A1 — 24-dars: O'tgan zamon (прошедшее время) — kirish
A1 — BOSHLANG'ICH · 24-dars
1. Dars nomi va maqsad
Shu paytgacha siz hozirgi zamonda gapirib keldingiz: Я чита́ю (o'qiyapman), Он рабо́тает (ishlayapti). Endi vaqtni orqaga buramiz — o'tgan zamonga (проше́дшее вре́мя — proshedshee vremya). Bu — "kecha nima qildim", "o'tgan yil qayerda edim" degan gaplarni qurish imkonini beradi: Я чита́л (men o'qidim), Он рабо́тал (u ishladi).
O'tgan zamonning bitta hayratlanarli xususiyati bor, buni oldindan aytib qo'yaman, chunki u — bugungi darsning eng muhim g'oyasi: rus tilida o'tgan zamon shaxsga qarab emas (men/sen/u — bunga ahamiyat bermaydi), balki gapiruvchining jinsiga (rodiga) va soniga qarab o'zgaradi. Ya'ni erkak "o'qidim" desa — чита́л, ayol "o'qidim" desa — чита́ла. Bir odam — чита́л, ko'p odam — чита́ли. Bu — o'zbek va ingliz tilidan tubdan farq qiladi, chunki ularda "o'qidim" so'zi gapiruvchi erkakmi yoki ayolmi — bir xil.
Bu darsda siz yana bir yangilikni ochasiz: hozirgi zamonda tushib qolgan быть fe'li (esingizdami — Я студе́нт, fe'lsiz) o'tgan zamonda qaytadan paydo bo'ladi: был / была́ / бы́ло / бы́ли. "Menda bor edi", "Bu edi" degan gaplar aynan shu bilan quriladi.
Bu dars oxirida siz -ать / -ить / -еть fe'llarini o'tgan zamonga o'tkaza olasiz, o'zingiz haqingizda (jinsingizga qarab to'g'ri shaklda) "men qildim / bordim / edim" deb ayta olasiz.
2. Avvalgi darsdan takror
- Rod (jins) — 5-darsdan: har bir ot мужско́й (m), же́нский (f) yoki сре́дний (n). Aynan shu rod bugun o'tgan zamon fe'liga ta'sir qiladi.
- Hozirgi zamon (10–11-darslar): чита́ть я чита́ю, ты чита́ешь... — fe'l shaxs va songa qarab o'zgardi.
- быть hozirgi zamonda tushib qoladi: Я студе́нт — "Men talabaman" (fe'lsiz).
- Tez mashq: aytib ko'ring — Я чита́ю кни́гу. Он рабо́тает. Она́ живёт в Москве́.
Muhim bog'lanish: 5-darsdagi был / была́ / бы́ло misolini eslang — o'sha paytda "keyinroq tushunasiz" degan edik. Bugun aynan o'shani to'liq ochamiz. Rodni bilish — o'tgan zamon uchun shart.
3. Asosiy tushuntirish
3.1. Eng katta farq: o'tgan zamon RODga qarab o'zgaradi
Diqqat qiling — bu bugungi darsning yuragi. Hozirgi zamonda fe'l kim ish qilayotganiga (я/ты/он) qarab o'zgardi. O'tgan zamonda esa fe'l kim qilganiga emas, o'sha odamning jinsiga va soniga qarab o'zgaradi:
o'zbekcha: men o'qidim = sen o'qiding = u o'qidi (so'z shakli bir xil)
inglizcha: I read = you read = he read (bir xil)
ruscha: erkak: чита́л · ayol: чита́ла · ko'plik: чита́ли (UCH XIL!)Ya'ni rus tilida "o'qidim" so'zining shakli gapiruvchi erkakmi yoki ayolmi — shunga bog'liq:
| Kim gapiryapti? | Shakl | Misol |
|---|---|---|
| erkak (m) | -л | Я чита́л. — (erkak) Men o'qidim. |
| ayol (f) | -ла | Я чита́ла. — (ayol) Men o'qidim. |
| narsa / betaraf (n) | -ло | Со́лнце свети́ло. — Quyosh nur sochdi. |
| ko'plik (hamma) | -ли | Мы чита́ли. — Biz o'qidik. |
DIQQAT — asosiy qoida: я (men) so'zi o'zi jinsni ko'rsatmaydi. Shuning uchun Я чита́л — bu erkak aytyapti, Я чита́ла — bu ayol aytyapti. Agar siz erkak bo'lsangiz, doim -л; ayol bo'lsangiz, doim -ла ishlating. Xuddi shu narsa ты (sen) ga ham tegishli: Ты чита́л? — erkakka, Ты чита́ла? — ayolga.
