WisarWisar
Rus tili kursi/A2 Elementar16 daqiqa

A2 — 18-dars: Taqqoslash darajalari (сте́пени сравне́ния) — сравни́тельная va превосхо́дная

A2 — ELEMENTAR · 18-dars


1. Dars nomi va maqsad

Bu darsda siz sifatlarni taqqoslashni o'rganasiz — ya'ni bir predmetni ikkinchisidan ustun yoki kam deb aytishni: «Moskva Toshkentdan kattaroq», «Bu kitob qiziqroq», «U bizning sinfimizda eng chiroyli».

Rus tilida taqqoslashning ikki darajasi bor:

  • сравни́тельная сте́пень (qiyosiy daraja) — ikki narsani solishtiradi: бо́льше (kattaroq), лу́чше (yaxshiroq), краси́вее (chiroyliroq). O'zbekchada bu -roq qo'shimchasiga to'g'ri keladi: katta-roq, yaxshi-roq.
  • превосхо́дная сте́пень (orttirma daraja) — bir narsani hammadan ustun qo'yadi: са́мый краси́вый (eng chiroyli), лу́чший (eng yaxshi). O'zbekchada bu eng so'ziga to'g'ri keladi: eng chiroyli.
text
Sodda shakl       краси́вый    (chiroyli)
qiyosiy (-roq)    краси́вее    (chiroyliroq)
orttirma (eng)    са́мый краси́вый  (eng chiroyli)

Bu dars oxirida siz istalgan sifatdan qiyosiy va orttirma shaklni yasay olasiz, «чем» bilan to'g'ri gap qurasiz va «на два го́да ста́рше» kabi farqni aniq ifodalaysiz.


2. Avvalgi darsdan takror (sifatlar rod bo'yicha)

Taqqoslashni tushunish uchun oddiy sifatning rodga moslashishini (A1 16-dars) eslash kerak. Qisqacha:

Rod Sifat oxiri «yangi» «chiroyli» «katta»
м (он) -ый / -ой / -ий но́вый краси́вый большо́й
ж (она́) -ая / -яя но́вая краси́вая больша́я
с (оно́) -ое / -ее но́вое краси́вое большо́е
мн. (они́) -ые / -ие но́вые краси́вые больши́е
  • Tez mashq: to'g'ri shaklni ayting — краси́в__ де́вушка, но́в__ окно́, больш__ дома́. (Javob: краси́вая де́вушка, но́вое окно́, больши́е дома́.)

Muhim bog'lanish: oddiy sifat rodga moslashadi (краси́вый краси́вая краси́вое). Bugun ko'radiganingiz — qiyosiy shakl (краси́вее) umuman moslashmaydi: bitta o'zgarmas so'z hamma rod uchun. Bu — sizni xursand qiladigan yangilik.


3. Asosiy tushuntirish

3.1. Qiyosiy daraja (сравни́тельная) — sodda shakl «-ее»

Qiyosiy darajaning eng keng tarqalgan yasalishi: sifat negiziga -ее qo'shimchasini qo'shasiz (ba'zan qisqartirilib -ей ham aytiladi, lekin -ее to'g'ri va rasmiy shakl):

text
краси́вый   negiz "красив" + ее  краси́вее   (chiroyliroq)
интере́сный  negiz "интересн" + ее  интере́снее (qiziqroq)
но́вый      negiz "нов" + ее    нове́е       (yangiroq)
бы́стрый    negiz "быстр" + ее   быстре́е     (tezroq)
у́мный      negiz "умн" + ее     умне́е       (aqlliroq)
тёплый     negiz "тёпл" + ее    тепле́е      (issiqroq)

Eng muhim xususiyat: bu -ее shakli o'zgarmas! U rod, son yoki kelishikka moslashmaydi. Bitta so'z — hamma holat uchun:

text
Дом краси́вее.      (Uy chiroyliroq.)      — м
Маши́на краси́вее.   (Mashina chiroyliroq.) — ж
Окно́ краси́вее.     (Deraza chiroyliroq.)  — с
Дома́ краси́вее.     (Uylar chiroyliroq.)   — мн.

