A1 — 12-dars: Savol so'zlar (вопроси́тельные слова́)
A1 — BOSHLANG'ICH · 12-dars
1. Dars nomi va maqsad
Bu darsda siz rus tilining savol so'zlarini o'rganasiz: кто́ (kim), что́ (nima), где́ (qayerda), куда́ (qayerga), отку́да (qayerdan), когда́ (qachon), почему́ (nega), заче́м (nima maqsadda), как (qanday), ско́лько (qancha, nechta), како́й (qanaqa) va чей (kimniki).
Nima uchun bu dars muhim? Chunki savol bermasdan suhbat qurib bo'lmaydi. "Bu nima?", "Sen qayerdasan?", "Qachon kelasan?", "Nega kelmadingiz?" — bularning barchasi savol so'zi bilan boshlanadi. Savol so'zlarini bilsangiz, siz nafaqat javob bera olasiz, balki o'zingiz savol bera olasiz — bu esa til o'rganishning eng katta bosqichi.
Rus tilida savol tuzishning bitta muhim o'ziga xosligi bor: ingliz tilidagi do/does yoki is/are kabi yordamchi fe'l yo'q. Ya'ni gap tuzilishi o'zgarmaydi — faqat savol so'zini oldiga qo'yasiz yoki intonatsiyani (ovoz ohangini) o'zgartirasiz. Bu — rus tilini o'zbek tilida so'zlashuvchi uchun ancha yengil qiladi, chunki o'zbekchada ham xuddi shunday: "Sen keldingmi?" — faqat ohang va "-mi" o'zgaradi.
Dars oxirida siz istalgan holatda to'g'ri savol so'zini tanlay olasiz va uni to'g'ri intonatsiya bilan ayta olasiz.
2. Avvalgi darsdan takror
O'tgan darslarda o'rgangan asosiy narsalarni eslaymiz:
- Shaxs olmoshlari: я (men), ты (sen), он / она́ / оно́ (u), мы (biz), вы (siz), они́ (ular).
- Rod (jins): дом — м (он), кни́га — ж (она́), окно́ — с (оно́). Savol so'zi како́й ham rodga moslashadi — buni bugun ko'ramiz.
- быть hozirgi zamonda tushib qoladi: Я студе́нт — "Men talabaman".
- Tez mashq: aytib ko'ring — Э́то дом. Э́то кни́га. Я студе́нт.
Muhim bog'lanish: rod haqidagi darslar (5–6-dars) bugun kerak bo'ladi, chunki како́й (qanaqa) va чей (kimniki) so'zlari predmetning rodiga qarab o'zgaradi: како́й дом? (m), кака́я кни́га? (f), како́е окно́? (n).
3. Asosiy tushuntirish
Rus tilida savol so'zlarining ko'pchiligi "к" yoki "ч" harfi bilan boshlanadi — bu ularni eslashni osonlashtiradi. Endi har birini alohida, chuqur ko'rib chiqamiz.
3.1. кто́ (kim) va что́ (nima) — jonli va jonsiz
Bu ikki so'z eng ko'p ishlatiladi va ularning farqi oddiy:
| So'z | Ma'nosi | Qachon ishlatiladi |
|---|---|---|
| кто́ | kim | jonli narsalar uchun — odam, hayvon |
| что́ | nima | jonsiz narsalar uchun — predmet, tushuncha |
Кто́ э́то? — Э́то ма́ма. (Bu kim? — Bu ona.) odam кто́
Что́ э́то? — Э́то кни́га. (Bu nima? — Bu kitob.) predmet что́
Кто́ там? — Там соба́ка. (U yerda kim/nima bor? — It.) hayvon ham кто́DIQQAT — o'zbek tili bilan farq: o'zbek tilida "it" haqida "nima u?" deb so'rashimiz mumkin. Rus tilida esa hayvonlar ham jonli hisoblanadi, shuning uchun it, mushuk, qush haqida кто́ (kim) deb so'raladi: Кто́ э́то? — Э́то ко́шка. Bu — o'zbek tilida so'zlashuvchining tez-tez qiladigan xatosi.