3.2. O'tgan zamonni yasash — juda oddiy 2 qadam
Qoida hozirgi zamondan ham osonroq, chunki shaxs qo'shimchalari yo'q:
1-qadam: Boshlang'ich shakldan -ть ni olib tashlang o'zak:
чита́ть -ть olamiz чита́-
рабо́тать -ть olamiz рабо́та-
говори́ть -ть olamiz говори́-2-qadam: O'zakka rod/songa qarab qo'shimcha qo'shing: -л / -ла / -ло / -ли:
| Rod / son | Qo'shimcha | чита́ть | рабо́тать | говори́ть |
|---|---|---|---|---|
| erkak (m) | -л | чита́л | рабо́тал | говори́л |
| ayol (f) | -ла | чита́ла | рабо́тала | говори́ла |
| betaraf (n) | -ло | чита́ло | рабо́тало | говори́ло |
| ko'plik | -ли | чита́ли | рабо́тали | говори́ли |
O'ZAK + QO'SHIMCHA = O'TGAN ZAMON
(m) чита́ + -л чита́л (o'qidi — erkak)
(f) чита́ + -ла чита́ла (o'qidi — ayol)
(n) чита́ + -ло чита́ло (o'qidi — narsa)
(ko'p) чита́ + -ли чита́ли (o'qidilar)Yodlash uchun kalit: o'tgan zamonning "imzosi" — -л tovushi. Uni ko'rsangiz yoki eshitsangiz, bu — o'tgan zamon. Keyin oxiriga qarang: -л (erkak), -ла (ayol), -ло (narsa), -ли (ko'p). Bor-yo'g'i to'rt shakl — hozirgi zamondagi olti shakldan kam!
3.3. быть fe'li o'tgan zamonda QAYTADAN paydo bo'ladi
Esingizda bo'lsa, быть (bo'lmoq) hozirgi zamonda tushib qolar edi: Я студе́нт (fe'lsiz). Lekin o'tgan zamonda u majburan qaytadi va o'sha to'rt shaklga kiradi:
| Rod / son | быть o'tgan zamon | Misol |
|---|---|---|
| erkak (m) | был | Я был до́ма. — (erkak) Men uyda edim. |
| ayol (f) | была́ | Я была́ до́ма. — (ayol) Men uyda edim. |
| betaraf (n) | бы́ло | Э́то бы́ло вчера́. — Bu kecha edi. |
| ko'plik | бы́ли | Мы бы́ли до́ма. — Biz uyda edik. |
Urg'uga alohida diqqat: был — urg'u o'zakda, lekin ayol shaklida urg'u oxirga ko'chadi: была́ (bı-LA). Bu — ko'p uchraydigan xato manbai. был, бы́ло, бы́ли — boshda urg'u; faqat была́ — oxirda. Yodda tuting.
быть nima uchun kerak? — ikki asosiy vazifa:
1) "edi / bor edi" (holat, o'tmishdagi mavjudlik):
Вчера́ я был на рабо́те. — Kecha men ishda edim. (erkak)
Пого́да была́ хоро́шая. — Ob-havo yaxshi edi. (пого́да — f)
В ко́мнате бы́ло тепло́. — Xonada iliq edi. (betaraf)2) "menda bor edi" (egalik — o'tmishda): hozirgi zamondagi У меня́ есть... ("menda bor") o'tmishda У меня́ был / была́ / бы́ло... ga aylanadi. Bu yerda был egaga emas, EGALIK QILINGAN narsaning rodiga moslashadi:
У меня́ был брат. — Menda aka bor edi. (брат — m был)
У меня́ была́ маши́на. — Menda mashina bor edi. (маши́на — f была́)
У меня́ бы́ло письмо́. — Menda xat bor edi. (письмо́ — n бы́ло)
У нас бы́ли де́ти. — Bizda bolalar bor edi. (ko'plik бы́ли)Diqqat: У меня́ была́ маши́на — bu yerda была́ ("men" ayol bo'lgani uchun emas!) balki маши́на ayol jinsida bo'lgani uchun. Ega (у меня́) ahamiyatsiz — muhimi, qaysi narsa bor edi. Bu — nozik, lekin muhim nuqta.
