan/o'chganini aniqlashi uchun. Indeks emas, barqaror, noyob id ishlat. (11-QISM)

S: useEffect qachon ishlaydi va dependency array nima qiladi? J: Render'dan keyin ishlaydi. [] — faqat bir marta (mount); [x] — x o'zgarganda; massivsiz — har render. Cleanup funksiya unmount/qayta ishlashdan oldin tozalaydi. (11-QISM)

S: Controlled va uncontrolled komponent farqi? J: Controlled — input qiymati React state'da (yagona manba). Uncontrolled — DOM o'zida saqlaydi (ref bilan o'qiladi). (11-QISM)

S: useMemo va useCallback farqi? J: useMemo — hisoblangan qiymatni keshlaydi. useCallback — funksiyani keshlaydi (qayta yaratilmasin). Ikkalasi keraksiz qayta hisob/renderni kamaytiradi. (11.11)

S: React'da re-render qachon bo'ladi va uni qanday optimallashtirasan? J: State/props o'zgarganda yoki ota render bo'lganda. Optimallashtirish: React.memo, useMemo/useCallback, state'ni pastga tushirish, ro'yxat virtualizatsiyasi. (11.11)

S: Custom hook nima? J: use bilan boshlanadigan, hook'lardan tuzilgan qayta ishlatiladigan mantiq (masalan useFetch, useLocalStorage). (11-QISM)

S: Context API nima uchun? J: Prop'larni chuqur uzatmasdan (prop drilling), global ma'lumotni (mavzu, foydalanuvchi) daraxt bo'ylab tarqatish. (11-QISM)

S: Server state va client state farqi (TanStack Query nega kerak)? J: Server state — backend'dagi, keshlanadigan, eskiradigan ma'lumot. Client state — UI holati. TanStack Query server state'ni kesh, qayta yuklash, sinxronlash bilan boshqaradi — useStatedan ko'ra to'g'ri. (12.4)

S: Optimistic update nima? J: Server javobini kutmasdan UI'ni darrow yangilash; xato bo'lsa orqaga qaytarish. Tez his beradi (layk, izoh). (12.4)

5. Node.js (5 QISM)

S: Node.js nima va nima uchun ishlatiladi? J: JavaScript'ni serverda ishlatadigan muhit (V8 dvigateli). Tez I/O, real-time, API, full-stack JS uchun. (5-QISM)

S: Node bitta thread bo'lsa, qanday ko'p so'rovni bir vaqtda eplaydi? J: Event loop + non-blocking I/O. Og'ir I/O'ni OS/libuv'ga topshiradi, o'zi boshqa so'rovga o'tadi; tugaganda callback ishlaydi. CPU-og'ir ish uchun worker threads. (5.1, 0.1)

S: process.nextTick, microtask, macrotask tartibi? J: nextTick microtask (Promise) macrotask (setTimeout, I/O). Microtasklar har bosqichdan keyin to'liq bo'shatiladi. (5.1)

S: Middleware nima (Express)? J: So'rov–javob orasida ishlaydigan funksiya (req, res, next). Log, auth, parse, xato ushlash uchun zanjir bo'lib ishlaydi. (5.7)

S: Stream nima va nega kerak? J: Ma'lumotni bo'lak-bo'lak o'qish/yozish — katta faylni RAM'ni to'ldirmasdan. pipe bilan ulanadi. (5.4)

S: REST API tamoyillari? J: Resurslar URL bo'lib (/users/5), HTTP metodlari amalni bildiradi (GET/POST/PUT/DELETE), stateless, to'g'ri status kodlar. (5.7)

S: REST va GraphQL farqi? J: REST — ko'p endpoint, ba'zan ortiqcha/kam ma'lumot. GraphQL — bitta endpoint, mijoz kerakli maydonni so'raydi. GraphQL moslashuvchan, lekin murakkabroq. (5.7)

S: Message queue (navbat) nega kerak? J: Og'ir/sekin ishni (email, video) asinxron, keyinroq bajarish; yukni tekislash; xizmatlarni ajratish. (5.22)

6. Ma'lumotlar bazasi (6 QISM)

S: SQL va NoSQL farqi va qachon qaysi biri? J: SQL (PostgreSQL) — jadval, sxema, bog'lanishlar, izchillik (moliya, bog'liq ma'lumot). NoSQL (MongoDB) — moslashuvchan hujjat, gorizontal miqyos (o'zgaruvchan/katta ma'lumot). (6-QISM)

S: JOIN turlari (INNER, LEFT, RIGHT, FULL)? J: INNER — ikkalasida bor; LEFT — chap jadval to'liq + mos o'ng; RIGHT — aksincha; FULL — ikkalasi to'liq. (6.15)

