WisarWisar
Rus tili kursi/A2 Elementar17 daqiqa

A2 — 3-dars: Qaratqich kelishigi TO'LIQ (Роди́тельный паде́ж)

A2 — ELEMENTAR · 3-dars


1. Dars nomi va maqsad

Bu darsda siz rus tilining eng ko'p ishlatiladigan kelishigiРоди́тельный паде́ж (o'zbekcha shartli qaratqich kelishigi) bilan to'liq tanishasiz. A1 darajasida siz uni faqat bir tor doirada ko'rgan edingiz: у меня́ нет вре́мени (yo'qlik) va кни́га бра́та (egalik). Endi esa uning butun kuchini ochamiz.

Nega aynan bu kelishik shunchalik muhim? Chunki statistik jihatdan Роди́тельный — rus tilida bosh kelishikdan keyin ikkinchi o'rinda turadigan, kundalik nutqning taxminan to'rtdan birini tashkil qiladigan shakl. Uni bilmasangiz, na miqdorni ayta olasiz (мно́го де́нег), na kelib chiqishni (из Москвы́), na sanani (пя́того ма́я), na oddiy "yo'q" so'zini to'g'ri ishlata olasiz.

Dars oxirida siz quyidagilarni erkin qila olasiz:

  • yo'qlikni ifodalash: нет вре́мени, не́ было де́нег, не бу́дет уро́ка;
  • egalikni bildirish: центр го́рода, дверь маши́ны;
  • miqdorni aytish: мно́го рабо́ты, стака́н ча́я, килогра́мм сы́ра;
  • из / от / до / у / без / для / о́коло / по́сле predloglaridan foydalanish: из Москвы́, у врача́, без са́хара, для тебя́;
  • sonlar bilan ishlash: два часа́, пять часо́в;
  • sanani aytish: како́го числа́? — пя́того ма́я.

Diqqat: bu — katta va zich mavzu. Uni bir o'tirishda yodlab bo'lmaydi. Har bir bo'limdan keyin to'xtab, ovoz chiqarib mashq qiling. Qaratqich — bu marafon, sprint emas.


2. A1 darajadan takror (нет + qaratqich)

Yangi materialga o'tishdan oldin A1da o'rganganingizni tiklaymiz.

  • Yo'qlikнет dan keyin ot doim qaratqichda turadi: У меня́ нет кни́ги. (Menda kitob yo'q.)
  • есть нет almashinuvida ot oxiri o'zgaradi: есть кни́га нет кни́ги.
  • Egalik («…ning») ham qaratqich orqali: кни́га бра́та — avval narsa, keyin ega.
  • Qaratqich tugashlari rodga bog'liq: m: undosh +а, -й -я; f: -а/-я -и; n: -о -а, -е -я.

A1 qaratqich tugashlari (birlik) — qisqa jadval:

Род Bosh kelishik Qaratqich O'zgarish
m (undosh) брат бра́та
m (-й) музе́й музе́я -й -я
f (-а) кни́га кни́ги -а -и
f (-я) неде́ля неде́ли -я -и
n (-о) окно́ окна́ -о -а
n (-е) мо́ре мо́ря -е -я

Muhim bog'lanish: bu jadval bugun ham to'liq amal qiladi. Bugun biz unga ko'plik shakllarini va oltita yangi predlog qo'shamiz. Ya'ni siz noldan boshlamayapsiz — poydevor allaqachon qo'yilgan.

Tez mashq: qaratqichga o'tkazing — дом (?), сестра́ (?), письмо́ (?), слова́рь (?). (Javob: до́ма, сестры́, письма́, словаря́.)