3.4. Bir necha istisno (qisqacha)
Ko'pchilik fe'l yuqoridagi qoidaga bo'ysunadi. Lekin bir necha keng ishlatiladigan fe'lda o'zak biroz o'zgaradi — ularni alohida yodlash kerak:
идти́ (yurmoq/bormoq) шёл (m) / шла (f) / шло (n) / шли (ko'p) — mutlaqo boshqa o'zak!
мочь (qila olmoq) мог / могла́ / могло́ / могли́
есть (yemoq) ел / е́ла / е́ло / е́лиEslatma: идти́ fe'lining o'tgan zamoni — шёл / шла / шли — hech qanday "-л" bilan tanib bo'lmaydi (erkak shakli шёлда "л" bor, lekin o'zak butunlay boshqa). Bu juda tez-tez ishlatiladi (Я шёл домо́й — men uyga ketayotgan edim), shuning uchun hozirdan yodlab qo'ying. Qolgan istisnolarni A2 darajasida to'liqroq ko'ramiz.
3.5. Aspekt haqida — hozircha faqat eslatma
Rus tilida har fe'lning ikki "ko'rinishi" (вид — aspekt) bor: несоверше́нный (jarayon — чита́л "o'qiyotgan edim") va соверше́нный (natija — прочита́л "o'qib bo'ldim"). Bu — o'tgan zamonda juda muhim mavzu, lekin hozir chuqur kirmaymiz.
Я чита́л кни́гу. — Men kitob o'qidim / o'qiyotgan edim. (jarayon)
Я прочита́л кни́гу. — Men kitobni (oxirigacha) o'qib bo'ldim. (natija)Hozircha yetarli: shunchaki ikki xil o'tgan zamon borligini biling. Bu darsda biz asosan несоверше́нный (oddiy, jarayon) shaklda ishlaymiz: чита́л, рабо́тал, говори́л. Aspektni A2 darajasida batafsil o'rganamiz — o'shanda prefikslar (про-, с-, на-) qanday ma'no berishini ko'rasiz.
4. Misollar (ruscha + o'zbekcha tarjima)
чита́ть / рабо́тать (m, f, n, ko'plik):
Он чита́л газе́ту. — U (erkak) gazeta o'qidi.
Она́ чита́ла письмо́. — U (ayol) xat o'qidi.
Ра́дио рабо́тало ти́хо. — Radio jimgina ishladi. (ра́дио — n)
Мы рабо́тали вме́сте. — Biz birga ishladik."я" — jinsga qarab (o'zingiz haqingizda):
Я чита́л всю ночь. — (erkak) Men tun bo'yi o'qidim.
Я чита́ла всю ночь. — (ayol) Men tun bo'yi o'qidim.
Я рабо́тал в шко́ле. — (erkak) Men maktabda ishladim.
Я жила́ в Ташке́нте. — (ayol) Men Toshkentda yashadim.быть — "edi / bor edi":
Вчера́ он был на рабо́те. — Kecha u ishda edi.
Она́ была́ до́ма. — U (ayol) uyda edi.
Э́то бы́ло давно́. — Bu ancha oldin edi.
Мы бы́ли в кино́. — Biz kinoda edik.У меня́ был / была́ (egalik — o'tmishda):
У меня́ был вопро́с. — Menda savol bor edi. (вопро́с — m)
У неё была́ соба́ка. — Uning iti bor edi. (соба́ка — f)
У нас бы́ло вре́мя. — Bizda vaqt bor edi. (вре́мя — n)
У них бы́ли друзья́. — Ularning do'stlari bor edi. (ko'plik)istisno — идти́:
Я шёл домо́й. — (erkak) Men uyga ketayotgan edim.
Она́ шла в шко́лу. — U (ayol) maktabga ketayotgan edi.
Мы шли пешко́м. — Biz piyoda ketdik.E'tibor bering: inkor "не" o'tgan zamonda ham fe'ldan oldin qo'yiladi: Я не знал (bilmasdim), Она́ не была́ до́ма (u uyda emas edi). Fe'l shakli o'zgarmaydi.
