A2 — 30-dars: YAKUNIY takror + checkpoint test
A2 — ELEMENTAR · 30-dars (yakuniy)
1. Kirish — nima o'rgandingiz va bu dars nima uchun
Tabriklaymiz! Siz A2 darajasining barcha 29 darsini yakunladingiz. A1 da siz poydevorni qo'ygan bo'lsangiz, A2 da rus tilining tizimini o'zlashtirdingiz. Endi siz:
- rus tilining oltita kelishigini to'liq (birlik va ko'plikda) ishlata olasiz;
- fe'l aspektlarini (сов/несов) o'tgan va kelasi zamonda farqlay olasiz;
- harakat fe'llarini (идти́/ходи́ть, е́хать/е́здить) to'g'ri tanlay olasiz;
- qaytim fe'llarini (-ся) va dativ konstruksiyalarni (мне нра́вится, мне ну́жно) qura olasiz;
- sifatlarni kelishiklarda o'zgartira, taqqoslash darajalarini yasay olasiz;
- murakkab predloglar, vaqt ifodalari, shartli mayl (бы), bog'lovchilar va кото́рый bilan qo'shma gap tuza olasiz;
- telefonda gaplasha, xat yoza, taklif qila va rad eta olasiz.
Bu dars — oddiy 12-bo'limli dars emas. Bu — takror + nazorat testi (checkpoint). Maqsadi ikki xil:
- Takror: 1–29 darslardagi butun grammatikani bitta xaritada jamlab, xotirangizni mustahkamlash.
- Nazorat: 45 savollik test bilan o'zingizni xolis baholash — nimani mukammal bilasiz, nimani takrorlash kerak.
Qanday ishlash kerak: avval 2–3-bo'limlarni (grammatika xaritasi + 12 qoida) sinchiklab o'qing. So'ng 4-bo'limdagi testni kitobga qaramay, o'zingizni sinab yeching. Faqat tugatgach 5-bo'limdagi javoblar kalitini oching va o'zingizni baholang. Halol bo'ling — bu test siz uchun, boshqa hech kim uchun emas.
2. A2 GRAMMATIKA XARITASI (1–29 darslar bir joyda)
Quyida butun A2 grammatikasi mavzular bo'yicha jamlangan. Har bir qatorni ko'zdan kechiring — nimani unutgan bo'lsangiz, o'sha darsga qaytib o'qing.
2.1. Oltita kelishik — umumiy xarita (2–7-dars)
| Kelishik | Savol | Asosiy vazifa | Misol (кни́га / брат) |
|---|---|---|---|
| Имени́тельный (bosh) | кто? что? | ega | кни́га здесь |
| Роди́тельный (qaratqich) | кого́? чего́? | yo'qlik, egalik, miqdor | нет кни́ги / у бра́та |
| Да́тельный (jo'nalish) | кому́? чему́? | qaratilgan shaxs | звоню́ бра́ту |
| Вини́тельный (tushum) | кого́? что? | vositasiz to'ldiruvchi | чита́ю кни́гу / ви́жу бра́та |
| Твори́тельный (vosita) | кем? чем? | vosita, hamrohlik | пишу́ ру́чкой / с бра́том |
| Предло́жный (o'rin) | о ком? о чём? где? | joy, mavzu | о кни́ге / в кни́ге |
2.2. Tushum kelishigi — jonli otlar (2-dars)
- Jonsiz (m): shakl bosh kelishikdek: Я ви́жу дом.
- Jonli (m): shakl qaratqichdek (-а/-я): Я ви́жу бра́та, отца́, дру́га.
- Ayol (f): -а -у: Я ви́жу сестру́, ма́му.
2.3. Qaratqich kelishigi — to'liq (3-dars)
| Vazifa | Misol |
|---|---|
| yo'qlik (нет) | Нет вре́мени, нет де́нег |
| miqdor | мно́го рабо́ты, ста́кан воды́ |
| predloglar из/от/до/у/без/для | из го́рода, у врача́, без са́хара |
| sana (qaysi kuni) | пя́того ма́я |
Ko'plik qaratqich ko'pincha nol tugallama: студе́нт студе́нтов, кни́га книг, окно́ о́кон.