3. Asosiy tushuntirish

3.1. Qaratqich TO'LIQ jadvali — birlik va ko'plik

A2 darajasining asosiy yangiligi — ko'plik qaratqich. Mana to'liq manzara:

Род Bosh k. (birlik) Qaratqich birlik Qaratqich ko'plik
m (undosh) студе́нт студе́нта студе́нтов
m (-й) музе́й музе́я музе́ев
m (-ь) слова́рь словаря́ словаре́й
f (-а) маши́на маши́ны маши́н (Ø!)
f (-я) неде́ля неде́ли неде́ль
f (-ь) дверь две́ри двере́й
n (-о) сло́во сло́ва слов (Ø!)
n (-е) мо́ре мо́ря море́й

Qisqacha eslash formulasi:

text
QARATQICH KO'PLIK — asosiy tugashlar:
   m undosh    -ов / -ев   (студе́нтов, ме́сяцев)
   m -й / -ь   -ев / -ей   (музе́ев, словаре́й)
   f -а        Ø (nol!)    (маши́на  маши́н, кни́га  книг)
   f -ь        -ей         (двере́й, ноче́й)
   n -о        Ø (nol!)    (сло́во  слов, окно́  о́кон)

Eng qiyin joy — «nol tugash» (Ø): va bilan tugagan so'zlar ko'plik qaratqichda oxirini tashlaydi va hech narsa qo'shmaydi: маши́на пять маши́н, сло́во мно́го слов. Ba'zan ichida "yumshoq" unli paydo bo'ladi: окно́ о́кон, де́вушка де́вушек, де́ньги де́нег. Bularni asta-sekin yodlaysiz.

3.2. Ishlatilishi 1 — YO'QLIK (нет / не́ было / не бу́дет)

Bu — A1dan tanish, lekin endi uch zamonda ham:

text
     HOZIR:   нет           У меня́ нет вре́мени.      (vaqtim yo'q)
     O'TGAN:  не́ было       У меня́ не́ было вре́мени. (vaqtim yo'q edi)
     KELASI:  не бу́дет      У меня́ не бу́дет вре́мени. (vaqtim bo'lmaydi)

Uchala holatda ham ot qaratqichda turadi. E'tibor bering: не́ было da urg'u не ga tushadi (не́ было), bu — juda muhim talaffuz nuqtasi.

Oltin qoida: нет / не́ было / не бу́дет — bu uchlik doim qaratqich talab qiladi. Istisno yo'q.

3.3. Ishlatilishi 2 — EGALIK / QARASHLILIK («…ning»)

Ikki ot yonma-yon kelib, biri ikkinchisiga tegishli bo'lsa, egasi qaratqichga o'tadi. O'zbekchada bu "-ning" yoki "-i" qo'shimchasi:

text
      центр го́рода         — shahar markazi     (го́род  го́рода)
      дверь маши́ны         — mashina eshigi     (маши́на  маши́ны)
      нача́ло уро́ка         — dars boshi         (уро́к  уро́ка)
      столи́ца Росси́и       — Rossiya poytaxti   (Росси́я  Росси́и)
      директор шко́лы       — maktab direktori   (шко́ла  шко́лы)

So'z tartibi: ruschada avval narsa (центр), keyin ega (го́рода) keladi — o'zbekchaga teskari. Центр го́рода, «го́рода центр» emas.

3.4. Ishlatilishi 3 — MIQDOR (мно́го, ма́ло, ско́лько + qaratqich)

Miqdor bildiruvchi so'zlardan keyin ot qaratqichda turadi. Bu yerda sanaladigan (donalab) va sanalmaydigan (o'lchanadigan) otlarni farqlash muhim:

text
SANALADIGAN (dona)  qaratqich KO'PLIK:
   мно́го студе́нтов    — ko'p talaba
   ма́ло книг           — kam kitob
   ско́лько маши́н?      — nechta mashina?

SANALMAYDIGAN (suyuqlik, modda)  qaratqich BIRLIK:
   мно́го вре́мени       — ko'p vaqt
   ма́ло воды́           — kam suv
   ско́лько са́хара?      — qancha shakar?