Diqqat — urg'u ko'chishi: ko'p qisqa (ikki bo'g'inli) sifatlarda urg'u -ее ga ko'chadi: но́вый нове́е, бы́стрый быстре́е, умный умне́е. Uch va undan ko'p bo'g'inlilarda ko'pincha negizda qoladi: краси́вый краси́вее, интере́сный интере́снее. Har so'zning urg'usini alohida eslang.

3.2. Qiyosiy daraja — istisnolar (yodlash shart)

Bir nechta juda keng ishlatiladigan sifat qiyosiy shaklni maxsus (qoidasiz) yasaydi. Ular «-ее» olmaydi — butunlay boshqa o'zakdan yasaladi. Bularni yod olish kerak:

Oddiy sifat O'zbekcha Qiyosiy shakl O'zbekcha
хоро́ший yaxshi лу́чше yaxshiroq
плохо́й yomon ху́же yomonroq
большо́й katta бо́льше kattaroq
ма́ленький kichik ме́ньше kichikroq
высо́кий baland вы́ше balandroq
ни́зкий past ни́же pastroq
дорого́й qimmat доро́же qimmatroq
дешёвый arzon деше́вле arzonroq
ста́рый eski/keksa ста́рше (yosh) / старе́е (narsa) kattaroq/eskiroq
молодо́й yosh моло́же yoshroq
бли́зкий yaqin бли́же yaqinroq
далёкий uzoq да́льше uzoqroq
text
Э́та кни́га лу́чше.        (Bu kitob yaxshiroq.)
Пого́да сего́дня ху́же.    (Bugun ob-havo yomonroq.)
Мой брат ста́рше.        (Akam kattaroq / yoshi ulug'roq.)

DIQQAT — ста́рше / старе́е: odamlarning yoshi haqida — ста́рше (Он ста́рше меня́ — U mendan kattaroq/yoshi ulug'). Narsalarning eskiligi haqida — старе́е (Э́тот дом старе́е — Bu uy eskiroq). Ikkisini aralashtirmang.

3.3. Solishtirishning ikki usuli: «чем» va qaratqich

Ikki narsani solishtirganda «...dan ...roq» ma'nosini rus tilida ikki xil ifodalash mumkin — ikkalasi ham to'g'ri:

1-usul: «чем» bilan (o'zbekcha «...ga qaraganda»). «чем» oldidan vergul qo'yiladi, ikkala predmet bosh kelishikda (kim? nima?) qoladi:

text
Москва́ бо́льше, чем Ташке́нт.   (Moskva Toshkentga qaraganda kattaroq.)
Э́та кни́га интере́снее, чем та.  (Bu kitob u kitobga qaraganda qiziqroq.)
Ле́том тепле́е, чем зимо́й.       (Yozda qishga qaraganda issiqroq.)

2-usul: qaratqich kelishik bilan (predlogsiz). «чем» tushib qoladi, ikkinchi predmet qaratqich kelishigiga (кого́? чего́? — 3-dars) o'tadi. Vergul qo'yilmaydi:

text
Москва́ бо́льше Ташке́нта.    (Ташке́нт  Ташке́нта)
Э́та кни́га интере́снее той.   (та  той)
Он ста́рше меня́.            (я  меня́)

Qaysi birini tanlash? Ma'no bir xil. «чем»li usul har doim to'g'ri va oson — boshida shuni ishlating. Qaratqichli usul qisqaroq va tabiiyroq eshitiladi, lekin ikkinchi so'zni to'g'ri kelishikka qo'yishni talab qiladi. Olmoshlar bilan (меня́, тебя́, его́) ayniqsa ko'p ishlatiladi: ста́рше меня́, вы́ше тебя́.

3.4. «на + son» — farqni ko'rsatish

Solishtirganda qancha farq borligini aytish uchun «на + tushum kelishigidagi son» ishlatiladi (o'zbekcha «...ta ...roq»):

text
Он ста́рше меня́ на два го́да.      (U mendan ikki yosh katta.)
Э́тот телефо́н доро́же на сто до́лларов. (Bu telefon yuz dollar qimmat.)
Сестра́ вы́ше меня́ на пять сантиме́тров. (Opam mendan besh santimetr baland.)
Сего́дня тепле́е на де́сять гра́дусов.   (Bugun o'n gradus issiqroq.)