Talaffuz eslatmasi: что́ so'zi yozilishi "chto" bo'lsa ham, "што" (shto) deb o'qiladi. Bu — rus tilining istisno qoidasi. Har doim "shto" deng.
3.2. где́ / куда́ / отку́да — o'RIN uchtaligi (eng muhim farq!)
Bu — darsning eng muhim qismi. O'zbek tilida "qayer" so'zi bitta o'zakdan, lekin uchta shaklda bo'ladi: qayer-da, qayer-ga, qayer-dan. Rus tilida ham xuddi shunday uchta alohida so'z bor:
| So'z | O'zbekcha | Ma'nosi | Savol nimaga |
|---|---|---|---|
| где́ | qayerda | joy (harakat yo'q) | Turgan/joylashgan o'rin |
| куда́ | qayerga | yo'nalish (u yoqqa) | Qayoqqa boryapti |
| отку́да | qayerdan | manba (u yoqdan) | Qayoqdan kelyapti |
Где́ ты? — Я до́ма. (Qayerdasan? — Uydaman.) turibman где́
Куда́ ты идёшь? — Я иду́ домо́й. (Qayerga ketyapsan? — Uyga.) yo'nalish куда́
Отку́да ты? — Я из Узбекиста́на. (Qayerdansan? — O'zbekistondan.) manba отку́даEslash usuli: o'zbekcha qo'shimchalarga bog'lang —
- где́ = qayerda (joyda turibman) до́ма (uyda)
- куда́ = qayerga (u yoqqa boryapman) домо́й (uyga)
- отку́да = qayerdan (u yoqdan kelyapman) из до́ма (uydan)
куда́ va отку́даda "у" harfi bor — "harakat" bilan bog'lang. где́da "у" yo'q — "joyda turibdi, harakatsiz".
Muhim: bu farqni chalkashtirmang! Где́ ты идёшь? — xato (идёшь — harakat, demak куда́ kerak). To'g'risi: Куда́ ты идёшь?
3.3. когда́ (qachon) — vaqt
когда́ — vaqt haqidagi savol, o'zbekcha "qachon":
Когда́ ты придёшь? — За́втра. (Qachon kelasan? — Ertaga.)
Когда́ уро́к? — В два часа́. (Dars qachon? — Soat ikkida.)
Когда́ ты роди́лся? — В 2000 году́. (Qachon tug'ilgansan? — 2000-yilda.)3.4. почему́ (nega) va заче́м (nima maqsadda) — MUHIM FARQ
Bu ikkalasi o'zbekchaga ko'pincha "nega" deb tarjima qilinadi, lekin ular boshqa-boshqa narsani so'raydi:
| So'z | O'zbekcha | Nimani so'raydi | Javob nima bilan |
|---|---|---|---|
| почему́ | nega, nima uchun | sabab (o'tmishga qaraydi) | потому́ что... (chunki...) |
| заче́м | nima maqsadda, nima qilib | maqsad (kelajakka qaraydi) | что́бы... (...uchun) |
Почему́ ты опозда́л? — Потому́ что был тра́нспорт.
(Nega kechikding? — Chunki transport tirbandligi bor edi.) SABAB
Заче́м ты идёшь в магази́н? — Что́бы купи́ть хлеб.
(Nima maqsadda do'konga borasan? — Non sotib olish uchun.) MAQSADFarqni oddiy tushuntiramiz:
- почему́ = "nima sababdan shunday bo'ldi?" — sabab, o'tgan/hozirgi holat.
- заче́м = "nima maqsadda buni qilyapsan?" — maqsad, kelajakdagi natija.