O'lchov birligi + ot ham shu qoidaga bo'ysunadi:

text
   стака́н ча́я          — bir stakan choy    (чай  ча́я)
   ча́шка ко́фе          — bir chashka qahva  (ко́фе o'zgarmas)
   килогра́мм сы́ра       — bir kilo pishloq   (сыр  сы́ра)
   буты́лка воды́        — bir shisha suv     (вода́  воды́)
   кусо́к хле́ба         — bir bo'lak non     (хлеб  хле́ба)

Diqqat: чай, сыр, хлеб kabi sanalmaydigan so'zlar bu yerda birlik qaratqichda: ча́я, сы́ра, хле́ба. Bu — «bir qismi» ma'nosini beradi.

3.5. Ishlatilishi 4 — PREDLOGLAR (из / от / до / у / без / для / о́коло / по́сле)

Rus tilida bir guruh predlog doim qaratqich talab qiladi. Bu — mavzuning yuragi. Har birini ma'nosi bilan yodlang:

Predlog Ma'nosi Misol O'zbekcha
из …dan (ichidan) из Москвы́ Moskvadan
от …dan (yonidan/kimdan) письмо́ от бра́та akadan xat
до …gacha до конца́ oxirigacha
у …da / …ning yonida у врача́ shifokorda
без …siz ко́фе без са́хара shakarsiz qahva
для …uchun пода́рок для ма́мы ona uchun sovg'a
о́коло …atrofida / …yaqinida о́коло до́ма uy yonida
по́сле …dan keyin по́сле уро́ка darsdan keyin

Из yoki от — qaysi biri? Bu ko'p chalkashtiradi:

text
   ИЗ — biror joyning ICHIDAN chiqqanda:
        из Москвы́, из до́ма, из шко́лы, из ко́мнаты

   ОТ — biror KISHIDAN yoki narsaning YONIDAN:
        от бра́та, от врача́, от две́ри, от до́ма (uyning yonidan)

Juftlik qoidasi: из ko'pincha в ning teskarisi (в Москву́ из Москвы́), от esa к ning teskarisi (к врачу́ от врача́). Buni juftlik sifatida yodlang.

До / у predloglari — qo'shimcha ma'nolar:

text
   до — vaqt/masofa chegarasi:  до понеде́льника (dushanbagacha), до вокза́ла (vokzalgacha)
   у  — «kimdadir bo'lish»:      Я был у врача́. (Men shifokorda bo'ldim.)
   у  — «yaqinida»:              у окна́ (deraza yonida), у две́ри (eshik oldida)

3.6. Ishlatilishi 5 — SONLAR bilan (2–4 va 5+)

Bu — rus tilining eng o'ziga xos qoidalaridan biri. Sondan keyingi ot shakli songa qarab o'zgaradi:

text
   1         BOSH kelishik birlik:      оди́н час, одна́ маши́на
   2, 3, 4   QARATQICH BIRLIK:          два часа́, три кни́ги, четы́ре ме́сяца
   5, 6…20   QARATQICH KO'PLIK:         пять часо́в, де́сять книг, два́дцать маши́н

Nega bunday? Tarixiy sabab: 2–4 sonlari qadimda «juftlik» shaklini talab qilgan, u qaratqich birlikka o'xshab qolgan. Hozir shunchaki qoida sifatida qabul qiling:

text
   1 час     2 часа́      5 часо́в
   1 день    2 дня        5 дней
   1 рубль   2 рубля́      5 рубле́й
   1 год     2 го́да       5 лет (!)    истисно: год  лет ko'plikda

21, 22… bilan nima bo'ladi? Oxirgi raqamga qarang: два́дцать оди́н час (1 birlik), два́дцать два часа́ (2 qaratqich birlik), два́дцать пять часо́в (5 qaratqich ko'plik). Ya'ni son necha bilan tugasa, shu qoida amal qiladi.