5. Talaffuz bo'limi
- чита́л /chi-TAL/ — urg'u o'zakda (-та-); oxiri "-л" qattiq "l". "chi-tal".
- чита́ла /chi-TA-la/ — urg'u baribir "-та-"да; oxiriga "-ла" qo'shildi: "chi-ta-la".
- был /bıl/ — qisqa, urg'u o'zakda: "bıl". "ы" — o'zbekcha "i" dan qattiqroq, orqada tovush.
- была́ /bı-LA/ — urg'u oxirda! "bı-LA", "bıla" emas. Bu — eng ko'p adashiladigan urg'u.
- бы́ло /BÍ-la/ — urg'u boshda; urg'usiz oxirgi "о" "a": "bı-la". Diqqat: была́ (oxirda urg'u) va бы́ло (boshda urg'u) — quloqqa yaqin, lekin urg'u va oxiri farq qiladi.
- шёл /shol/ — "ё" doim urg'uli va "o" bo'lib o'qiladi: "shol", "shel" emas.
Urg'u — MUHIM ogohlantirish: быть fe'lida urg'u ayol shaklida sakraydi: был (bosh), была́ (oxir), бы́ло (bosh), бы́ли (bosh). Faqat была́ oxirda urg'uli. Ko'p fe'lda urg'u barcha o'tgan zamon shakllarida o'zakda barqaror turadi (чита́л, чита́ла, чита́ли — hammasida "-та-"), lekin быть — istisno. Shuning uchun была́ ni alohida mashq qiling.
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
| Ruscha | Urg'u | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| чита́л | чи-та́л | o'qidi (erkak) | Он чита́л. — U o'qidi. |
| чита́ла | чи-та́-ла | o'qidi (ayol) | Она́ чита́ла. — U o'qidi. |
| был | был | edi / bor edi (m) | Я был до́ма. — Uyda edim. |
| была́ | бы-ла́ | edi / bor edi (f) | Она́ была́ там. — U o'sha yerda edi. |
| бы́ло | бы́-ло | edi (n) | Э́то бы́ло вчера́. — Bu kecha edi. |
| бы́ли | бы́-ли | edilar (ko'plik) | Мы бы́ли в кино́. — Kinoda edik. |
| вчера́ | вче-ра́ | kecha | Вчера́ я рабо́тал. — Kecha ishladim. |
| ра́ньше | ра́нь-ше | avvallari, oldin | Ра́ньше я жил там. — Avval o'sha yerda yashardim. |
| давно́ | дав-но́ | ancha oldin | Э́то бы́ло давно́. — Bu ancha oldin edi. |
| у́тром | у́т-ром | ertalab | У́тром я гуля́л. — Ertalab sayr qildim. |
| ве́чером | ве́-че-ром | kechqurun | Ве́чером мы отдыха́ли. — Kechqurun dam oldik. |
| жить | жить | yashamoq | Я жил в Ташке́нте. — Toshkentda yashadim. |
| идти́ | ид-ти́ | bormoq (piyoda) | Я шёл домо́й. — Uyga ketayotgan edim. |
| шёл | шёл | ketardi (m, идти'дан) | Он шёл ме́дленно. — U sekin ketdi. |
| шла | шла | ketardi (f, идти'дан) | Она́ шла в парк. — U parkga ketdi. |
| мочь | мочь | qila olmoq | Я не мог прийти́. — Kela olmadim. |
| ел | ел | yedi (m, est'dan) | Он ел суп. — U sho'rva yedi. |
| вопро́с | воп-ро́с | savol | У меня́ был вопро́с. — Savolim bor edi. |
| пого́да | по-го́-да | ob-havo | Пого́да была́ хоро́шая. — Ob-havo yaxshi edi. |
| вре́мя | вре́-мя | vaqt | У нас бы́ло вре́мя. — Vaqtimiz bor edi. |
Yodlash qoidasi: har fe'lni kamida erkak va ayol shaklida birga yodlang — "чита́л / чита́ла". Va быть ni to'rt shaklda urg'usi bilan: "был, была́, бы́ло, бы́ли". Ayniqsa была́ urg'usini.