Masalan: Почему́ ты у́чишь ру́сский? — "Nega rus tilini o'rganyapsan?" (sabab: qiziqaman). Заче́м ты у́чишь ру́сский? — "Nima maqsadda o'rganyapsan?" (maqsad: Rossiyada ishlash uchun). Ko'pincha ikkalasi ham ishlashi mumkin, lekin ohang boshqacha.
3.5. как (qanday) — usul va holat
как — "qanday", "qanaqa qilib" degan savol. Usul, holat, sifatni so'raydi:
Как дела́? — Хорошо́. (Ishlaring qanday? — Yaxshi.)
Как тебя́ зову́т? — Меня́ зову́т Али́. (Isming nima? — Ismim Ali.)
Как ты дое́хал? — Хорошо́, бы́стро. (Qanday yetib kelding? — Yaxshi, tez.)E'tibor bering: Как тебя́ зову́т? — so'zma-so'z "Seni qanday chaqirishadi?" degani. O'zbekcha "isming nima?" ga to'g'ri keladi. Bu — juda ko'p ishlatiladigan ibora, yodlab oling.
3.6. ско́лько (qancha / nechta) + qaratqich kelishigi
ско́лько — miqdor haqida savol: "qancha" (sanoqsiz) yoki "nechta" (sanoqli):
Ско́лько тебе́ лет? — Мне два́дцать лет. (Necha yoshdasan? — Yigirma yoshdaman.)
Ско́лько э́то сто́ит? — Сто рубле́й. (Bu qancha turadi? — Yuz rubl.)
Ско́лько у тебя́ книг? — Пять книг. (Nechta kitobing bor? — Besh kitob.)Grammatik nozik nuqta: ско́лькоdan keyingi ot maxsus shaklda (qaratqich — роди́тельный паде́ж) keladi: ско́лько книг ("кни́га" emas, "книг"), ско́лько рубле́й, ско́лько лет. Bu kelishikni 13-darsda batafsil o'rganasiz — hozircha shu iboralarni butun holida yodlang.
3.7. како́й (qanaqa) — RODga moslashadi
како́й — predmetning sifati, xususiyati haqida savol: "qanaqa". Bu so'z predmetning rodiga qarab o'zgaradi (xuddi sifat kabi):
| Shakl | Rod | Misol |
|---|---|---|
| како́й | м (erkak) | Како́й э́то дом? — Но́вый. (Bu qanaqa uy? — Yangi.) |
| кака́я | ж (ayol) | Кака́я э́то кни́га? — Интере́сная. (Qanaqa kitob? — Qiziqarli.) |
| како́е | с (o'rta) | Како́е э́то окно́? — Большо́е. (Qanaqa deraza? — Katta.) |
| каки́е | ko'plik | Каки́е э́то кни́ги? — Но́вые. (Qanaqa kitoblar? — Yangi.) |
Како́й сего́дня день? — Понеде́льник. (Bugun qanaqa kun? — Dushanba.)
Кака́я сего́дня пого́да? — Хоро́шая. (Bugun ob-havo qanaqa? — Yaxshi.)
Како́е у тебя́ и́мя? — Али́. (Isming qanaqa? — Ali.)Rodni eslang (5-dars): дом — м како́й; кни́га — ж кака́я; окно́ — с како́е. Predmetning rodini bilsangiz, to'g'ri shaklni tanlaysiz.
3.8. чей (kimniki) — RODga moslashadi
чей — egalik haqida savol: "kimniki". Bu ham predmetning rodiga qarab o'zgaradi:
| Shakl | Rod | Misol |
|---|---|---|
| чей | м | Чей э́то дом? — Мой. (Bu kimning uyi? — Meniki.) |
| чья | ж | Чья э́то кни́га? — Её. (Bu kimning kitobi? — Uning.) |
| чьё | с | Чьё э́то окно́? — На́ше. (Bu kimning derazasi? — Bizniki.) |
| чьи | ko'plik | Чьи э́то ве́щи? — Твои́. (Bu kimning narsalari? — Seniki.) |
Чей э́то телефо́н? — Э́то мой телефо́н. (Bu kimning telefoni? — Meniki.)