2.4. Jo'nalish kelishigi (4-dars)
- Savol: кому́? чему́? Tugallama: m -у/-ю, f -е, ko'plik -ам/-ям.
- Vazifa: Я звоню́ дру́гу. Я помога́ю ма́ме.
- Predloglar: к (tomon: к врачу́), по (bo'ylab: по у́лице).
- мне нра́вится, мне ну́жно, мне хо́лодно — dativ konstruksiyalari.
2.5. Vosita kelishigi (5-dars)
- Savol: кем? чем? Tugallama: m -ом/-ем, f -ой/-ей, ko'plik -ами/-ями.
- Vazifa: vosita (пишу́ ру́чкой), hamrohlik (с + vosita: с дру́гом), kasb (рабо́таю врачо́м).
- быть kelasi/o'tganda vosita talab qiladi: Он был студе́нтом.
2.6. O'rin kelishigi — to'liq (6-dars)
- Savol: о ком? о чём? (mavzu), где? (joy). Tugallama ko'pincha -е.
- о — haqida: Я ду́маю о рабо́те.
- в / на — joy: в шко́ле, на рабо́те.
- Istisno -у (joyda): в лесу́, в саду́, в аэропорту́.
2.7. Kelasi zamon — ikki xil (9-dars)
| Aspekt | Yasalish | Ma'no | Misol |
|---|---|---|---|
| несов | бу́ду + infinitiv | jarayon, davomiylik | Я бу́ду чита́ть |
| сов | oddiy tuslanish (prefiks bilan) | natija, bir marta | Я прочита́ю |
2.8. Fe'l aspektlari — сов / несов (10–12-dars)
| Несоверше́нный (несов) | Соверше́нный (сов) | |
|---|---|---|
| Ma'no | jarayon, takror, odat | natija, tugallanganlik, bir marta |
| Savol | что де́лал? | что сде́лал? |
| O'tgan | Я чита́л кни́гу (o'qiyotgan edim) | Я прочита́л кни́гу (o'qib tugatdim) |
| Kelasi | Я бу́ду чита́ть | Я прочита́ю |
Ko'p juftliklar: де́лать/сде́лать, писа́ть/написа́ть, чита́ть/прочита́ть, говори́ть/сказа́ть, брать/взять.
2.9. Harakat fe'llari (13–14-dars)
| Fe'l | Ma'no | Misol |
|---|---|---|
| идти́ | piyoda, bir yo'nalish (hozir) | Я иду́ в шко́лу |
| ходи́ть | piyoda, takror / u yoq-bu yoq | Я хожу́ в шко́лу ка́ждый день |
| е́хать | transportda, bir yo'nalish | Я е́ду в Москву́ |
| е́здить | transportda, takror | Я е́зжу на рабо́ту |
Prefiks по- boshlanishni bildiradi: Я пойду́, я пое́ду.
2.10. Qaytim fe'llar -ся (15-dars)
- -ся/-сь o'zakka qo'shiladi: учи́ть*ся (o'qimoq), находи́ться (joylashmoq), занима́ться (shug'ullanmoq), начина́ться (boshlanmoq), нра́виться (yoqmoq).*
- Undoshdan keyin -ся, unlidan keyin -сь: я учу́*сь, он у́чится.*
2.11. Dativ konstruksiyalar (16-dars)
| Konstruksiya | Ma'no | Misol |
|---|---|---|
| мне нра́вится | menga yoqadi | Мне нра́вится му́зыка |
| мне ну́жно / на́до | menga kerak | Мне ну́жно рабо́тать |
| мне хо́лодно / жа́рко | menga sovuq/issiq | Ему́ хо́лодно |
| ско́лько лет? | necha yosh? | Мне два́дцать лет |
2.12. Sifat kelishiklarda (17-dars)
| Kelishik (m/n) | "yangi" | Misol |
|---|---|---|
| bosh | но́вый дом | Э́то но́вый дом |
| qaratqich | но́вого | до́ма нет но́вого сту́ла |
| jo'nalish | но́вому | к но́вому до́му |
| vosita | но́вым | с но́вым дру́гом |
| o'rin | но́вом | в но́вом до́ме |
Ayol sifat: qaratqich–vosita–jo'nalish–o'rinda ko'pincha -ой (но́вой маши́ны, с но́вой маши́ной).
