Oila, qarindoshlik, munosabatlar, ijtimoiy hayot
Mavzuli lug'at — 2. Oila, munosabatlar, do'stlik, hayot bosqichlari. Ruscha (kirill, urg'u belgilangan) + turkum + o'zbekcha + misol + CEFR daraja.
1. Oila a'zolari va qarindoshlar
| Ruscha | Urg'u | Turkum | O'zbekcha | Misol | Daraja |
|---|---|---|---|---|---|
| семья | семья́ | ot (ж) | oila | У меня́ больша́я семья́. — Mening oilam katta. | A1 |
| мама | ма́ма | ot (ж) | oyi, ona | Моя́ ма́ма гото́вит у́жин. — Oyim kechki ovqat tayyorlayapti. | A1 |
| мать | ма́ть | ot (ж) | ona | Она́ хоро́шая мать. — U yaxshi ona. | A1 |
| папа | па́па | ot (м) | ota, dada | Мой па́па рабо́тает врачо́м. — Dadam shifokor bo'lib ishlaydi. | A1 |
| отец | оте́ц | ot (м) | ota | Оте́ц верну́лся домо́й. — Ota uyga qaytdi. | A1 |
| родители | роди́тели | ot (мн) | ota-onalar | Я люблю́ свои́х роди́телей. — Men ota-onamni sevaman. | A1 |
| сын | сы́н | ot (м) | o'g'il | У них два сы́на. — Ularning ikkita o'g'li bor. | A1 |
| дочь | до́чь | ot (ж) | qiz (farzand) | Мо́я до́чь у́чится в шко́ле. — Qizim maktabda o'qiydi. | A1 |
| ребёнок | ребёнок | ot (м) | bola | Ребёнок спи́т. — Bola uxlayapti. | A1 |
| дети | де́ти | ot (мн) | bolalar | У них тро́е дете́й. — Ularning uchta bolasi bor. | A1 |
| брат | бра́т | ot (м) | aka, uka | Мой ста́рший брат — студе́нт. — Akam talaba. | A1 |
| сестра | сестра́ | ot (ж) | opa, singil | У меня́ есть мла́дшая сестра́. — Mening singlim bor. | A1 |
| бабушка | ба́бушка | ot (ж) | buvi, momo | Ба́бушка живёт в дере́вне. — Buvim qishloqda yashaydi. | A1 |
| дедушка | де́душка | ot (м) | bobo | Де́душка чита́ет газе́ту. — Bobom gazeta o'qiyapti. | A1 |
| внук | вну́к | ot (м) | nabira (o'g'il) | Вну́к похо́ж на де́да. — Nabira bobosiga o'xshaydi. | A2 |
| внучка | вну́чка | ot (ж) | nabira (qiz) | Ба́бушка обожа́ет вну́чку. — Buvi nabirasini juda yaxshi ko'radi. | A2 |
| дядя | дя́дя | ot (м) | amaki, tog'a | Дя́дя прие́хал из Москвы́. — Amaki Moskvadan keldi. | A2 |
| тётя | тётя | ot (ж) | amma, xola | Тётя подари́ла мне кни́гу. — Xolam menga kitob sovg'a qildi. | A2 |
| племянник | племя́нник | ot (м) | jiyan (o'g'il) | Мой племя́нник о́чень у́мный. — Jiyanim juda aqlli. | B1 |
| племянница | племя́нница | ot (ж) | jiyan (qiz) | Я ня́нчу племя́нницу. — Men jiyanimga qarayapman. | B1 |
| двоюродный брат | двою́родный бра́т | ibora (м) | amakivachcha, tog'avachcha | Он мой двою́родный брат. — U mening amakivachcham. | B1 |
| двоюродная сестра | двою́родная сестра́ | ibora (ж) | amakivachcha (qiz) | Мы с двою́родной сестро́й ро́весники. — Amakivachcham bilan tengmiz. | B1 |
| родственник | ро́дственник | ot (м) | qarindosh | На сва́дьбе бы́ли все ро́дственники. — To'yda hamma qarindoshlar bor edi. | A2 |
| родня | родня́ | ot (ж) | qarindosh-urug' | Вся родня́ собрала́сь вме́сте. — Butun qarindosh-urug' yig'ildi. | B2 |
| предок | пре́док | ot (м) | ajdod | На́ши пре́дки жи́ли здесь. — Ajdodlarimiz shu yerda yashagan. | B2 |
