Komandalar qo'llanmasi
Kundalik eng ko'p ishlatiladigan terminal buyruqlari bir joyda — git, npm/node, docker, linux/terminal, psql/SQL. Tez ma'lumotnoma.
Git (4-QISM)
bash
# Sozlash (bir marta)
git config --global user.name "Ism"
git config --global user.email "email@example.com"
# Repo va holat
git init # yangi repo
git clone <url> # nusxa olish
git status # holat
git log --oneline --graph # tarix (qisqa, grafik)
# O'zgarishlar
git add . # hammasini stage
git add fayl.js # bitta fayl
git commit -m "feat: xabar" # commit
git diff # o'zgarishlarni ko'rish
# Branch
git branch # ro'yxat
git switch -c yangi-branch # yarat + o't (yoki: git checkout -b)
git switch main # o't
git merge yangi-branch # birlashtirish
git branch -d yangi-branch # o'chirish
# Masofaviy (remote)
git remote add origin <url>
git push -u origin main # birinchi push
git push # keyingi push
git pull # tortib olish
git fetch # yangilik olish (merge qilmasdan)
# Orqaga qaytarish
git restore fayl.js # commit qilinmagan o'zgarishni bekor
git reset --soft HEAD~1 # oxirgi commitni bekor (o'zgarish qoladi)
git revert <commit> # commitni teskari qiluvchi yangi commit
git stash # o'zgarishni vaqtincha yashir
git stash pop # qaytarnpm / Node (4–5 QISM)
bash
# Loyiha va paketlar
npm init -y # package.json yaratish
npm install # barcha bog'liqlikni o'rnatish
npm install paket # paket qo'shish
npm install -D paket # dev bog'liqlik (test, lint)
npm install -g paket # global o'rnatish
npm uninstall paket # o'chirish
npm update # yangilash
npm outdated # eskirganlarni ko'rish
# Ishga tushirish
npm run dev # package.json'dagi "dev" skripti
npm start # "start" skripti
npm test # testlar
npx <paket> # o'rnatmasdan ishlatish
# Node
node fayl.js # skript ishga tushirish
node --watch fayl.js # o'zgarishda qayta ishga tushirish
node --version # versiya
node --max-old-space-size=4096 fayl.js # ko'proq xotiraDocker (10-QISM)
bash
# Image
docker build -t nom:tag . # Dockerfile'dan image qurish
docker images # image ro'yxati
docker pull nom # registry'dan olish
docker rmi nom # image o'chirish
# Container
docker run -p 3000:3000 nom # ishga tushirish (port bilan)
docker run -d nom # fonda (detached)
docker ps # ishlaydigan containerlar
docker ps -a # hammasini
docker stop <id> # to'xtatish
docker rm <id> # o'chirish
docker logs <id> # log ko'rish
docker exec -it <id> sh # container ichiga kirish
# Compose
docker compose up -d # barcha xizmatni ko'tarish (fonda)
docker compose down # to'xtatish + o'chirish
docker compose logs -f # loglar (jonli)
docker compose build # qayta qurish
# Tozalash
docker system prune # keraksizlarni o'chirishLinux / Terminal (0.3-bob)
bash
# Harakat va ko'rish
pwd # joriy papka
ls -la # fayllar (yashirin + batafsil)
cd papka # papkaga kirish
cd .. # bir pog'ona yuqoriga
cd ~ # home papka
# Fayl/papka
mkdir papka # papka yaratish
mkdir -p a/b/c # ichma-ich
touch fayl.txt # bo'sh fayl
cp manba nusxa # nusxalash
cp -r papka nusxa # papkani nusxalash
mv eski yangi # ko'chirish/nomini o'zgartirish
rm fayl # o'chirish
rm -rf papka # papkani majburan o'chirish (EHTIYOT!)
# Ko'rish va qidirish
cat fayl # to'liq chiqarish
head -20 fayl # birinchi 20 qator
tail -f log.txt # oxiri (jonli kuzatish)
grep "matn" fayl # matn qidirish
grep -r "matn" . # rekursiv qidirish
find . -name "*.js" # fayl qidirish
# Ruxsat va jarayon
chmod 755 fayl # ruxsat (rwxr-xr-x)
chmod +x skript.sh # bajariladigan qilish
ps aux | grep node # jarayonlarni topish
kill <PID> # jarayonni to'xtatish
lsof -i :3000 # portni kim band qilgan
# Tarmoq
curl <url> # so'rov yuborish
curl -X POST -d '{...}' <url> # POST so'rov
ping <host> # ulanishni tekshirishWindows PowerShell ekvivalenti:
lsGet-ChildItem,catGet-Content,rmRemove-Item,cpCopy-Item. Lekin Git Bash'da yuqoridagi Unix buyruqlari ham ishlaydi.
PostgreSQL / psql (6-QISM)
bash
# psql ulanish
psql -U postgres -d mydb # ulanish
\l # bazalar ro'yxati
\c mydb # bazaga o'tish
\dt # jadvallar
\d users # jadval tuzilishi
\q # chiqishsql
-- Asosiy SQL
CREATE TABLE users (
id SERIAL PRIMARY KEY,
name VARCHAR(100) NOT NULL,
email VARCHAR(255) UNIQUE,
created_at TIMESTAMP DEFAULT now()
);
INSERT INTO users (name, email) VALUES ('Ali', 'ali@mail.uz');
SELECT * FROM users WHERE id = 1;
SELECT name, email FROM users ORDER BY created_at DESC LIMIT 10;
UPDATE users SET name = 'Vali' WHERE id = 1;
DELETE FROM users WHERE id = 1;
-- JOIN
SELECT o.id, u.name FROM orders o
JOIN users u ON u.id = o.user_id;
-- Agregatsiya
SELECT user_id, COUNT(*) FROM orders GROUP BY user_id;
-- Indeks
CREATE INDEX idx_users_email ON users(email);
-- Tranzaksiya
BEGIN;
UPDATE accounts SET balance = balance - 100 WHERE id = 1;
UPDATE accounts SET balance = balance + 100 WHERE id = 2;
COMMIT;Tezkor "qaytib kelinadigan" buyruqlar
bash
# Portni band qilganni topib to'xtatish
lsof -i :3000 # (Windows: netstat -ano | findstr :3000)
kill -9 <PID> # (Windows: taskkill /PID <PID> /F)
# Git: oxirgi commit xabarini to'g'rilash
git commit --amend -m "to'g'ri xabar"
# npm: toza o'rnatish (muammo bo'lganda)
rm -rf node_modules package-lock.json && npm install
# Docker: hamma to'xtatish
docker stop $(docker ps -q)Bosh sahifa: README · Boshqa ma'lumotnomalar: Shpargalkalar, Glossariy, Xatolar entsiklopediyasi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!