3.7. Ishlatilishi 6 — SANA (како́го числа́?)

«Qaysi sanada?» degan savolga javob berishda sana va oy qaratqichga o'tadi. Bu yerda tartib son (birinchi, ikkinchi…) ishlatiladi:

text
   Како́го числа́?  — Qaysi sanada?
    пя́того ма́я           (5-may)
    пе́рвого января́       (1-yanvar)
    два́дцать тре́тьего февраля́ (23-fevral)

Ikkala qism ham qaratqichda: пя́т-ого (tartib son, n rodida -ого) + ма́я (oy, qaratqich). Oylar qaratqichda:

text
   янва́рь  января́     ию́ль  ию́ля
   февра́ль  февраля́   а́вгуст  а́вгуста
   март  ма́рта         сентя́брь  сентября́
   апре́ль  апре́ля     октя́брь  октября́
   май  ма́я            ноя́брь  ноября́
   ию́нь  ию́ня          дека́брь  декабря́

Diqqat urg'uga: ba'zi oylar qaratqichda urg'uni siljitadi: ноя́брь ноября́, сентя́брь сентября́, дека́брь декабря́ (urg'u oxirga). Lekin а́вгуст а́вгуста (urg'u joyida). Bularni misol bilan yodlang.


4. Misollar

Yo'qlik (3 zamon):

Ruscha O'zbekcha
У нас нет де́нег. Bizda pul yo'q.
Вчера́ не́ было уро́ка. Kecha dars yo'q edi.
За́втра не бу́дет дождя́. Ertaga yomg'ir bo'lmaydi.
У меня́ нет вопро́сов. Mening savollarim yo'q.

Egalik («…ning»):

Ruscha O'zbekcha
центр го́рода shahar markazi
нача́ло фи́льма filmning boshi
столи́ца Росси́и Rossiya poytaxti
дверь маши́ны mashina eshigi

Miqdor:

Ruscha O'zbekcha
мно́го рабо́ты ko'p ish
ма́ло вре́мени kam vaqt
ско́лько студе́нтов? nechta talaba?
стака́н ча́я bir stakan choy
килогра́мм я́блок bir kilo olma

Predloglar:

Ruscha O'zbekcha
Он прие́хал из Москвы́. U Moskvadan keldi.
Э́то пода́рок для тебя́. Bu sen uchun sovg'a.
Я пью ко́фе без са́хара. Men qahvani shakarsiz ichaman.
Мы бы́ли у врача́. Biz shifokorda bo'ldik.
По́сле рабо́ты я иду́ домо́й. Ishdan keyin uyga boraman.
О́коло до́ма есть парк. Uy yonida park bor.

Sonlar va sana:

Ruscha O'zbekcha
два часа́ ikki soat
пять рубле́й besh rubl
три кни́ги uch kitob
де́сять мину́т o'n daqiqa
Како́го числа́? — Пя́того ма́я. Qaysi sanada? — 5-mayda.

5. Talaffuz bo'limi

  • вре́мени /VRYE-mi-ni/ — urg'u birinchi bo'g'inda; uch bo'g'in bir tekis.
  • не́ было /NYE-bɨ-lə/ — DIQQAT: urg'u не ga tushadi, «бы́ло» emas! Bu «yo'q edi» ning belgisi.
  • из Москвы́ /iz mask-VƗ/ — «из» dan keyingi «М» jarangli, «из» ning «з» si saqlanadi; urg'u oxirda: «maskvÍ».
  • без са́хара /byes-SA-xə-rə/ — «без» + jarangsiz «с» «без» ning «з» si «с» bo'lib eshitiladi: «byes sáxara».
  • у врача́ /u vra-CHA/ — urg'u oxirda, «ч» yumshoq.
  • го́рода /GO-rə-də/ — urg'u birinchi bo'g'inda; ikkala urg'usiz «о» «a» ga yaqin.
  • пя́того /PYA-tə-və/ — DIQQAT: yozuvda «-го», o'qilishi «-vo»! Tartib sonlarning «-ого/-его» oxiri doim «-ово/-ево».
  • часо́в /chi-SOF/ — urg'usiz «а» «i» ga yaqin, oxirgi «в» jarangsiz «f».