2.13. Taqqoslash darajalari (18-dars)
- Qiyosiy: sifat/ravish + -ее: бы́стрый быстре́е, интере́сный интере́снее.
- Yoki бо́лее + sifat: бо́лее интере́сный.
- Istisnolar: хоро́ший лу́чше, плохо́й ху́же, большо́й бо́льше, ма́ленький ме́ньше.
- Orttirma: са́мый + sifat: са́мый интере́сный, са́мый большо́й.
- Taqqoslashda чем yoki qaratqich: Он вы́ше, чем я = Он вы́ше меня́.
2.14. Ravishlar (19-dars)
- Sifatdan yasaladi: -о bilan: бы́стрый бы́стро, хоро́ший хорошо́.
- Savol: как? — Он говори́т бы́стро.
- Qiyosiy shakl sifatniki bilan bir xil: бы́стро быстре́е.
2.15. Tartib sonlar + sana (20-dars)
- пе́рвый, второ́й, тре́тий, четвёртый, пя́тый… — sifatdek o'zgaradi.
- Kanaqa sana? Како́е сего́дня число́? — Сего́дня пя́тое ма́я. (bosh kelishik + oy qaratqichda)
- Qaysi kuni? Како́го числа́? — Пя́того ма́я. (qaratqich)
2.16. Murakkab predloglar (21-dars)
| Predlog | Ma'no | Kelishik | Misol |
|---|---|---|---|
| из-за | sababli / ortidan | qaratqich | из-за дождя́ |
| о́коло | yaqinida / taxminan | qaratqich | о́коло до́ма |
| напро́тив | ro'parasida | qaratqich | напро́тив шко́лы |
| ме́жду | orasida | vosita | ме́жду до́мом и па́рком |
| че́рез | orqali / keyin | tushum | че́рез час |
| по́сле | keyin | qaratqich | по́сле уро́ка |
| пе́ред | oldin | vosita | пе́ред рабо́той |
2.17. Vaqt ifodalari (22-dars)
- че́рез час — bir soatdan keyin; час наза́д — bir soat oldin.
- за час — bir soatda (natija): Я сде́лал за час.
- на ско́лько вре́мени? — qancha muddatga: на два дня.
- с … до … — dan gacha: с утра́ до ве́чера.
2.18. Shartli mayl — бы (23-dars)
- Yasalish: o'tgan zamon fe'l + бы: Я сде́лал бы, е́сли бы бы́ло вре́мя.
- Ma'no: xohish, farazi holat: Я хоте́л бы ко́фе (kofe istardim — muloyim).
- бы ko'chib yuradi, o'tgan zamon shakli rodga moslashadi.
2.19. Bog'lovchilar (24-dars)
| Bog'lovchi | Ma'no | Misol |
|---|---|---|
| потому́ что | chunki | Я до́ма, потому́ что бо́лен |
| поэ́тому | shuning uchun | Бы́ло по́здно, поэ́тому я ушёл |
| е́сли | agar | Е́сли бу́дет вре́мя, приду́ |
| когда́ | qachonki | Когда́ я пришёл, он спал |
| что́бы | -ish uchun | Я учу́сь, что́бы знать |
2.20. который bilan ergash gap (25-dars)
- кото́рый — "-adigan / qaysiki" — rod, son, kelishikka moslashadi:
- Челове́к, кото́рый зд́есь (bosh) — turgan odam.
- Кни́га, кото́рую я чита́ю (tushum) — o'qiyotgan kitobim.
- Друг, кото́рому я звоню́ (jo'nalish) — qo'ng'iroq qilayotgan do'stim.