7. Dialog
— Приве́т! Где ты был вчера́? — Salom! Kecha qayerda eding?
— Я был на рабо́те. А ты? — Men ishda edim. Sen-chi?
— Я была́ до́ма, чита́ла кни́гу. — Men uyda edim, kitob o'qidim. (ayol была́, чита́ла)
— А что ты де́лала ве́чером? — Kechqurun nima qilding?
— Ве́чером я отдыха́ла. У меня́ — Kechqurun dam oldim. Menda
бы́ло мно́го вре́мени. — ko'p vaqt bor edi.
— Хорошо́! А я рабо́тал допо́здна. — Yaxshi! Men esa kechgacha ishladim.
— Пого́да была́ хоро́шая? — Ob-havo yaxshi edimi?
— Да, у́тром бы́ло со́лнце. — Ha, ertalab quyoshli edi.
— Отли́чно! Зна́чит, день был до́брый. — Zo'r! Demak, kun yaxshi o'tibdi.E'tibor bering: ayol personaj была́, чита́ла, де́лала, отдыха́ла deydi (-ла), erkak personaj был, рабо́тал deydi (-л). Bir xil harakat — ikki xil shakl, faqat gapiruvchi jinsiga qarab.
8. Tipik xatolar + mini-mashq
Ayol bo'lsa ham erkak shaklini ishlatish: Я чита́л (ayol aytyapti). Я чита́ла. Sabab: o'tgan zamon gapiruvchining jinsiga moslashadi. Ayol -ла.
была́ urg'usini noto'g'ri qo'yish: бы́ла (boshda). была́ (oxirda urg'u). Sabab: быть ayol shaklida urg'u oxirga ko'chadi. Boshqa shakllar (был, бы́ло, бы́ли) — boshda.
был ni egaga moslashtirish: У меня́ была́ брат (chunki "menda"). У меня́ был брат. Sabab: у меня́ был... da fe'l egalik qilingan narsaning rodiga moslashadi. брат — erkak (m) был.
Ingliz/o'zbekcha "did" kabi yordamchi qo'shishga urinish: Я де́лал рабо́тать. Я рабо́тал. Sabab: rus tilida o'tgan zamon uchun yordamchi fe'l yo'q — fe'lning o'zi "-л/-ла" bilan o'tgan zamonga kiradi.
идти́ ni oddiy qoida bilan yasashga urinish: Я идти́л домо́й. Я шёл домо́й. Sabab: идти́ — istisno, o'zagi butunlay o'zgaradi: шёл / шла / шли. Yodlash kerak.
Mini-mashq (og'zaki): quyidagi fe'lni erkak va ayol shaklida ayting:
рабо́тать он ___ / она́ ___, жить он ___ / она́ ___, знать он ___ / она́ ___
(Javoblar 11-bo'limda.)
9. Mashqlar
Mashq 1. Fe'lni o'tgan zamonga o'tkazing (чита́ть), to'rt shaklda:
Он ___ . (o'qidi — erkak)
Она́ ___ . (o'qidi — ayol)
Ра́дио ___ . (ishladi рабо́тать, betaraf)
Мы ___ . (o'qidik)Mashq 2. Qavs ichidagi fe'lni o'tgan zamonga qo'ying (egaga qarab):
Я ___ (рабо́тать) вчера́. (siz erkaksiz)
Я ___ (рабо́тать) вчера́. (siz ayolsiz)
Она́ ___ (жить) в Москве́.
Они́ ___ (говори́ть) по-ру́сски.Mashq 3. быть ni to'g'ri shaklda qo'ying (был / была́ / бы́ло / бы́ли):
Вчера́ он ___ до́ма.
Она́ ___ на рабо́те.
Э́то ___ давно́.
Мы ___ в кино́.Mashq 4. У меня́ был / была́ / бы́ло — to'g'ri shaklni tanlang (narsaning rodiga qarang):
У меня́ ___ вопро́с. (вопро́с — m)
У меня́ ___ маши́на. (маши́на — f)
У меня́ ___ письмо́. (письмо́ — n)
У нас ___ де́ти. (ko'plik)Mashq 5. Xatoni toping va to'g'rilang:
Я чита́л кни́гу. (ayol aytyapti)
Она́ бы́ла до́ма.
У меня́ была́ брат.