Eng muhim talaffuz qoidasi: predlog + jarangsiz undosh birlashganda predlogning jarangli undoshi jarangsizlashadi: без са́хара «byes», из шко́лы «is shkoly». Aksincha, jarangli oldida jaranglilashadi: от до́ма «ad dóma».

Topshiriq: ovoz chiqarib ayting — из Москвы́, от бра́та, без са́хара, для тебя́, у врача́, по́сле уро́ка, пя́того ма́я /pyátəvə mája/.


6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)

Ruscha Urg'u O'zbekcha Misol
из из …dan (ichidan) Он из Москвы́.
от от …dan (kimdan) письмо́ от бра́та
до до …gacha до конца́
у у …da / yonida у врача́
без без …siz без са́хара
для для …uchun для тебя́
о́коло о́-ко-ло …yaqinida о́коло до́ма
по́сле по́с-ле …dan keyin по́сле уро́ка
мно́го мно́-го ko'p мно́го рабо́ты
ма́ло ма́-ло kam ма́ло вре́мени
ско́лько ско́ль-ко qancha / nechta ско́лько сто́ит?
де́ньги де́нь-ги pul (qar. де́нег) нет де́нег
вре́мя вре́-мя vaqt (qar. вре́мени) нет вре́мени
го́род го́-род shahar (qar. го́рода) центр го́рода
час час soat два часа́
са́хар са́-хар shakar (qar. са́хара) без са́хара
врач врач shifokor (qar. врача́) у врача́
пода́рок по-да́-рок sovg'a пода́рок для ма́мы
число́ чис-ло́ son / sana Како́го числа́?
стака́н ста-ка́н stakan стака́н ча́я

Yodlash qoidasi: har bir predlogni butun ibora bilan yodlang — «из Москвы́», «без са́хара», «для тебя́» — alohida so'z sifatida emas. Predlog + qaratqich birga «yopishib» yodlansa, nutqda avtomatik chiqadi.


7. Dialog

text
— Приве́т! Отку́да ты?                    — Salom! Qayerdansiz?
— Я из Ташке́нта, а сейча́с живу́          — Men Toshkentdanman, hozir esa
  о́коло це́нтра Москвы́.                     Moskva markazi yaqinida yashayman.
— Здо́рово! У тебя́ есть вре́мя сего́дня?   — Zo'r! Bugun vaqtingiz bormi?
— К сожале́нию, вре́мени ма́ло.            — Afsuski, vaqtim kam.
  По́сле рабо́ты я иду́ к врачу́.             Ishdan keyin shifokorga boraman.
— А во ско́лько?                          — Soat nechada?
— В два часа́. Э́то недалеко́,             — Soat ikkida. U yer uzoq emas,
  о́коло вокза́ла.                           vokzal yonida.
— Поня́тно. Возьми́ ко́фе — без са́хара,   — Tushunarli. Qahva oling — shakarsiz,
  как ты лю́бишь.                            siz yaxshi ko'rgandek.
— Спаси́бо! Кста́ти, э́то пода́рок         — Rahmat! Aytgancha, bu sizga
  для тебя́ — от моего́ бра́та.              sovg'a — akamdan.
— Ой, спаси́бо! А како́го числа́           — Voy, rahmat! Aytgancha, akangizning
  день рожде́ния у твоего́ бра́та?           tug'ilgan kuni qaysi sanada?
— Пя́того ма́я.                            — 5-mayda.

E'tibor bering: bir dialogda qaratqichning deyarli barcha vazifasi bor — из Ташке́нта (kelib chiqish), о́коло це́нтра (predlog + egalik zanjiri), вре́мени ма́ло (miqdor), по́сле рабо́ты (predlog), два часа́ (son), без са́хара / для тебя́ / от бра́та (predloglar), како́го числа́ / пя́того ма́я (sana).


8. Tipik xatolar va mini-mashq

Ko'p uchraydigan xatolar:

  • нет dan keyin bosh kelishik: У меня́ нет вре́мя. У меня́ нет вре́мени. Sabab: нет doim qaratqich talab qiladi; вре́мя вре́мени.