- Rod/son — bosh otdan, kelishik — ergash gapdagi vazifadan.
2.21. Funksional til (26–28-dars)
| Vaziyat | Namuna iboralar |
|---|---|
| Telefon | Алло́! Мо́жно Ива́на? Кто говори́т? |
| Uchrashuv | Дава́йте встре́тимся в пять. Вам удо́бно? |
| Xat (rasmiy) | Уважа́емый… С уваже́нием… |
| Taklif | Не хоти́те ли…? Приглаша́ю вас… |
| Rozilik / rad | С удово́льствием! / К сожале́нию, не могу́. |
| Kechirim | Извини́те, пожа́луйста. Прости́те за опозда́ние. |
2.22. Mavzuli lug'at (29-dars)
| Mavzu | Namuna so'zlar |
|---|---|
| Sog'liq (здоро́вье) | боле́ть, врач, лека́рство, температу́ра, боль |
| Sayohat (путеше́ствие) | биле́т, аэропо́рт, гости́ница, чемода́н, ви́за |
| Ish (рабо́та) | нача́льник, зарпла́та, собесе́дование, о́пыт |
| Ta'lim (образова́ние) | университе́т, экза́мен, дипло́м, ле́кция |
3. ENG MUHIM 12 QOIDA (siqilgan takror kartochkasi)
Butun A2ni yodda tutish uchun eng zarur 12 qoida. Buni telefon ekraningizga ko'chirib qo'ysangiz bo'ladi.
- Kelishikni savol bilan tanlang. Har bir kelishikning o'z savoli bor: кто?/кого́?/кому́?/что?/кем?/о ком? — avval savolni toping.
- Jonli tushum = qaratqich. Erkak jonli otda tushum shakli qaratqichga teng: ви́жу бра́та (кого́?).
- нет / из / у / без / о́коло / по́сле dan keyin — qaratqich. нет вре́мени, у врача́, по́сле уро́ка.
- кому́? jo'nalish (m -у, f -е). звоню́ дру́гу, помога́ю ма́ме.
- с кем? / чем? vosita (m -ом, f -ой). с дру́гом, ру́чкой.
- где? / о чём? o'rin (ko'pincha -е). в шко́ле, о рабо́те.
- Aspektni ma'nodan tanlang: jarayon/takror несов (чита́л); natija/bir marta сов (прочита́л).
- Kelasi ikki xil: давомли — бу́ду + инф (бу́ду чита́ть); natijali — oddiy tuslanish (прочита́ю).
- идти́ = hozir bir yo'nalish, ходи́ть = takror/odat. Transportda — е́хать / е́здить.
- Sifat otning kelishigiga moslashadi: в но́в*ом до́ме, с но́вым дру́гом.*
- Qiyosiy — -ее yoki бо́лее; orttirma — са́мый. Istisno: лу́чше, ху́же, бо́льше, ме́ньше.
- Shartli = o'tgan zamon + бы. Я хоте́л бы… Е́сли бы я знал…
4. CHECKPOINT TEST (45 savol)
Qoida: kitobga qaramay yeching. Har savolga javobingizni daftaringizga yozib boring (A1, A2 … deb belgilang). Vaqt: taxminan 60–75 daqiqa. Tugatgach 5-bo'limdan tekshiring.
A bo'limi. Oltita kelishik — to'g'ri shakl (10 savol)
A1. Otni to'g'ri kelishikka qo'ying: Я ви́жу ___ (брат). (jonli tushum)
A2. Otni to'g'ri kelishikka qo'ying: У меня́ нет ___ (вре́мя).
A3. Otni to'g'ri kelishikka qo'ying: Я звоню́ ___ (сестра́). (kimga?)
A4. Otni to'g'ri kelishikka qo'ying: Я пишу́ ___ (ру́чка). (nima bilan?)
A5. Otni to'g'ri kelishikka qo'ying: Мы говори́м о ___ (рабо́та).