Чья э́то маши́на? — Э́то её маши́на. (Bu kimning mashinasi? — Uniki.)3.9. Savol tuzish qoidasi — YORDAMCHI FE'L YO'Q
Rus tilining eng qulay tomoni: savol tuzish uchun hech qanday yordamchi so'z qo'shilmaydi. Uch xil yo'l bor:
1. Savol so'zi bilan: Где́ ты рабо́таешь? (Qayerda ishlaysan?)
2. Faqat intonatsiya: Ты рабо́таешь? (Ishlaysanmi?) — gap tartibi bir xil!
3. Tasdiq gap: Ты рабо́таешь. (Ishlaysan.) — ohang tushadiIngliz tili bilan solishtiring: inglizchada "Do you work?" — "do" qo'shiladi. Ruscha va o'zbekchada esa qo'shilmaydi: Ты рабо́таешь? = "Ishlaysanmi?" Faqat ohang ko'tariladi. Bu — sizga tanish, chunki o'zbek tilida ham xuddi shunday.
4. Ko'p misollar (savol-javob juftliklari)
кто / что:
Кто́ э́то? — Э́то мой брат. (Bu kim? — Bu akam.)
Что́ э́то? — Э́то телефо́н. (Bu nima? — Bu telefon.)
Кто́ там? — Там учи́тель. (U yerda kim bor? — O'qituvchi.)где / куда / откуда:
Где́ кни́га? — На столе́. (Kitob qayerda? — Stolda.)
Куда́ ты идёшь? — В шко́лу. (Qayerga ketyapsan? — Maktabga.)
Отку́да э́тот по́езд? — Из Москвы́. (Bu poyezd qayerdan? — Moskvadan.)когда / почему / зачем:
Когда́ обе́д? — В час. (Tushlik qachon? — Soat birda.)
Почему́ ты гру́стный? — Потому́ что уста́л. (Nega xafasan? — Chunki charchadim.)
Заче́м тебе́ ру́чка? — Что́бы писа́ть. (Ruchka nima uchun kerak? — Yozish uchun.)как / сколько:
Как ты? — Норма́льно. (Ahvoling qanday? — Yaxshi.)
Ско́лько вре́мени? — Три часа́. (Soat necha bo'ldi? — Uchda.)
Ско́лько сто́ит чай? — Де́сять рубле́й. (Choy qancha turadi? — O'n rubl.)какой / чей:
Како́й твой люби́мый цвет? — Си́ний. (Sevimli ranging qanaqa? — Ko'k.)
Чья э́то су́мка? — Моя́. (Bu kimning sumkasi? — Meniki.)5. Talaffuz bo'limi — savol intonatsiyasi (ИК-2, ИК-3)
Rus tilida savolning ma'nosi ko'pincha ohang (intonatsiya) orqali beriladi. Ikki asosiy turini bilish A1 uchun yetarli:
ИК-2 — savol SO'ZLI savol (кто, что, где...)
Savol so'zi bo'lgan gaplarda ohang savol so'zida biroz ko'tariladi, keyin gap oxiriga qarab pasayadi (o'zbekcha oddiy savol kabi):
Где́ ты рабо́таешь?
Где́ ... рабо́таешь
(Где́ so'zida ko'tariladi, oxirida pasayadi)ИК-3 — savol so'ZSIZ savol (ha/yo'q javobi)
Savol so'zi bo'lmagan, "ha yoki yo'q" javobini kutgan gaplarda ohang urg'uli bo'g'inda keskin KO'TARILADI, keyin pasayadi:
Ты рабо́таешь?
Ты рабо́таешь?