  • из va от ni chalkashtirish: Я прие́хал от Москвы́. Я прие́хал из Москвы́. Sabab: joyning ichidan из; kishidan/yonidan от.

  • Sonlarda bir xil shakl: два часо́в, пять часа́. два часа́ (2–4 qaratqich birlik), пять часо́в (5+ qaratqich ko'plik). Sabab: son shaklni belgilaydi.

  • Miqdorda noto'g'ri son: мно́го вре́мя, ма́ло де́ньги. мно́го вре́мени, ма́ло де́нег. Sabab: мно́го/ма́ло/ско́лько + qaratqich (sanalmaydigan birlik, sanaladigan ko'plik).

  • без / для dan keyin bosh kelishik: ко́фе без са́хар, пода́рок для ма́ма. без са́хара, для ма́мы. Sabab: bu predloglar doim qaratqich oladi.

  • Sanada bosh kelishik: Пя́тое ма́я (savolga javob sifatida). Пя́того ма́я. Sabab: «qaysi sanada?» javobida sana ham, oy ham qaratqichda: пя́того ма́я.

  • не́ было da urg'uni «бы́ло» ga qo'yish. не́ было — urg'u не ga tushadi. Sabab: inkor «не́ было» maxsus urg'u oladi.

Mini-mashq (og'zaki): to'g'ri shaklni tanlang — Я из (Москва́ / Москвы́). · два (час / часа́ / часо́в). · мно́го (де́ньги / де́нег). · без (са́хар / са́хара). (Javoblar 11-bo'limda.)


9. Mashqlar

Mashq 1. Otni qaratqich BIRLIKka o'tkazing: го́род ___, сестра́ ___, письмо́ ___, слова́рь ___, Росси́я ___, мо́ре ___

Mashq 2. Otni qaratqich KO'PLIKka o'tkazing: студе́нт ___, кни́га ___, маши́на ___, рубль ___, сло́во ___, день ___

Mashq 3. To'g'ri predlogni qo'ying (из / от / до / у / без / для / о́коло / по́сле):

Он прие́хал ___ Москвы́.          (…dan, ichidan)
Э́то пода́рок ___ тебя́.           (…uchun)
Я пью чай ___ са́хара.            (…siz)
Мы бы́ли ___ врача́.              (…da)
___ уро́ка я иду́ домо́й.          (…dan keyin)
Магази́н ___ до́ма.               (…yaqinida)

Mashq 4. Sonni to'g'ri ot shakli bilan yozing:

2 (час)  ___
5 (рубль)  ___
3 (кни́га)  ___
10 (мину́та)  ___
1 (день)  ___

Mashq 5. Gaplarni inkorga aylantiring (есть нет + qaratqich):

У меня́ есть вре́мя.        ___
У нас есть де́ньги.         ___
Здесь есть вопро́сы.        ___
Вчера́ был уро́к.           (o'tgan inkor) ___

Mashq 6. Miqdorni to'g'ri shaklda yozing (birlik yoki ko'plik?):

мно́го (рабо́та)  ___
ма́ло (вре́мя)  ___
ско́лько (студе́нт)  ___
стака́н (чай)  ___
килогра́мм (я́блоко)  ___

Mashq 7. Xatoni toping va to'g'rilang:

Я прие́хал от Ташке́нта.
У меня́ нет вре́мя.
пять часа́
ко́фе без са́хар
Пя́тое ма́я. (savolga javob)

Mashq 8. O'zingiz haqingizda 4 ta gap yozing: (1) qayerdan ekaningiz — из…; (2) nima yo'qligi — нет…; (3) kim uchun sovg'a — для…; (4) tug'ilgan kuningiz — …числа́.