S: Indeks nima va qanday ishlaydi? J: Qidiruvni tezlashtiradigan tuzilma (ko'pincha B-tree). Diskni to'liq skanlamasdan tez topadi. Yozishni biroz sekinlashtiradi, joy oladi. (6.9)

S: ACID nima? J: Atomicity (hammasi yoki hech narsa), Consistency (qoidalar buzilmaydi), Isolation (tranzaksiyalar bir-biriga xalal bermaydi), Durability (tasdiqlangani saqlanadi). (6.10)

S: Tranzaksiya nima va qachon kerak? J: Bir necha amalni bitta birlik sifatida bajarish — biri yiqilsa, hammasi orqaga qaytadi (pul o'tkazmasi). (6.10)

S: Normalizatsiya nima? J: Ma'lumot takrorini kamaytirib, jadvallarga bo'lish (bog'lanishlar bilan). Yaxlitlikni saqlaydi; ba'zan tezlik uchun ataylab denormalizatsiya qilinadi. (6-QISM)

S: N+1 muammosi nima? J: Bitta so'rov + har natija uchun yana bitta so'rov (1+N). Yechim: JOIN yoki "eager loading" (bir so'rovda). (6-QISM)

S: Migratsiya nima? J: DB sxemasini versiyalangan, takrorlanadigan o'zgartirish (jadval qo'shish/o'zgartirish) — jamoa va deploy uchun. (6.12)

7. Algoritmlar va ma'lumot tuzilmalari (3 QISM)

S: Big-O nima? J: Algoritm tezligi/xotirasi kirish hajmiga qarab qanday o'sishini ko'rsatadigan belgi. O(1) doimiy, O(n) chiziqli, O(log n) logarifmik, O(n²) kvadratik. (3.1)

S: Array va Linked List farqi? J: Array — ketma-ket xotira, indeks bilan O(1) kirish, o'rtaga qo'shish O(n). Linked List — tugunlar havola bilan, qo'shish/o'chirish O(1), kirish O(n). (3-QISM)

S: Stack va Queue farqi? J: Stack — LIFO (oxirgi kirgan birinchi chiqadi, undo/call stack). Queue — FIFO (birinchi kirgan birinchi chiqadi, navbat). (3-QISM)

S: Hash table (Map) qanday ishlaydi? J: Kalitni hash funksiya bilan indeksga aylantiradi o'rtacha O(1) qidiruv/qo'shish. To'qnashuvlar zanjir/ochiq adreslash bilan hal qilinadi. (3-QISM)

S: Binary search qanday va sharti nima? J: Saralangan massivni har safar yarmiga bo'lib qidiradi — O(log n). Sharti: ma'lumot saralangan bo'lishi. (3.5)

S: Rekursiya va memoizatsiya? J: Rekursiya — funksiya o'zini chaqiradi (base case bilan). Memoizatsiya — hisoblangan natijani keshlab, takror hisobni oldini oladi (Fibonachchi O(2^n) O(n)). (3.11)

S: BFS va DFS farqi? J: BFS — qatlam-qatlam (queue, eng qisqa yo'l). DFS — chuqurlikka (stack/rekursiya, yo'l/komponentlar). (3.13)

S: Saralash algoritmlari (quick vs merge)? J: Quick — o'rtacha O(n log n), joyida, lekin yomon holatda O(n²). Merge — har doim O(n log n), barqaror, lekin qo'shimcha xotira. (3.5)

8. Xavfsizlik (14 QISM)

S: Parol nega ochiq (plain) saqlanmaydi? J: Baza buzilsa, hammasi ochiladi. Yechim: bir tomonlama hash (bcrypt/argon2) + salt. (14.5)

S: XSS nima va qanday himoyalanadi? J: Zararli skriptni sahifaga kiritish. Himoya: kirishni escaping, Content-Security-Policy, foydalanuvchi HTML'iga ishonmaslik. (14.2)

S: SQL injection nima va yechimi? J: So'rovga zararli SQL kiritish. Yechim: parametrlangan so'rovlar (prepared statements), ORM. (14.3)

S: CSRF nima? J: Foydalanuvchi nomidan soxta so'rov yuborish. Himoya: CSRF token, SameSite cookie. (14.4)

S: JWT nima va qanday ishlaydi? J: Imzolangan token (header.payload.signature). Server holat saqlamaydi — tokenni tekshiradi. Maxfiy kalit bilan imzolanadi, muddati bo'ladi. (14.6)

S: JWT'ni qayerda saqlash kerak — cookie yoki localStorage? J: httpOnly cookie (XSS'dan himoya) + SameSite (CSRF'dan). localStorage XSS'ga ochiq. (14.6, 14.7)

S: Autentifikatsiya va avtorizatsiya farqi? J: Authentication — kimligini tasdiqlash (login). Authorization — nimaga ruxsati borligini tekshirish (rol). (13.9, 14)