Naqsh: [qiyosiy shakl] + [kim/nimadan — qaratqich] + на + [son]. Masalan: ста́рше (qiyosiy) меня́ (qaratqich) на два го́да (farq). Bu naqsh yoshni, narxni, o'lchamni solishtirganda juda ko'p kerak bo'ladi.

3.5. «горазо́до» va «намно́го» — kuchaytirish

Farqni kuchaytirish uchun qiyosiy shakl oldiga гора́здо yoki намно́го (ancha, ancha ko'p) qo'yiladi:

text
Москва́ намно́го бо́льше Ташке́нта.   (Moskva Toshkentdan ancha katta.)
Э́то гора́здо лу́чше.                (Bu ancha yaxshiroq.)
Сего́дня намно́го холодне́е.         (Bugun ancha sovuqroq.)

«Sal, biroz» ma'nosida esa немно́го yoki чуть-чу́ть: немно́го лу́чше (biroz yaxshiroq).

3.6. Orttirma daraja (превосхо́дная) — «са́мый + sifat»

Orttirma daraja bir narsani hammadan ustun qo'yadi (o'zbekcha eng). Eng oson va keng tarqalgan yasalish: sifat oldiga са́мый so'zini qo'yasiz:

text
са́мый краси́вый   (eng chiroyli)
са́мый интере́сный (eng qiziq)
са́мый большо́й    (eng katta)

Muhim: са́мый ham, sifat ham ikkalasi birga otning rod/son/kelishigiga moslashadi (oddiy sifat kabi):

Rod / son «eng chiroyli» Misol
м са́мый краси́вый са́мый краси́вый го́род (eng chiroyli shahar)
ж са́мая краси́вая са́мая краси́вая де́вушка (eng chiroyli qiz)
с са́мое краси́вое са́мое интере́сное ме́сто (eng qiziq joy)
мн. са́мые краси́вые са́мые краси́вые цветы́ (eng chiroyli gullar)
text
Э́то са́мый большо́й го́род в ми́ре.   (Bu dunyodagi eng katta shahar.)
Она́ са́мая у́мная в кла́ссе.          (U sinfda eng aqlli.)
Э́то бы́ло са́мое ва́жное реше́ние.     (Bu eng muhim qaror edi.)

Eslash: qiyosiy shakl (краси́вее) o'zgarmaydi, lekin orttirma shakl (са́мый краси́вый) ikkala so'zi ham moslashadi. Bu — ikki darajaning asosiy farqi.

3.7. Orttirma daraja — maxsus shakllar: «лу́чший / ху́дший»

«хоро́ший» va «плохо́й» sifatlari orttirma darajada са́мыйsiz ham, maxsus so'z bilan yasaladi:

Ma'no «са́мый» bilan Maxsus shakl
eng yaxshi са́мый хоро́ший лу́чший
eng yomon са́мый плохо́й ху́дший

лу́чший va ху́дший ham oddiy sifat kabi rodga moslashadi: лу́чший друг (eng yaxshi do'st, м), лу́чшая подру́га (eng yaxshi dugona, ж), лу́чшее реше́ние (eng yaxshi yechim, с).

text
Ты мой лу́чший друг.          (Sen mening eng yaxshi do'stimsan.)
Э́то лу́чший фильм го́да.       (Bu yilning eng yaxshi filmi.)
Э́то ху́дший день в мое́й жи́зни. (Bu hayotimdagi eng yomon kun.)

Maslahat: «лу́чший» va «ху́дший» kundalik nutqda «са́мый хоро́ший / са́мый плохо́й»dan ko'proq ishlatiladi — ular tabiiyroq eshitiladi. Ularni yodlab qo'ying.