| потомок | пото́мок | ot (м) | avlod, zurriyot | Он пото́мок изве́стного ро́да. — U mashhur naslning avlodi. | B2 |
| свекровь | свекро́вь | ot (ж) | qaynona (kuyov onasi) | Она́ живёт со свекро́вью. — U qaynonasi bilan yashaydi. | B2 |
| свёкор | свёкор | ot (м) | qaynota (kuyov otasi) | Свёкор помога́ет молоды́м. — Qaynota yoshlarga yordam beradi. | B2 |
| тёща | тёща | ot (ж) | qaynona (kelin onasi) | Он уважа́ет свою́ тёщу. — U qaynonasini hurmat qiladi. | B2 |
| тесть | те́сть | ot (м) | qaynota (kelin otasi) | Тесть подари́л им дом. — Qaynota ularga uy sovg'a qildi. | B2 |
| зять | зя́ть | ot (м) | kuyov | Зять помога́ет по хозя́йству. — Kuyov ro'zg'orda yordam beradi. | B2 |
| невестка | неве́стка | ot (ж) | kelin | Неве́стка гото́вит о́чень вку́сно. — Kelin juda mazali ovqat pishiradi. | B2 |
| золовка | золо́вка | ot (ж) | qaynsingil, qaynopa | С золо́вкой у неё хоро́шие отноше́ния. — Qaynsinglisi bilan munosabati yaxshi. | C1 |
2. Munosabat holati va nikoh
| Ruscha | Urg'u | Turkum | O'zbekcha | Misol | Daraja |
|---|---|---|---|---|---|
| муж | му́ж | ot (м) | er (turmush o'rtog'i) | Её муж — инжене́р. — Uning eri muhandis. | A1 |
| жена | жена́ | ot (ж) | xotin | Он лю́бит свою́ жену́. — U xotinini sevadi. | A1 |
| супруг | супру́г | ot (м) | turmush o'rtog'i (er) | Мой супру́г ста́рше меня́. — Turmush o'rtog'im mendan katta. | B1 |
| супруга | супру́га | ot (ж) | turmush o'rtog'i (xotin) | Он познако́мил нас со свое́й супру́гой. — U bizni turmush o'rtog'i bilan tanishtirdi. | B1 |
| жених | жени́х | ot (м) | kuyov, unashtirilgan yigit | Жени́х ждёт неве́сту. — Kuyov kelinni kutyapti. | A2 |
| невеста | неве́ста | ot (ж) | kelin, unashtirilgan qiz | Неве́ста была́ в бе́лом пла́тье. — Kelin oq ko'ylakda edi. | A2 |
| пара | па́ра | ot (ж) | juftlik | Они́ краси́вая па́ра. — Ular go'zal juftlik. | A2 |
| брак | бра́к | ot (м) | nikoh | Их брак дли́тся де́сять лет. — Nikohlari o'n yildan beri davom etmoqda. | B1 |
| свадьба | сва́дьба | ot (ж) | to'y | Сва́дьба бу́дет в суббо́ту. — To'y shanba kuni bo'ladi. | A2 |
| помолвка | помо́лвка | ot (ж) | unashtiruv, fotiha | Они́ объяви́ли о помо́лвке. — Ular unashtiruvni e'lon qilishdi. | B2 |
| семейный | семе́йный | sifat | oilaviy | Э́то на́ша семе́йная тради́ция. — Bu bizning oilaviy an'anamiz. | B1 |
| женатый | жена́тый | sifat | uylangan | Он жена́т уже́ пять лет. — U besh yildan beri uylangan. | B1 |
| замужем | за́мужем | ravish | turmushga chiqqan | Она́ за́мужем за врачо́м. — U shifokorga turmushga chiqqan. | B1 |
| одинокий | одино́кий | sifat | yolg'iz, bo'ydoq | Он живёт одино́кой жи́знью. — U yolg'iz hayot kechiradi. | B1 |
| холостой | холосто́й | sifat | bo'ydoq (erkak) | Его́ брат ещё холосто́й. — Uning akasi hali bo'ydoq. | B2 |
| развод | разво́д | ot (м) | ajrashish, taloq | По́сле разво́да она́ уе́хала. — Ajrashgach u ketib qoldi. | B1 |
| разводиться / развестись | разводи́ться / развести́сь | fe'l (НСВ/СВ) | ajrashmoq | Они́ реши́ли развести́сь. — Ular ajrashishga qaror qilishdi. | B2 |