A6. To'g'ri variantni tanlang: Я е́ду к ___. (shifokorga) a) врача́ b) врачу́ v) врачо́м
A7. To'g'ri variantni tanlang: Я иду́ в кино́ с ___. (do'st bilan) a) дру́га b) дру́гу v) дру́гом
A8. Otni ko'plik qaratqichga qo'ying: В го́роде мно́го ___ (студе́нт).
A9. Xatoni toping va to'g'rilang: Я ви́жу брат.
A10. Kelishikni aniqlang (nomini yozing): Он рабо́тает инжене́ром. — qaysi kelishik?
B bo'limi. Aspektlar сов / несов (8 savol)
B1. To'g'ri aspektni tanlang: Вчера́ я до́лго ___ кни́гу. (jarayon) a) чита́л b) прочита́л
B2. To'g'ri aspektni tanlang: Я ___ кни́гу и верну́л её в библиоте́ку. (natija) a) чита́л b) прочита́л
B3. Fe'lni kelasi zamonda to'g'ri shaklda yozing (несов): За́втра я ___ рабо́тать весь день. (рабо́тать)
B4. Fe'lni kelasi zamonda to'g'ri shaklda yozing (сов): Я ___ письмо́ и отпра́влю его́. (написа́ть)
B5. To'g'ri variantni tanlang: Ка́ждый день я ___ заря́дку. (odat) a) де́лаю b) сде́лаю
B6. сов/несов juftini yozing: говори́ть ___ (natija fe'li).
B7. Xatoni toping: Я бу́ду прочита́ть кни́гу за́втра.
B8. Tarjima qiling (aspektga e'tibor bering): "Men xat yozib bo'ldim." ___.
C bo'limi. Harakat fe'llari + qaytim fe'llar (6 savol)
C1. To'g'ri fe'lni tanlang: Сейча́с я ___ в шко́лу. (hozir, piyoda, bir yo'nalish) a) хожу́ b) иду́
C2. To'g'ri fe'lni tanlang: Ка́ждый день я ___ на рабо́ту на авто́бусе. (takror, transport) a) е́ду b) е́зжу
C3. Bo'sh joyni to'ldiring: За́втра я ___ в Москву́. (boshlanish, по- prefiks, transport)
C4. Qaytim fe'lni to'g'ri tusla: Я ___ в университе́те. (учи́ться — men)
C5. Bo'sh joyni to'ldiring: Уро́к ___ в 9 часо́в. (начина́ться — boshlanadi)
C6. Xatoni toping: Библиоте́ка нахо́дит в це́нтре.
D bo'limi. Sifat / ravish / taqqoslash (6 savol)
D1. Sifatni to'g'ri kelishikda qo'ying: Я живу́ в ___ до́ме. (но́вый, o'rin)
D2. Sifatni to'g'ri kelishikda qo'ying: Я разгова́риваю с ___ дру́гом. (ста́рый, vosita)
D3. Qiyosiy darajani yozing: Э́та кни́га ___, чем та. (интере́сный)
D4. To'g'ri variantni tanlang: Он говори́т по-ру́сски ___, чем я. (yaxshiroq) a) хорошо́ b) лу́чше v) са́мый хоро́ший
D5. Orttirma darajani yozing: Э́то ___ дом в го́роде. (большо́й — eng katta)
D6. Sifatdan ravish yasang: бы́стрый ___; хоро́ший ___.
E bo'limi. Predlog + kelishik, vaqt ifodalari (6 savol)
E1. To'g'ri predlogni tanlang: Магази́н ___ до́ма. (uy ro'parasida) a) напро́тив b) че́рез v) пе́ред
E2. Otni to'g'ri kelishikda qo'ying: Я верну́сь че́рез ___ (час).
E3. Otni to'g'ri kelishikda qo'ying: Из-за ___ (дождь) мы оста́лись до́ма.
E4. Tarjima qiling: "Bir soat oldin" ___ (ruscha).
E5. To'g'ri variantni tanlang: Я сде́лал э́то ___ два часа́. (ikki soatda — natija) a) за b) че́рез v) по́сле
E6. Otni to'g'ri kelishikda qo'ying: Мы встре́тимся по́сле ___ (уро́к).