3.8. O'zbek tili bilan solishtirish

O'zbekcha Ruscha (usul)
kattaroq бо́льше (qiyosiy, o'zgarmas)
chiroyliroq краси́вее
Moskva Toshkentdan kattaroq Москва́ бо́льше Ташке́нта (qaratqich) yoki бо́льше, чем Ташке́нт
eng katta са́мый большо́й (moslashadi)
eng yaxshi лу́чший / са́мый хоро́ший

Asosiy farq: o'zbekcha bitta -roq qo'shimchasi bilan tugaydi, rus tilida esa qiyosiy shakl ko'pincha butun so'zni o'zgartiradi (хоро́ший лу́чше) va «...dan» ma'nosi qaratqich kelishigi yoki чем bilan beriladi. O'zbekchadagi «eng» esa rus tilidagi са́мыйga to'g'ri keladi va u sifat bilan birga moslashadi.


4. Misollar (to'liq jadval)

Qiyosiy va orttirma — asosiy sifatlar:

Oddiy Qiyosiy (-roq) Orttirma (eng)
краси́вый (chiroyli) краси́вее са́мый краси́вый
интере́сный (qiziq) интере́снее са́мый интере́сный
у́мный (aqlli) умне́е са́мый у́мный
бы́стрый (tez) быстре́е са́мый бы́стрый
хоро́ший (yaxshi) лу́чше лу́чший / са́мый хоро́ший
плохо́й (yomon) ху́же ху́дший / са́мый плохо́й
большо́й (katta) бо́льше са́мый большо́й
ма́ленький (kichik) ме́ньше са́мый ма́ленький
высо́кий (baland) вы́ше са́мый высо́кий
дорого́й (qimmat) доро́же са́мый дорого́й

Gap ichida:

text
Э́тот телефо́н доро́же, чем тот.        (Bu telefon undan qimmatroq.)
Ло́ндон бо́льше Пари́жа.               (London Parijdan katta.)
Кто в кла́ссе са́мый высо́кий?          (Sinfda eng baland kim?)
Ру́сский язы́к трудне́е, чем англи́йский. (Rus tili ingliz tilidan qiyinroq.)
Э́то моя́ лу́чшая рабо́та.              (Bu mening eng yaxshi ishim.)
Он на три го́да моло́же меня́.          (U mendan uch yosh kichik.)

5. Talaffuz bo'limi

  • краси́вее /kra-SI-vye-ye/ — urg'u negizda (СИ) qoladi; oxiri «-вее» = «vye-ye», ikki «е».
  • лу́чше /LU-chshe/ — urg'u boshda; «чш» birga jarangsiz «chsh» bo'lib aytiladi.
  • ху́же /HU-zhe/ — «ж» — o'zbekcha jarangli «j»; urg'u boshda.
  • бо́льше /BOL-she/ — «ль» yumshoq «l»; urg'u boshda.
  • ме́ньше /MYEN-she/ — «нь» yumshoq «n»; urg'u boshda.
  • са́мый /SA-myy/ — urg'u boshda (СА); oxiri «-ый» yumshoq «yy».
  • ста́рше /STAR-she/ — urg'u boshda; «рш» birga aytiladi.
  • интере́снее /in-tye-RYES-nye-ye/ — urg'u «ре» (РЕ) da; «-нее» = «nye-ye».

Muhim qoida: qiyosiy shaklda urg'u ko'pincha -ее ga ko'chadi (нове́е, быстре́е, умне́е). Lekin uch bo'g'inli sifatlarda negizda qoladi (краси́вее, интере́снее). Har so'zning urg'usini eshitib yodlang — urg'u xato bo'lsa, ma'no chalkashmasa ham, notabiiy eshitiladi.

Topshiriq: har uch shaklni ovoz chiqarib ayting: хоро́ший — лу́чше — лу́чший; большо́й — бо́льше — са́мый большо́й. Farqni quloqingiz bilan sezing.