(рабо́ bo'g'inda keskin ko'tariladi — bu savolni bildiradi)Eng muhim: Ты рабо́таешь. (nuqta, ohang tushadi) = "Ishlaysan." — tasdiq. Ты рабо́таешь? (ohang ko'tariladi) = "Ishlaysanmi?" — savol. So'zlar bir xil, faqat ohang farq qiladi! Bu — o'zbekchadagi "Kelding." va "Kelding?" bilan bir xil mantiq.
Talaffuz nozikliklari:
- что́ "што" (chto emas!).
- кто́ "kto", oddiy.
- почему́ "pa-chi-MU", urg'u oxirgi bo'g'inda; urg'usiz "о" "a" bo'lib o'qiladi.
- ско́лько "SKOL-ka", urg'u birinchi bo'g'inda; oxirgi "о" "a" bo'ladi.
- отку́да "at-KU-da", urg'u o'rtada.
Topshiriq: bir gapni ikki xil aytib ko'ring — Ты студе́нт. (tasdiq, ohang tushadi) va Ты студе́нт? (savol, ohang ko'tariladi). Farqni his qiling.
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
| Ruscha | Urg'u | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| кто | кто́ | kim | Кто́ э́то? |
| что | что́ (што) | nima | Что́ э́то? |
| где | где́ | qayerda | Где́ ты? |
| куда | куда́ | qayerga | Куда́ ты идёшь? |
| откуда | отку́да | qayerdan | Отку́да ты? |
| когда | когда́ | qachon | Когда́ уро́к? |
| почему | почему́ | nega (sabab) | Почему́ ты уста́л? |
| зачем | заче́м | nima maqsadda | Заче́м тебе́ э́то? |
| как | как | qanday | Как дела́? |
| сколько | ско́лько | qancha, nechta | Ско́лько э́то сто́ит? |
| какой | како́й | qanaqa (m) | Како́й день? |
| какая | кака́я | qanaqa (ж) | Кака́я пого́да? |
| какое | како́е | qanaqa (с) | Како́е и́мя? |
| чей | чей | kimniki (m) | Чей телефо́н? |
| чья | чья | kimniki (ж) | Чья су́мка? |
| потому что | потому́ что | chunki | ...потому́ что уста́л |
| чтобы | что́бы | ...uchun (maqsad) | ...что́бы купи́ть хлеб |
| домой | домо́й | uyga | Я иду́ домо́й. |
Yodlash qoidasi: где́ / куда́ / отку́да uchligini birga yodlang — bu farq eng ko'p xatoga sabab bo'ladi. Xuddi shunday почему́ / заче́м (sabab / maqsad) juftligini birga yodlang.
7. Dialog
— Приве́т! Куда́ ты идёшь? — Salom! Qayerga ketyapsan?
— Приве́т! Я иду́ в магази́н. — Salom! Do'konga ketyapman. (куда́ yo'nalish)
— Заче́м? — Nima maqsadda? (заче́м maqsad)
— Что́бы купи́ть хлеб и молоко́. — Non va sut olish uchun.
— А где́ магази́н? — Do'kon qayerda? (где́ joy)
— Там, спра́ва. — Ana u yerda, o'ng tomonda.
— Ско́лько сто́ит хлеб? — Non qancha turadi? (ско́лько)
— Не зна́ю то́чно. Мо́жет, три рубля́. — Aniq bilmayman. Balki, uch rubl.
— Хорошо́. А когда́ ты придёшь домо́й? — Yaxshi. Uyga qachon kelasan? (когда́)
— Че́рез час. — Bir soatdan keyin.
— Почему́ так до́лго? — Nega buncha uzoq? (почему́ sabab)
— Потому́ что магази́н далеко́. — Chunki do'kon uzoqda.E'tibor bering: bir dialogda куда́, где́, заче́м, ско́лько, когда́, почему́ — oltita savol so'zi ishlatildi. Har biri boshqa ma'noni so'raydi. Dialogni ovoz chiqarib, to'g'ri intonatsiya bilan o'qing.