S: Rate limiting nega kerak? J: Bir manbadan haddan ko'p so'rovni cheklash — DoS, brute-force, suiiste'molni oldini oladi. (14.8)

S: OWASP Top 10 dan bir nechtasini ayt. J: Buzilgan kirish nazorati, kriptografik nosozlik, injection, xavfsiz bo'lmagan dizayn, noto'g'ri konfiguratsiya, eskirgan komponentlar... (14.1)

9. DevOps va arxitektura (9–10 QISM)

S: Docker nima va nega kerak? J: Ilovani barcha bog'liqligi bilan konteynerga o'rab, har joyda bir xil ishlatadi ("menda ishlaydi" muammosini yo'qotadi). (10.3)

S: Docker image va container farqi? J: Image — o'zgarmas shablon (retsept). Container — image'dan ishga tushgan jonli nusxa. (10.3)

S: CI/CD nima? J: CI — har o'zgarishni avtomatik build/test. CD — avtomatik deploy. Tez, ishonchli yetkazib berish. (10.5)

S: Monolit va mikroservis farqi, qachon qaysi biri? J: Monolit — bir ilova (sodda, kichik-o'rta). Mikroservis — mustaqil servislar (katta, ko'p jamoa, har xil miqyos). Kichik loyihaga monolit. (9-QISM, 16.2)

S: SOLID tamoyillari nima? J: Single Responsibility, Open/Closed, Liskov Substitution, Interface Segregation, Dependency Inversion — moslashuvchan, qo'llab-quvvatlanadigan kod uchun. (9-QISM)

S: Horizontal va vertical scaling farqi? J: Vertical — bitta serverni kuchaytirish (chegarasi bor). Horizontal — server qo'shish (ko'proq miqyos, lekin murakkabroq). (15.7)

S: Kesh (cache) qayerlarda ishlatiladi? J: CPU, brauzer, CDN, Redis, DB query, app daraja. Maqsad — sekin qatlamga kam murojaat. (13.7, 5.21, 0.1)

10. System Design (15.7)

S: URL qisqartiruvchini qanday loyihalaysan? J: Kalit generatsiya (hash/base62), urls jadvali (kodhavola), redirect (301/302), kesh (Redis) tez o'qish uchun, miqyos uchun o'qish-og'ir optimizatsiya. (15.7)

S: Chat ilovasini qanday loyihalaysan? J: WebSocket (jonli), xabar DB'da (tarix), Redis pub/sub (ko'p server), presence, offline uchun bildirishnoma, sticky session. (16.3)

S: Lenta (feed)ni qanday quraysan? J: Fan-out on write (yozishda har obunachiga) yoki on read (o'qishda yig'ish); kesh, sahifalash (pagination), reyting algoritmi. (15.7)

S: System design suhbatida qanday yondashasan? J: 1) Talablarni aniqlashtir; 2) miqyos/yukni bahola; 3) API + ma'lumot modeli; 4) yuqori darajali arxitektura; 5) tor joylar (bottleneck) va yechim (kesh, navbat, shard). (15.7)

S: CAP teoremasi nima? J: Taqsimlangan tizimda Consistency, Availability, Partition tolerance — uchchalasini bir vaqtda to'liq olib bo'lmaydi; ikkitasini tanlaysan. (15.7)

11. Xulqiy (behavioral) savollar

S: O'zing haqingda gapirib ber. J: Qisqa: kimligang, nima qila olasang (stack), eng yaxshi loyihang (natija bilan), nimaga qiziqasan. 60 soniyada. (15.8)

S: Eng qiyin bug'ni qanday hal qilgansan? J: STAR usuli: Vaziyat Vazifa Harakat (qanday tizimli debug qilding) Natija. (15.5)

S: Bilmaydigan texnologiyani qanday o'rganasan? J: Rasmiy hujjat kichik loyiha chuqurlash. Mustaqil o'rganish ko'nikmasini ko'rsat. (15.6)

S: Jamoada kelishmovchilik bo'lsa nima qilasan? J: Tinglash, ma'lumotga (kod, o'lchov) tayanish, ego emas — eng yaxshi yechimni izlash; code review madaniyati. (15.2)

S: Bizning kompaniyaga nega qo'shilmoqchisan? J: Kompaniyani oldindan o'rgan; mahsulot/missiyaga aniq qiziqishingni va o'z hissang nima bo'lishini ayt. (15.8)

Xulqiy savollarga STAR (Situation–Task–Action–Result) bilan javob ber — aniq misol, aniq natija (raqam bo'lsa yana yaxshi).

Suhbatdan oldin: shu bankni 2-3 marta o'qib chiq, har savolga o'z so'zing bilan ovoz chiqarib javob ber. Bosh sahifa: README.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun kiring.

Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!