| вдова | вдова́ | ot (ж) | beva ayol | Она́ вдова́ уже́ мно́го лет. — U ko'p yildan beri beva. | B2 |
| вдовец | вдове́ц | ot (м) | beva erkak, xotinsiz qolgan | Он оста́лся вдовцо́м. — U bevalikda qoldi. | C1 |
| беременная | бере́менная | sifat | homilador | Его́ жена́ бере́менна. — Uning xotini homilador. | B1 |
3. Do'stlik va ijtimoiy munosabatlar
| Ruscha | Urg'u | Turkum | O'zbekcha | Misol | Daraja |
|---|---|---|---|---|---|
| друг | дру́г | ot (м) | do'st | Он мой лу́чший друг. — U mening eng yaqin do'stim. | A1 |
| подруга | подру́га | ot (ж) | dugona | Моя́ подру́га живёт ря́дом. — Dugonam yaqin joyda yashaydi. | A1 |
| дружба | дру́жба | ot (ж) | do'stlik | На́ша дру́жба о́чень кре́пкая. — Do'stligimiz juda mustahkam. | A2 |
| приятель | прия́тель | ot (м) | oshna, tanish | Он про́сто прия́тель, не друг. — U shunchaki oshna, do'st emas. | B1 |
| знакомый | знако́мый | ot/sifat (м) | tanish | Он мой ста́рый знако́мый. — U mening eski tanishim. | A2 |
| сосед | сосе́д | ot (м) | qo'shni | На́ши сосе́ди о́чень до́брые. — Qo'shnilarimiz juda mehribon. | A2 |
| коллега | колле́га | ot (м/ж) | hamkasb | Мои́ колле́ги помо́гли мне. — Hamkasblarim menga yordam berishdi. | A2 |
| товарищ | това́рищ | ot (м) | o'rtoq | Он мой това́рищ по рабо́те. — U mening ish o'rtog'im. | B1 |
| гость | го́сть | ot (м) | mehmon | К нам пришли́ го́сти. — Biznikiga mehmonlar keldi. | A2 |
| дружить | дружи́ть | fe'l (НСВ) | do'stlashmoq, do'st bo'lmoq | Мы дру́жим с де́тства. — Bolalikdan do'stmiz. | A2 |
| знакомиться / познакомиться | знако́миться / познако́миться | fe'l (НСВ/СВ) | tanishmoq | Мы познако́мились на рабо́те. — Biz ishda tanishdik. | A2 |
| встречаться / встретиться | встреча́ться / встре́титься | fe'l (НСВ/СВ) | uchrashmoq | Мы встреча́емся ка́ждую пя́тницу. — Har juma uchrashamiz. | A2 |
| общаться | обща́ться | fe'l (НСВ) | muloqot qilmoq | Я люблю́ обща́ться с людьми́. — Odamlar bilan muloqot qilishni yaxshi ko'raman. | B1 |
| доверять / доверить | доверя́ть / дове́рить | fe'l (НСВ/СВ) | ishonmoq | Я доверя́ю своему́ дру́гу. — Do'stimga ishonaman. | B1 |
| поддерживать / поддержать | подде́рживать / поддержа́ть | fe'l (НСВ/СВ) | qo'llab-quvvatlamoq | Друзья́ всегда́ подде́рживают меня́. — Do'stlar meni doim qo'llab-quvvatlaydi. | B1 |
| ссориться / поссориться | ссо́риться / поссо́риться | fe'l (НСВ/СВ) | janjallashmoq, urishmoq | Они́ поссо́рились из-за пустяка́. — Ular arzimagan narsa uchun urishib qolishdi. | B1 |
| мириться / помириться | мири́ться / помири́ться | fe'l (НСВ/СВ) | yarashmoq | Че́рез день они́ помири́лись. — Bir kundan keyin ular yarashishdi. | B1 |
| расставаться / расстаться | расстава́ться / расста́ться | fe'l (НСВ/СВ) | ajralmoq, ayrilishmoq | Они́ расста́лись друзья́ми. — Ular do'st bo'lib ayrilishdi. | B2 |
| дружелюбный | дружелю́бный | sifat | do'stona, iliq muomalali | Он о́чень дружелю́бный челове́к. — U juda do'stona odam. | B2 |