8. O'zbekcha-ruscha tipik xatolar + mini-mashq
где́ va куда́ni chalkashtirish: Где́ ты идёшь? Куда́ ты идёшь? Sabab: идёшь — harakat (borish), demak yo'nalish kerak куда́. где́ faqat harakatsiz joyga: Где́ ты живёшь? (Qayerda yashaysan?).
Hayvon haqida что́ ishlatish: Что́ э́то? — Э́то соба́ка. Кто́ э́то? — Э́то соба́ка. Sabab: rus tilida hayvonlar jonli — ular haqida кто́ deb so'raladi.
почему́ va заче́мni aralashtirish: sabab so'raganda заче́м ishlatish. Sabab uchun почему́ (chunki...), maqsad uchun заче́м (...uchun). Почему́ ты пла́чешь? (Nega yig'layapsan? — sabab).
како́йni rodga moslashtirmaslik: Кака́я дом?, Како́й пого́да? Како́й дом? (m), Кака́я пого́да? (ж). Sabab: како́й sifat kabi rodga moslashadi.
Ingliz tilidan yordamchi fe'l qo'shish: savol tuzganda ortiqcha so'z qidirish. Rus tilida yordamchi fe'l yo'q — faqat savol so'zi yoki intonatsiya: Ты до́ма? = "Uydamisan?".
что́ni "chto" deb o'qish. "што" deb o'qing. Bu — yozuv va talaffuz farqi.
Mini-mashq: quyidagi gaplardagi xatoni toping va to'g'rilang:
1. Где́ ты идёшь в шко́лу?
2. Что́ э́то? — Э́то ко́шка.
3. Кака́я твой дом?9. Mashqlar
Mashq 1. Bo'sh joyga to'g'ri savol so'zini qo'ying (кто́ / что́):
___ э́то? — Э́то кни́га.
___ э́то? — Э́то мой друг.
___ там? — Там ко́шка.
___ на столе́? — Ру́чка и тетра́дь.Mashq 2. где́ / куда́ / отку́да — to'g'risini tanlang:
___ ты живёшь? — В Ташке́нте.
___ ты идёшь? — В университе́т.
___ э́тот по́езд? — Из Москвы́.
___ моя́ су́мка? — На сту́ле.Mashq 3. почему́ / заче́м — to'g'risini qo'ying:
___ ты опозда́л? — Потому́ что проспа́л.
___ ты идёшь в апте́ку? — Что́бы купи́ть лека́рство.
___ ты гру́стный? — Потому́ что уста́л.Mashq 4. како́й / кака́я / како́е — rodga qarab to'g'ri shaklni tanlang:
___ э́то дом? (дом — m)
___ э́то маши́на? (маши́на — ж)
___ э́то окно́? (окно́ — с)
___ сего́дня пого́да? (пого́да — ж)Mashq 5. Har bir javobga mos savol so'zini yozing (когда́ / как / ско́лько):
___ ? — Мне два́дцать лет.
___ ? — За́втра.
___ дела́? — Хорошо́.
___ сто́ит чай? — Пять рубле́й.Mashq 6. чей / чья / чьё — rodga qarab to'g'ri shaklni tanlang:
___ э́то телефо́н? (телефо́н — m)
___ э́то су́мка? (су́мка — ж)
___ э́то письмо́? (письмо́ — с)Mashq 7. Ruscha savol tuzing (o'zbekchadan):
1. Bu kim?
2. Qayerga ketyapsan?
3. Nega kechikding?
4. Bu qancha turadi?
5. Isming nima? (Как... iborasidan foydalaning)10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)
Savol-javob o'yini: Wisar AIdan sizga 10 ta ruscha javob (masalan, Я до́ма, За́втра, Пять рубле́й) berishni so'rang; siz har biriga mos savol so'zini toping (Где́ ты? / Когда́? / Ско́лько сто́ит?). AI to'g'riligini tekshirsin.
