WisarWisar
Hamroh materiallar/Malumotnoma5 daqiqa

Komandalar qo'llanmasi

Kundalik eng ko'p ishlatiladigan terminal buyruqlari bir joyda — git, npm/node, docker, linux/terminal, psql/SQL. Tez ma'lumotnoma.


Git (4-QISM)

bash
# Sozlash (bir marta)
git config --global user.name "Ism"
git config --global user.email "email@example.com"

# Repo va holat
git init                      # yangi repo
git clone <url>               # nusxa olish
git status                    # holat
git log --oneline --graph     # tarix (qisqa, grafik)

# O'zgarishlar
git add .                     # hammasini stage
git add fayl.js               # bitta fayl
git commit -m "feat: xabar"   # commit
git diff                      # o'zgarishlarni ko'rish

# Branch
git branch                    # ro'yxat
git switch -c yangi-branch    # yarat + o't (yoki: git checkout -b)
git switch main               # o't
git merge yangi-branch        # birlashtirish
git branch -d yangi-branch    # o'chirish

# Masofaviy (remote)
git remote add origin <url>
git push -u origin main       # birinchi push
git push                      # keyingi push
git pull                      # tortib olish
git fetch                     # yangilik olish (merge qilmasdan)

# Orqaga qaytarish
git restore fayl.js           # commit qilinmagan o'zgarishni bekor
git reset --soft HEAD~1       # oxirgi commitni bekor (o'zgarish qoladi)
git revert <commit>           # commitni teskari qiluvchi yangi commit
git stash                     # o'zgarishni vaqtincha yashir
git stash pop                 # qaytar

npm / Node (4–5 QISM)

bash
# Loyiha va paketlar
npm init -y                   # package.json yaratish
npm install                   # barcha bog'liqlikni o'rnatish
npm install paket             # paket qo'shish
npm install -D paket          # dev bog'liqlik (test, lint)
npm install -g paket          # global o'rnatish
npm uninstall paket           # o'chirish
npm update                    # yangilash
npm outdated                  # eskirganlarni ko'rish

# Ishga tushirish
npm run dev                   # package.json'dagi "dev" skripti
npm start                     # "start" skripti
npm test                      # testlar
npx <paket>                   # o'rnatmasdan ishlatish

# Node
node fayl.js                  # skript ishga tushirish
node --watch fayl.js          # o'zgarishda qayta ishga tushirish
node --version                # versiya
node --max-old-space-size=4096 fayl.js   # ko'proq xotira

Docker (10-QISM)

bash
# Image
docker build -t nom:tag .     # Dockerfile'dan image qurish
docker images                 # image ro'yxati
docker pull nom               # registry'dan olish
docker rmi nom                # image o'chirish

# Container
docker run -p 3000:3000 nom   # ishga tushirish (port bilan)
docker run -d nom             # fonda (detached)
docker ps                     # ishlaydigan containerlar
docker ps -a                  # hammasini
docker stop <id>              # to'xtatish
docker rm <id>                # o'chirish
docker logs <id>              # log ko'rish
docker exec -it <id> sh       # container ichiga kirish

# Compose
docker compose up -d          # barcha xizmatni ko'tarish (fonda)
docker compose down           # to'xtatish + o'chirish
docker compose logs -f        # loglar (jonli)
docker compose build          # qayta qurish

# Tozalash
docker system prune           # keraksizlarni o'chirish

Linux / Terminal (0.3-bob)

bash
# Harakat va ko'rish
pwd                           # joriy papka
ls -la                        # fayllar (yashirin + batafsil)
cd papka                      # papkaga kirish
cd ..                         # bir pog'ona yuqoriga
cd ~                          # home papka

# Fayl/papka
mkdir papka                   # papka yaratish
mkdir -p a/b/c                # ichma-ich
touch fayl.txt                # bo'sh fayl
cp manba nusxa                # nusxalash
cp -r papka nusxa             # papkani nusxalash
mv eski yangi                 # ko'chirish/nomini o'zgartirish
rm fayl                       # o'chirish
rm -rf papka                  # papkani majburan o'chirish (EHTIYOT!)

# Ko'rish va qidirish
cat fayl                      # to'liq chiqarish
head -20 fayl                 # birinchi 20 qator
tail -f log.txt               # oxiri (jonli kuzatish)
grep "matn" fayl              # matn qidirish
grep -r "matn" .              # rekursiv qidirish
find . -name "*.js"           # fayl qidirish

# Ruxsat va jarayon
chmod 755 fayl                # ruxsat (rwxr-xr-x)
chmod +x skript.sh            # bajariladigan qilish
ps aux | grep node            # jarayonlarni topish
kill <PID>                    # jarayonni to'xtatish
lsof -i :3000                 # portni kim band qilgan

# Tarmoq
curl <url>                    # so'rov yuborish
curl -X POST -d '{...}' <url> # POST so'rov
ping <host>                   # ulanishni tekshirish

Windows PowerShell ekvivalenti: lsGet-ChildItem, catGet-Content, rmRemove-Item, cpCopy-Item. Lekin Git Bash'da yuqoridagi Unix buyruqlari ham ishlaydi.


PostgreSQL / psql (6-QISM)

bash
# psql ulanish
psql -U postgres -d mydb      # ulanish
\l                            # bazalar ro'yxati
\c mydb                       # bazaga o'tish
\dt                           # jadvallar
\d users                      # jadval tuzilishi
\q                            # chiqish
sql
-- Asosiy SQL
CREATE TABLE users (
  id SERIAL PRIMARY KEY,
  name VARCHAR(100) NOT NULL,
  email VARCHAR(255) UNIQUE,
  created_at TIMESTAMP DEFAULT now()
);

INSERT INTO users (name, email) VALUES ('Ali', 'ali@mail.uz');
SELECT * FROM users WHERE id = 1;
SELECT name, email FROM users ORDER BY created_at DESC LIMIT 10;
UPDATE users SET name = 'Vali' WHERE id = 1;
DELETE FROM users WHERE id = 1;

-- JOIN
SELECT o.id, u.name FROM orders o
JOIN users u ON u.id = o.user_id;

-- Agregatsiya
SELECT user_id, COUNT(*) FROM orders GROUP BY user_id;

-- Indeks
CREATE INDEX idx_users_email ON users(email);

-- Tranzaksiya
BEGIN;
  UPDATE accounts SET balance = balance - 100 WHERE id = 1;
  UPDATE accounts SET balance = balance + 100 WHERE id = 2;
COMMIT;

Tezkor "qaytib kelinadigan" buyruqlar

bash
# Portni band qilganni topib to'xtatish
lsof -i :3000          # (Windows: netstat -ano | findstr :3000)
kill -9 <PID>          # (Windows: taskkill /PID <PID> /F)

# Git: oxirgi commit xabarini to'g'rilash
git commit --amend -m "to'g'ri xabar"

# npm: toza o'rnatish (muammo bo'lganda)
rm -rf node_modules package-lock.json && npm install

# Docker: hamma to'xtatish
docker stop $(docker ps -q)

Bosh sahifa: README · Boshqa ma'lumotnomalar: Shpargalkalar, Glossariy, Xatolar entsiklopediyasi.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun kiring.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!
Komandalar qo'llanmasi — Wisar