10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)

  1. Predlog o'yini: Wisar AIdan sizga 10 ta ot berishni so'rang; har biriga из / от / без / для predloglaridan biri bilan ibora tuzing. AI qaratqich tugashini tekshirsin.
  2. Son mashqi: AI sizga tasodifiy son + ot bersin (masalan «3 + стол»), siz to'g'ri shaklni ayting (три стола́). 2–4 va 5+ farqiga e'tibor bering.
  3. Sana: AI bilan «Како́го числа́…?» savol-javobini o'tkazing — tug'ilgan kun, bayramlar, uchrashuv sanalarini qaratqichda ayting (пя́того ма́я, пе́рвого января́).
  4. Miqdor: oshxonangizdagi 5 ta narsani miqdori bilan tasvirlab bering — килогра́мм сы́ра, буты́лка воды́, мно́го хле́ба — AI xatolaringizni tuzatsin.

11. Javoblar kaliti

Mini-mashq (8-bo'lim): Я из Москвы́. · два часа́. · мно́го де́нег. · без са́хара.

Mashq 1: го́рода; сестры́; письма́; словаря́; Росси́и; мо́ря.

Mashq 2: студе́нтов; книг; маши́н; рубле́й; слов; дней.

Mashq 3: из Москвы́; для тебя́; без са́хара; у врача́; По́сле уро́ка; о́коло до́ма.

Mashq 4: два часа́; пять рубле́й; три кни́ги; де́сять мину́т; оди́н день.

Mashq 5: У меня́ нет вре́мени; У нас нет де́нег; Здесь нет вопро́сов; Вчера́ не́ было уро́ка.

Mashq 6: мно́го рабо́ты (birlik — sanalmaydigan); ма́ло вре́мени (birlik); ско́лько студе́нтов (ko'plik — sanaladigan); стака́н ча́я (birlik); килогра́мм я́блок (ko'plik — nol tugash).

Mashq 7: Я прие́хал из Ташке́нта (joydan из); У меня́ нет вре́мени (нет + qaratqich); пять часо́в (5+ qaratqich ko'plik); ко́фе без са́хара (без + qaratqich); Пя́того ма́я (sana javobida qaratqich).

Mashq 8: namuna — Я из Ташке́нта. У меня́ нет маши́ны. Э́то пода́рок для ма́мы. Мой день рожде́ния — деся́того ию́ня.


12. Xulosa va keyingi dars

  • Роди́тельный паде́ж (qaratqich) — rus tilining eng ko'p ishlatiladigan kelishigi. Uni bilmasangiz, kundalik nutqning to'rtdan biri qo'ldan chiqadi.
  • Olti asosiy vazifa: (1) yo'qlik — нет / не́ было / не бу́дет + qaratqich; (2) egalik — центр го́рода; (3) miqdor — мно́го рабо́ты, стака́н ча́я; (4) predloglar — из / от / до / у / без / для / о́коло / по́сле; (5) sonlar — 2–4 qaratqich birlik, 5+ qaratqich ko'plik; (6) sana — пя́того ма́я.
  • Tugashlar: birlik — m: +а/-я, f: -ы/-и, n: -а/-я; ko'plik — m: -ов/-ев/-ей, f: -Ø/-ей, n: -Ø/-ей.
  • Из/от farqi: ichidan из, kishidan/yonidan от.
  • Talaffuz: не́ было (urg'u не ga), predlogda jarangsizlashuv (без са́хара «byes»), tartib sonda -ого «-ovo» (пя́того «pyátəvə»).

Keyingi dars — A2 — 4-dars: Jo'nalish kelishigi (Да́тельный паде́ж — кому́? где? к / по). Endi «kimga?» degan savolga javob berishni o'rganamiz — дать дру́гу (do'stga bermoq), звони́ть ма́ме (onaga qo'ng'iroq qilmoq), идти́ к врачу́ (shifokorga bormoq). Bugungi у врача́ (qaratqich) va ertangi к врачу́ (jo'nalish) juftligini solishtirib, kelishiklar tizimini yana bir pog'ona mustahkamlaymiz.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun kiring.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!
A2 — 3-dars: Qaratqich kelishigi TO'LIQ (Роди́тельный паде́ж) — Wisar