Я идти́л домо́й.Mashq 6. Boshlang'ich shakldan erkak va ko'plik shaklini yasang:
де́лать он ___ / они́ ___, слу́шать он ___ / они́ ___, говори́ть он ___ / они́ ___
Mashq 7. Savolga o'tgan zamonda to'liq gap bilan javob bering (ruschada):
Где ты был вчера́? (— Men ishda edim.) — erkak
Что ты де́лала у́тром? (— Men kitob o'qidim.) — ayol
У тебя́ была́ маши́на? (— Ha, menda mashina bor edi.)10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)
- Jins mashqi: Wisar AIdan sizga 8 ta fe'lni (boshlang'ich shaklda) berishni so'rang; har birini erkak, ayol va ko'plik shaklida ovoz chiqarib ayting. So'ng AI shakl va urg'uni to'g'rilasin.
- Kecham haqida: kecha nima qilganingiz haqida 5 ta gap yozing — o'z jinsingizga to'g'ri shaklda: Вчера́ я ... Я был/была́ ... У меня́ был/была́ ... — keyin AIdan tekshirishni so'rang.
- быть mashqi: AIga "Где ты был/была́ вчера́?", "У тебя́ был вопро́с?" kabi savol bering; javoblarda был/была́/бы́ло/бы́ли to'g'ri va была́ urg'usi to'g'ri ekanini tekshiring; keyin rollarni almashtiring.
11. Javoblar kaliti
Mini-mashq (8-bo'lim): рабо́тать он рабо́тал / она́ рабо́тала; жить он жил / она́ жила́; знать он знал / она́ зна́ла.
Mashq 1: Он чита́л; Она́ чита́ла; Ра́дио рабо́тало; Мы чита́ли.
Mashq 2: Я рабо́тал (erkak); Я рабо́тала (ayol); Она́ жила́; Они́ говори́ли.
Mashq 3: Вчера́ он был до́ма; Она́ была́ на рабо́те; Э́то бы́ло давно́; Мы бы́ли в кино́.
Mashq 4: У меня́ был вопро́с (m); У меня́ была́ маши́на (f); У меня́ бы́ло письмо́ (n); У нас бы́ли де́ти (ko'plik).
Mashq 5: Я чита́ла кни́гу (ayol -ла); Она́ была́ до́ма (urg'u oxirda: была́, "бы́ла" emas); У меня́ был брат (брат — m был); Я шёл домо́й (идти́ шёл, istisno).
Mashq 6: де́лать он де́лал / они́ де́лали; слу́шать он слу́шал / они́ слу́шали; говори́ть он говори́л / они́ говори́ли.
Mashq 7 (namuna javoblar): — Я был на рабо́те. / — Я чита́ла кни́гу. / — Да, у меня́ была́ маши́на.
12. Xulosa va keyingi dars
- Rus tilida o'tgan zamon (проше́дшее вре́мя) shaxsga emas, gapiruvchining rodiga va soniga qarab o'zgaradi: -л (erkak), -ла (ayol), -ло (narsa), -ли (ko'plik).
- Usul: boshlang'ich shakldan -ть ni olib tashlang o'zak; o'zakka -л / -ла / -ло / -ли qo'shing.
- быть hozirgi zamonda tushib qolgan edi, o'tgan zamonda qaytadi: был / была́ / бы́ло / бы́ли ("edi", "bor edi"). У меня́ был... — narsaning rodiga moslashadi.
- Urg'u: была́ — oxirda urg'uli (boshqa shakllar boshda). Buni alohida yodlang.
- Istisnolar: идти́ шёл / шла / шли, мочь мог / могла́, есть ел / е́ла. Yodlash kerak.
- Aspekt (сов/несов — чита́л / прочита́л) faqat eslatib o'tildi — uni A2 darajasida chuqur o'rganamiz.
Keyingi dars — A1 — 25-dars: Mavzuli lug'at — kunlik hayot va vaqt. A1 grammatikasining asosini yakunlaymiz va endi mavzu bo'yicha so'z boyligini — kun tartibi, hafta kunlari, vaqt ifodalarini — mustahkamlaymiz. Bugungi o'tgan zamon va vaqt so'zlari (вчера́, ра́ньше, у́тром, ве́чером) o'sha darsda juda asqotadi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!