F bo'limi. Shartli, bog'lovchilar, который (6 savol)
F1. Gapni shartli maylda tugating: Е́сли бы у меня́ бы́ло вре́мя, я ___ (пойти́) в кино́.
F2. Tarjima qiling (muloyim): "Men choy istardim." ___.
F3. To'g'ri bog'lovchini tanlang: Я не пришёл, ___ был бо́лен. a) поэ́тому b) потому́ что v) что́бы
F4. To'g'ri bog'lovchini tanlang: Я учу́ ру́сский, ___ рабо́тать в Росси́и. a) потому́ что b) что́бы v) е́сли
F5. кото́рый ni to'g'ri shaklda qo'ying: Кни́га, ___ я чита́ю, интере́сная.
F6. кото́рый ni to'g'ri shaklda qo'ying: Друг, ___ я звоню́, живёт в Москве́.
G bo'limi. Situatsion — dialog, tarjima (3 savol)
G1. Telefon dialogini to'ldiring:
— Алло́! Мо́жно ___ Ива́на? (Ivanni mumkinmi?)
— Извини́те, его́ нет до́ма. Кто ___? (Kim gaplashyapti?)
— Э́то Ната́ша. Переда́йте, пожа́луйста, что я звони́ла.G2. O'zbekchadan ruschaga tarjima qiling: "Kecha men do'stimga qo'ng'iroq qildim, chunki unga yordam kerak edi."
G3. Ruschadan o'zbekchaga tarjima qiling: «Если бы бы́ло тепло́, мы пое́хали бы на мо́ре, кото́рое нахо́дится недалеко́.»
5. JAVOBLAR KALITI (to'liq javob + izoh)
A bo'limi
- A1. Я ви́жу бра́та. Izoh: брат — jonli erkak ot, tushum kelishigi qaratqichga teng (-а).
- A2. У меня́ нет вре́мени. Izoh: нет dan keyin qaratqich; вре́мя — istisno ot (вре́мени).
- A3. Я звоню́ сестре́. Izoh: jo'nalish (кому́?), f: -а -е.
- A4. Я пишу́ ру́чкой. Izoh: vosita (чем?), f: -а -ой.
- A5. Мы говори́м о рабо́те. Izoh: o'rin (о чём?), -а -е.
- A6. b) врачу́. Izoh: к predlogi jo'nalish talab qiladi (к кому́? — к врачу́).
- A7. v) дру́гом. Izoh: с predlogi vosita talab qiladi (с кем? — с дру́гом).
- A8. мно́го студе́нтов. Izoh: miqdordan keyin ko'plik qaratqich; erkak ot -ов.
- A9. Xato: брат (bosh shakl). To'g'ri: Я ви́жу бра́та — jonli erkak ot tushumda qaratqichga teng.
- A10. Твори́тельный (vosita) kelishigi. Izoh: kasbni ifodalaydi (кем рабо́тает? — инжене́ром).
B bo'limi
- B1. a) чита́л. Izoh: "до́лго" (uzoq) — jarayon, несов.
- B2. b) прочита́л. Izoh: o'qib bo'ldi va qaytardi — natija, сов.
- B3. За́втра я бу́ду рабо́тать. Izoh: "весь день" — davomiylik, несов kelasi = бу́ду + инфинитив.
- B4. Я напишу́ письмо́. Izoh: natija (yozib bo'lib jo'natadi), сов kelasi — oddiy tuslanish.
- B5. a) де́лаю. Izoh: "ка́ждый день" — takror/odat, несов.
- B6. говори́ть сказа́ть. Izoh: сов juftlik boshqa o'zakdan (suppletiv).
- B7. Xato: бу́ду прочита́ть. To'g'ri: бу́ду чита́ть (несов) yoki прочита́ю (сов). "бу́ду" faqat несов bilan ishlatiladi.
- B8. Я написа́л письмо́. Izoh: "yozib bo'ldim" — natija, сов (написа́л).