6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)

Ruscha Urg'u O'zbekcha Misol
краси́вее кра-си́-ве-е chiroyliroq Она́ краси́вее сестры́. (U opasidan chiroyliroq.)
лу́чше лу́-чше yaxshiroq Так лу́чше. (Bunday yaxshiroq.)
ху́же ху́-же yomonroq Пого́да ху́же. (Ob-havo yomonroq.)
бо́льше бо́ль-ше kattaroq, ko'proq Дай бо́льше. (Ko'proq ber.)
ме́ньше ме́нь-ше kichikroq, kamroq Плати́ ме́ньше. (Kamroq to'la.)
вы́ше вы́-ше balandroq Он вы́ше меня́. (U mendan balandroq.)
ста́рше ста́р-ше (yoshi) kattaroq Брат ста́рше. (Aka kattaroq.)
моло́же мо-ло́-же yoshroq Она́ моло́же. (U yoshroq.)
доро́же до-ро́-же qimmatroq Э́то доро́же. (Bu qimmatroq.)
деше́вле де-ше́в-ле arzonroq Там деше́вле. (U yerda arzonroq.)
интере́снее ин-те-ре́с-не-е qiziqroq Кни́га интере́снее. (Kitob qiziqroq.)
са́мый са́-мый eng (m) са́мый большо́й (eng katta)
са́мая са́-ма-я eng (ж) са́мая у́мная (eng aqlli)
са́мое са́-мо-е eng (с) са́мое ва́жное (eng muhim)
лу́чший лу́ч-ший eng yaxshi лу́чший друг (eng yaxshi do'st)
ху́дший ху́д-ший eng yomon ху́дший день (eng yomon kun)
чем чем ...ga qaraganda бо́льше, чем... (...dan kattaroq)
намно́го нам-но́-го ancha намно́го лу́чше (ancha yaxshiroq)

Yodlash qoidasi: istisno qiyosiy shakllarni (лу́чше, ху́же, бо́льше, ме́ньше, вы́ше, ста́рше) uch qatorda yodlang: oddiy qiyosiy orttirma (хоро́ший лу́чше лу́чший). Shunda uchala daraja miyangizda birga saqlanadi.


7. Dialog

text
— Ка́тя, како́й го́род бо́льше — Москва́ или Санкт-Петербу́рг?
  (Katya, qaysi shahar kattaroq — Moskva yoki Sankt-Peterburg?)
— Коне́чно, Москва́ намно́го бо́льше. Э́то са́мый большо́й го́род в Росси́и.
  (Albatta, Moskva ancha katta. Bu Rossiyadagi eng katta shahar.)
— А где жизнь деше́вле?
  (Hayot qayerda arzonroq?)
— Ду́маю, в ма́леньком го́роде деше́вле, чем в столи́це.
  (O'ylashimcha, kichik shaharda poytaxtga qaraganda arzonroq.)
— А кака́я пого́да лу́чше?
  (Ob-havo qayerda yaxshiroq?)
— В Петербу́рге ху́же: там ча́сто дождь. В Москве́ немно́го тепле́е.
  (Peterburgda yomonroq: u yerda tez-tez yomg'ir. Moskvada biroz issiqroq.)
— Поня́тно. А ты ста́рше и́ли моло́же бра́та?
  (Tushunarli. Sen akangdan kattaroqmisan yoki yoshroq?)
— Я моло́же на два го́да. Он мой лу́чший друг.
  (Men ikki yosh kichikman. U mening eng yaxshi do'stim.)

E'tibor bering: бо́льше (o'zgarmas qiyosiy), са́мый большо́й (moslashgan orttirma), деше́вле, чем... (чем bilan), моло́же на два го́да (на + son), лу́чший друг (maxsus orttirma). Barcha darsda ko'rgan naqshlar shu dialogda.


8. Tipik xatolar + mini-mashq

  • Qiyosiy shaklni moslashtirishga urinish: краси́веая, бо́льшее де́вушка. краси́вее, бо́льше. Sabab: sodda qiyosiy shakl (-ее) o'zgarmas — rod/songa moslashmaydi. Bitta so'z hamma holat uchun.

  • са́мый + qiyosiy shakl: са́мый краси́вее, са́мый лу́чше. са́мый краси́вый, лу́чший. Sabab: orttirma darajada са́мый oddiy sifat bilan birga keladi (са́мый краси́вый), qiyosiy shakl bilan emas. «Eng yaxshi» — лу́чший, «са́мый лу́чше» emas.