| отношения | отноше́ния | ot (мн) | munosabatlar | У них хоро́шие отноше́ния. — Ularning munosabatlari yaxshi. | B1 |
| доверие | дове́рие | ot (ср) | ishonch | Дове́рие — осно́ва дру́жбы. — Ishonch — do'stlikning asosi. | B2 |
| верность | ве́рность | ot (ж) | sadoqat | Он це́нит ве́рность в дру́жбе. — U do'stlikda sadoqatni qadrlaydi. | C1 |
| одиночество | одино́чество | ot (ср) | yolg'izlik | Он страда́ет от одино́чества. — U yolg'izlikdan aziyat chekadi. | B2 |
4. Hayot bosqichlari va tadbirlar
| Ruscha | Urg'u | Turkum | O'zbekcha | Misol | Daraja |
|---|---|---|---|---|---|
| рождаться / родиться | рожда́ться / роди́ться | fe'l (НСВ/СВ) | tug'ilmoq | Я роди́лся в 1995 году́. — Men 1995-yilda tug'ildim. | A2 |
| рождение | рожде́ние | ot (ср) | tug'ilish | Мы отмеча́ем день рожде́ния. — Biz tug'ilgan kunni nishonlaymiz. | A1 |
| расти / вырасти | расти́ / вы́расти | fe'l (НСВ/СВ) | o'smoq, ulg'aymoq | Де́ти бы́стро расту́т. — Bolalar tez ulg'ayadi. | A2 |
| воспитывать / воспитать | воспи́тывать / воспита́ть | fe'l (НСВ/СВ) | tarbiyalamoq | Роди́тели воспи́тывают дете́й. — Ota-onalar bolalarni tarbiyalaydi. | B1 |
| взрослеть / повзрослеть | взросле́ть / повзросле́ть | fe'l (НСВ/СВ) | voyaga yetmoq, ulg'aymoq | Сын бы́стро повзросле́л. — O'g'il tez ulg'aydi. | B2 |
| жениться | жени́ться | fe'l (НСВ/СВ) | uylanmoq | Он жени́лся на сокурсни́це. — U kursdoshiga uylandi. | A2 |
| выходить замуж / выйти замуж | выходи́ть за́муж / вы́йти за́муж | ibora (fe'l) | turmushga chiqmoq | Она́ вы́шла за́муж в два́дцать лет. — U yigirma yoshida turmushga chiqdi. | B1 |
| юбилей | юбиле́й | ot (м) | yubiley, sanali sana | Мы отпра́здновали юбиле́й ба́бушки. — Buvimning yubileyini nishonladik. | B1 |
| годовщина | годовщи́на | ot (ж) | yillik, sana | Сего́дня годовщи́на их сва́дьбы. — Bugun ularning to'y yilligi. | B2 |
| стареть / постареть | старе́ть / постаре́ть | fe'l (НСВ/СВ) | qarimoq | С года́ми лю́ди старе́ют. — Yillar o'tishi bilan odamlar qariydi. | B2 |
| умирать / умереть | умира́ть / умере́ть | fe'l (НСВ/СВ) | vafot etmoq, o'lmoq | Его́ де́душка у́мер в про́шлом году́. — Bobosi o'tgan yili vafot etdi. | B1 |
| смерть | сме́рть | ot (ж) | o'lim | Смерть бли́зкого — большо́е го́ре. — Yaqin insonning o'limi katta qayg'u. | B1 |
| похороны | по́хороны | ot (мн) | dafn marosimi | На по́хороны пришли́ мно́гие. — Dafn marosimiga ko'p odam keldi. | B2 |
| наследство | насле́дство | ot (ср) | meros | Он получи́л насле́дство от отца́. — U otasidan meros oldi. | B2 |
| поколение | поколе́ние | ot (ср) | avlod | Ста́ршее поколе́ние помнит войну́. — Katta avlod urushni eslaydi. | B2 |
Eslatma: Nikoh-qarindoshlik atamalari (свекровь/тёща, зять/невестка) rus tilida er va xotin tomonini aniq ajratadi — o'zbekchada bu farq ko'pincha kontekstdan bilinadi. Fe'llarda aspekt juftlari: НСВ (davomiy/takror) va СВ (yakuniy/bir marta).
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!