C bo'limi
- C1. b) иду́. Izoh: "сейча́с" (hozir), piyoda, bitta yo'nalish идти́.
- C2. b) е́зжу. Izoh: "ка́ждый день", transport, takror е́здить.
- C3. За́втра я пое́ду в Москву́. Izoh: по- prefiks — harakatning boshlanishi, transport.
- C4. Я учу́сь в университе́те. Izoh: учи́ться — я shakli: учу́ + сь.
- C5. Уро́к начина́ется в 9 часо́в. Izoh: qaytim fe'l, u shakli: начина́ет + ся.
- C6. Xato: нахо́дит. To'g'ri: нахо́дится — qaytim fe'l -ся qo'shimchasi tushib qolgan.
D bo'limi
- D1. в но́вом до́ме. Izoh: o'rin kelishigi (m/n): -ый -ом.
- D2. с ста́рым дру́гом. Izoh: vosita (m): -ый -ым.
- D3. интере́снее. Izoh: qiyosiy daraja -ее bilan.
- D4. b) лу́чше. Izoh: "хорошо́" ravishning qiyosiy shakli — лу́чше (istisno).
- D5. са́мый большо́й. Izoh: orttirma daraja — са́мый + sifat.
- D6. бы́стрый бы́стро; хоро́ший хорошо́. Izoh: ravish -о bilan yasaladi.
E bo'limi
- E1. a) напро́тив. Izoh: "ro'parasida" — напро́тив + qaratqich (напро́тив до́ма).
- E2. че́рез час. Izoh: че́рез tushum kelishigi bilan; час — jonsiz, shakli o'zgarmaydi.
- E3. Из-за дождя́. Izoh: из-за qaratqich talab qiladi (дождь дождя́).
- E4. час наза́д. Izoh: "oldin" — наза́д, otdan keyin turadi.
- E5. a) за. Izoh: "ikki soatda" (qancha vaqtda natija) — за + tushum.
- E6. по́сле уро́ка. Izoh: по́сле qaratqich talab qiladi (уро́к уро́ка).
F bo'limi
- F1. я пошёл бы (yoki: пошла́ бы). Izoh: shartli = o'tgan zamon + бы; rodga moslashadi.
- F2. Я хоте́л бы ча́ю. (yoki: хоте́ла бы) Izoh: muloyim istak — хоте́л + бы; ча́ю — qaratqich (miqdor).
- F3. b) потому́ что. Izoh: sabab bog'lovchisi — "chunki kasal edim".
- F4. b) что́бы. Izoh: maqsad bog'lovchisi — "ishlash uchun".
- F5. Кни́га, кото́рую я чита́ю. Izoh: кни́га (f) tushumda (что чита́ю?) кото́рую.
- F6. Друг, кото́рому я звоню́. Izoh: друг (m) jo'nalishda (кому́ звоню́?) кото́рому.
G bo'limi
- G1.textIzoh: Мо́жно (позва́ть) Ива́на? — "Ivanni chaqirsa bo'ladimi?"; Кто говори́т? — "Kim gaplashyapti?".
— Алло́! Мо́жно позва́ть Ива́на? (yoki: Мо́жно Ива́на?) — Извини́те, его́ нет до́ма. Кто говори́т? - G2. Вчера́ я позвони́л дру́гу, потому́ что ему́ была́ нужна́ по́мощь. Izoh: позвони́л — сов (bir marta, tugallangan); дру́гу — jo'nalish (кому́?); ему́ нужна́ по́мощь — dativ konstruksiya; "yordam kerak edi" — была́ нужна́ (по́мощь — f).
- G3. "Agar issiq bo'lganida, biz uncha uzoq bo'lmagan dengizga borardik." Izoh: Если бы… пое́хали бы — shartli mayl (farazi holat); кото́рое нахо́дится — который bilan ergash gap (мо́ре — n, bosh kelishik); недалеко́ — "uzoq emas".