  • «чем» oldidan vergul qo'ymaslik yoki qaratqichni «чем» bilan aralashtirish: бо́льше чем Ташке́нта. бо́льше, чем Ташке́нт (bosh kelishik + vergul) YOKI бо́льше Ташке́нта (qaratqich, «чем»siz). Sabab: ikki usulni aralashtirmang — yo «чем» + bosh kelishik, yo qaratqich («чем»siz).

  • ста́рше / старе́еni chalkashtirish: Э́тот дом ста́рше (yoshi haqidagi shakl narsaga). Odam yoshi — ста́рше (Он ста́рше); narsa eskiligi — старе́е (дом старе́е). Sabab: ikki ma'noga ikki shakl.

  • Istisnolarni qoida bo'yicha yasash: хоро́шее (o'rniga лу́чше), плохе́е (o'rniga ху́же). лу́чше, ху́же. Sabab: хоро́ший, плохо́й, большо́й, ма́ленький — maxsus (qoidasiz) shakllar, yodlash shart.

Mini-mashq (5 soniya): to'g'ri shaklni tez tanlang — Москва́ (бо́льше / больша́я) Ташке́нта · Он мой (лу́чше / лу́чший) друг · Она́ (краси́вее / краси́веая) сестры́ (Javob: бо́льше Ташке́нта · лу́чший друг · краси́вее сестры́.)


9. Mashqlar

Mashq 1. Sodda sifatdan qiyosiy shakl yasang (-ее):

интере́сный  ___
у́мный       ___
бы́стрый     ___
тёплый      ___
но́вый       ___

Mashq 2. Istisno qiyosiy shaklni yozing:

хоро́ший    ___
плохо́й     ___
большо́й    ___
ма́ленький  ___
высо́кий    ___
дорого́й    ___

Mashq 3. «чем»li gapni qaratqichli gapga aylantiring («чем»ni olib tashlab, ikkinchi so'zni qaratqichga qo'ying):

Москва́ бо́льше, чем Ташке́нт.    Москва́ бо́льше ___.
Он ста́рше, чем я.              Он ста́рше ___.
Э́та кни́га лу́чше, чем та.       Э́та кни́га лу́чше ___.
Брат вы́ше, чем сестра́.         Брат вы́ше ___.

Mashq 4. Orttirma shaklni to'g'ri rodda qo'ying (са́мый / са́мая / са́мое):

___ большо́й го́род      (shahar — м)
___ краси́вая де́вушка    (qiz — ж)
___ интере́сное ме́сто    (joy — с)
___ у́мный студе́нт       (talaba — м)

Mashq 5. «на + son» naqshi bilan tarjima qiling:

1) U mendan ikki yosh katta.
2) Bu telefon yuz dollar qimmat.
3) Opam mendan besh santimetr baland.

Mashq 6. Xatoni toping va to'g'rilang:

са́мый лу́чше друг
Она́ краси́веая, чем сестра́.
Дом бо́льшее, чем маши́на.
Он ста́рше меня́ два го́да.

Mashq 7. O'zbekchadan ruschaga tarjima qiling (ikki usulda — «чем» va qaratqich bilan):

1) Kitob filmdan qiziqroq.
2) Yozda qishdan issiqroq.
3) Bu shahar Moskvadan kichikroq.

Mashq 8. Gaplarni to'ldiring — qavsdagi sifatning qiyosiy yoki orttirma shaklini tanlang:

Э́то (хоро́ший) ___ фильм, что я ви́дел.   (eng yaxshi)
Сего́дня (тёплый) ___, чем вчера́.          (issiqroq)
Он (высо́кий) ___ в на́шем кла́ссе.         (eng baland)

10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)

  1. Uch daraja o'yini: Wisar AIdan 10 ta sifat berishni so'rang. Har biriga uch shaklni yozing: oddiy qiyosiy orttirma (краси́вый краси́вее са́мый краси́вый). AI istisnolardagi xatolaringizni (хоро́ший лу́чше) tuzatib bersin.
  2. Ikki shahar solishtiring: o'z shahringiz bilan Moskvani 5 ta gapda solishtiring — kattaligi, narxi, ob-havosi bo'yicha. «чем» va qaratqichning ikkalasini ishlating. AIdan tekshirishni so'rang.
  3. «на + son» mashqi: oilangiz a'zolarining yoshini solishtiring — Ма́ма ста́рше меня́ на 25 лет. Брат моло́же на 3 го́да. AI kelishik va son shakllarini tekshirsin.
  4. «Eng...» reyting: AIdan «Sinfingizda / oilangizda eng ... kim?» degan savollar berishni so'rang, siz са́мый / лу́чший bilan javob bering.