где / куда / откуда mashqi: AIdan 8 ta gap berishni so'rang, ularda bu uch so'z tushib qolgan bo'lsin; siz to'g'ri so'zni qo'ying. Bu — eng muhim farq, ko'proq mashq qiling.
Intonatsiya: AIga bir gapni ikki xil ayting (yozing) — tasdiq va savol: Ты студе́нт. / Ты студе́нт? AIdan qaysi biri savol ekanini aniqlashini so'rang va ИК-2 / ИК-3 farqini tushuntirsin.
почему / зачем: AIdan o'zingiz haqingizda 3 ta savol berishini so'rang (biri почему́, biri заче́м bilan); to'liq javob bering — потому́ что... va что́бы... iboralaridan foydalaning.
11. Javoblar kaliti
Mini-mashq (8-bo'lim):
- Куда́ ты идёшь в шко́лу? (идёшь — harakat куда́)
- Кто́ э́то? — Э́то ко́шка. (mushuk — jonli кто́)
- Како́й твой дом? (дом — m како́й)
Mashq 1: Что́ э́то? (kitob); Кто́ э́то? (do'st); Кто́ там? (mushuk — jonli); Что́ на столе́? (ruchka — predmet).
Mashq 2: Где́ ты живёшь? (joy); Куда́ ты идёшь? (yo'nalish); Отку́да э́тот по́езд? (manba); Где́ моя́ су́мка? (joy).
Mashq 3: Почему́ ты опозда́л? (sabab); Заче́м ты идёшь в апте́ку? (maqsad); Почему́ ты гру́стный? (sabab).
Mashq 4: Како́й э́то дом? (m); Кака́я э́то маши́на? (ж); Како́е э́то окно́? (с); Кака́я сего́дня пого́да? (ж).
Mashq 5: Ско́лько тебе́ лет? (yosh); Когда́? (за́втра — vaqt); Как дела́? (holat); Ско́лько сто́ит чай? (narx).
Mashq 6: Чей э́то телефо́н? (m); Чья э́то су́мка? (ж); Чьё э́то письмо́? (с).
Mashq 7:
- Кто́ э́то?
- Куда́ ты идёшь?
- Почему́ ты опозда́л?
- Ско́лько э́то сто́ит?
- Как тебя́ зову́т?
12. Xulosa va keyingi dars
- Rus tilida savol so'zlari ko'pincha к yoki ч bilan boshlanadi: кто́ (kim — jonli), что́ (nima — jonsiz).
- O'rin uchligi eng muhim: где́ (qayerda — joy), куда́ (qayerga — yo'nalish), отку́да (qayerdan — manba). Birga yodlang!
- почему́ (nega — sabab, потому́ что) va заче́м (nima maqsadda — maqsad, что́бы) — farqini eslang.
- како́й (qanaqa) va чей (kimniki) — predmetning rodiga moslashadi: како́й/кака́я/како́е, чей/чья/чьё.
- ско́лькоdan keyin ot maxsus shaklda keladi (13-darsda o'rganiladi).
- Savol tuzish: rus tilida yordamchi fe'l yo'q — savol so'zi yoki intonatsiya (ИК-2 savol so'zli, ИК-3 ha/yo'q savoli) hal qiladi.
Keyingi dars — A1 — 13-dars: Kelishiklar (падежи́) — kirish. Bugun ско́лько книг, из Москвы́, в шко́лу kabi shakllarni ko'rdik — bularda ot o'zgardi. Nega bunday bo'lishini, ya'ni rus tilining kelishik tizimini (падежи́) keyingi darsda o'rganamiz. Bu — savol so'zlaridan keyingi tabiiy qadam, chunki har bir savol so'zi (кому́? чего́? где́?) o'z kelishigi bilan bog'liq.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!