6. BAHOLASH SHKALASI
Har to'g'ri javob — 1 ball. Ko'p qismli savollarda (masalan, D6 — 2 ta so'z) har bir to'g'ri element yaxlitlanadi: savolning yarmidan ko'pi to'g'ri bo'lsa — 1 ball. Jami 45 ball.
| Ball | Daraja | Xulosa |
|---|---|---|
| 40–45 | A'lo | A2 mustahkam! B1 ga bemalol o'tavering. |
| 34–39 | Yaxshi | Asosini bilasiz. Xato qilgan bo'limlarni bir bor takrorlang. |
| 24–33 | O'rtacha | Tizim bor, lekin bo'shliqlar bor. Quyidagi darslarni takrorlang. |
| < 24 | Takrorlash shart | B1 ga o'tmang. A2ni qayta mustahkamlang. |
Qaysi bo'lim past bo'lsa — o'sha darslarga qayting:
- A bo'limi past 2–7-dars (oltita kelishik: tushum, qaratqich, jo'nalish, vosita, o'rin, jamlash).
- B bo'limi past 9-dars (kelasi zamon), 10–12-dars (aspektlar сов/несов).
- C bo'limi past 13–14-dars (harakat fe'llari), 15-dars (qaytim fe'llar -ся).
- D bo'limi past 17-dars (sifat kelishiklarda), 18-dars (taqqoslash), 19-dars (ravishlar).
- E bo'limi past 21-dars (murakkab predloglar), 22-dars (vaqt ifodalari).
- F bo'limi past 23-dars (shartli бы), 24-dars (bog'lovchilar), 25-dars (который).
- G bo'limi past 26–28-dars (funksional til) + umumiy takror; ko'proq dialog mashq qiling.
Maslahat: 34 balldan kam olsangiz, xafa bo'lmang. Bu — test emas, oyna. U sizga aynan nimani mustahkamlash kerakligini ko'rsatadi. Bir hafta takrorlab, testni qaytadan yeching — natija albatta o'sadi.
7. B1 GA O'TISH TAYYORLIGI — nima kutilishi
Agar 34+ ball olgan bo'lsangiz, siz B1 ga tayyorsiz. Tabriklaymiz — bu jiddiy yutuq! A2 da siz rus tilining tizimini o'zlashtirdingiz; B1 (O'rta) darajada sizni nima kutadi:
1. Aspektlar — chuqur va nozik. A2 da siz сов/несов farqini o'rgandingiz. B1 da aspekt tanlashning nozik holatlari keladi: buyruqda (де́лай vs сде́лай), inkorda, murakkab gaplarda, ketma-ket harakatlarda.
2. Prefiksli harakat fe'llari (приставочные глаголы движения). идти́/ходи́ть asosiga prefikslar qo'shiladi va ma'no o'zgaradi:
- прийти́ (kelib yetmoq), уйти́ (ketmoq), выйти (chiqmoq), перейти (o'tmoq), дойти́ (yetib bormoq).
3. Sifatdosh (прича́стие) kirish. Fe'ldan yasalgan sifat: чита́*ющий студе́нт* (o'qiyotgan talaba), прочи́танная кни́га (o'qib bo'lingan kitob).
4. Ravishdosh (дееприча́стие) kirish. Bir vaqtdagi ikkinchi harakat: Чита́я кни́гу, я пил чай (kitob o'qib, choy ichdim).
5. Murakkab sintaksis: sabab, maqsad, shart, to'siqsizlik ergash gaplari to'liq; который bilan murakkab konstruksiyalar.
6. Funksional til: fikr bildirish, his-tuyg'u ifodalash, email va insho yozish, munozara elementlari.
Oxirgi so'z: A1 da siz poydevorni qo'ydingiz, A2 da butun tizimni — oltita kelishik, aspektlar, harakat fe'llari — o'rnatdingiz. Endi rus tilining "skeleti" sizda tayyor. B1 — bu skeletga "mushak" qo'shadi: nozik ma'nolar, chiroyli gap qurish, tabiiy so'zlashuv. Siz allaqachon kundalik suhbatni erkin qura olasiz. Уда́чи! (Omad!) B1 — 1-darsda ko'rishguncha.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!