11. Javoblar kaliti

Mashq 1: интере́снее; умне́е; быстре́е; тепле́е; нове́е.

Mashq 2: хоро́ший лу́чше; плохо́й ху́же; большо́й бо́льше; ма́ленький ме́ньше; высо́кий вы́ше; дорого́й доро́же.

Mashq 3: бо́льше Ташке́нта; ста́рше меня́; лу́чше той; вы́ше сестры́.

Mashq 4: са́мый большо́й го́род (м); са́мая краси́вая де́вушка (ж); са́мое интере́сное ме́сто (с); са́мый у́мный студе́нт (м).

Mashq 5: 1) Он ста́рше меня́ на два го́да. 2) Э́тот телефо́н доро́же на сто до́лларов. 3) Сестра́ вы́ше меня́ на пять сантиме́тров.

Mashq 6: лу́чший друг (orttirma — «са́мый лу́чше» emas); Она́ краси́вее, чем сестра́ (o'zgarmas qiyosiy); Дом бо́льше, чем маши́на; Он ста́рше меня́ на два го́да (на qo'shiladi).

Mashq 7: 1) Кни́га интере́снее, чем фильм. / Кни́га интере́снее фи́льма. 2) Ле́том тепле́е, чем зимо́й. (bu holda qaratqich o'rniga «чем зимо́й» ishlatiladi.) 3) Э́тот го́род ме́ньше, чем Москва́. / Э́тот го́род ме́ньше Москвы́.

Mashq 8: Э́то лу́чший фильм, что я ви́дел; Сего́дня тепле́е, чем вчера́; Он са́мый высо́кий в на́шем кла́ссе.


12. Xulosa va keyingi dars

  • Taqqoslashning ikki darajasi: qiyosiy (сравни́тельная, -roq) va orttirma (превосхо́дная, eng).
  • Qiyosiy — sodda shakl: negiz + -ее (краси́вее, интере́снее). Bu shakl o'zgarmas — rod/songa moslashmaydi.
  • Qiyosiy — istisnolar (yodlang): хоро́ший лу́чше, плохо́й ху́же, большо́й бо́льше, ма́ленький ме́ньше, высо́кий вы́ше.
  • Solishtirish ikki usulda: «...чем + bosh kelishik» (vergul bilan) yoki qaratqich kelishigi («чем»siz). Ma'no bir xil.
  • Farqni ko'rsatish: «на + son» — ста́рше на два го́да. Kuchaytirish — намно́го / гора́здо.
  • Orttirma — «са́мый + sifat»: ikkala so'z ham otning rod/son/kelishigiga moslashadi (са́мый большо́й, са́мая краси́вая). Maxsus shakllar: лу́чший (eng yaxshi), ху́дший (eng yomon).
  • Oltin qoida: qiyosiy shakl o'zgarmaydi, orttirma shakl (са́мый...) moslashadi.

Keyingi dars — A2 — 19-dars: Ravishlar (наре́чия) — yasalishi va taqqoslash. Endi sifatdan ravish yasashni o'rganamiz (бы́стрый бы́стро — «tez»), «Как?» (Qanday?) savoliga javob berishni va ravishlarni ham taqqoslashni ko'ramiz (бы́стро быстре́е — «tezroq»). Bugungi taqqoslash qoidalari ravishlarga ham deyarli bir xil qo'llanadi, shuning uchun bu dars uning tabiiy davomi bo'ladi.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun kiring.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!
A2 — 18-dars: Taqqoslash darajalari (сте́пени сравне́ния) — сравни́тельная va превосхо́дная — Wisar