A2 — 10-dars: Fe'l aspektlari — kirish (вид глаго́ла)
A2 — ELEMENTAR · 10-dars
1. Dars nomi va maqsad
Bu dars — butun rus tili kursidagi eng muhim va eng qiyin darslardan biri. Mavzu: вид глаго́ла (o'qilishi: vid glagóla) — ya'ni fe'l aspekti, yoki fe'l "turi".
Gap nima haqida? Rus tilida deyarli har bir fe'l ikkita ko'rinishda (juftlik bo'lib) yashaydi. Bittasi jarayonni, ikkinchisi natijani bildiradi:
- чита́ть — o'qimoq (jarayon, davom etayotgan ish)
- прочита́ть — o'qib bo'lmoq (natija, tugatilgan ish)
Ikkalasining ham o'zbekchasi "o'qimoq" — lekin rus tilida bu ikki xil fe'l, ikki xil ma'no. Mana shu farqni aspekt (vid) deb ataymiz.
O'zbek tilida bunday narsa umuman yo'q. Shuning uchun bu tushuncha siz uchun butunlay yangi va boshda g'alati tuyuladi. Xavotir olmang — bu darsda biz uni sekin, ko'p misol bilan, analogiya orqali ochib beramiz. Bu dars — kirish: hozircha faqat nima va nega ekanini tushunasiz. Keyingi ikki dars (11 va 12) bu bilimni o'tgan va kelasi zamonda amalda qo'llaydi.
Dars oxirida siz:
- har rus fe'li ikki vidda kelishini bilasiz;
- несоверше́нный вид (tugallanmagan) va соверше́нный вид (tugallangan) o'rtasidagi farqni tushunasiz;
- berilgan fe'lning qaysi vidga tegishli ekanini taniy olasiz;
- gapdagi vaqt so'zlariga (обы́чно, вдруг, до́лго, уже́...) qarab to'g'ri vidni tanlay olasiz.
2. Avvalgi darslardan takror
- Hozirgi zamon (A1): fe'l shaxs-son bo'yicha tuslanadi — я чита́ю, ты чита́ешь, он чита́ет...
- O'tgan zamon (A1, 24-dars): fe'l o'zagiga -л qo'shiladi va rodga moslashadi — чита́л (m), чита́ла (f), чита́ло (n), чита́ли (ko'plik).
- Infinitiv — fe'lning lug'at shakli, ko'pincha -ть bilan tugaydi: де́лать, писа́ть, говори́ть.
- Tez mashq: aytib ko'ring — Я чита́ю кни́гу. Вчера́ я чита́л кни́гу. Мы говори́м по-ру́сски.
Muhim bog'lanish: shu paytgacha siz fe'llarni faqat bitta ko'rinishda ishlatib keldingiz. Aslida har biri juftlik ekan. Bugun shu juftlikning ikkinchi yarmini ochamiz.
3. Asosiy tushuntirish
Bu — darsning yuragi. Shoshmang, har bo'limni sekin o'qing.
3.1. Muammo: nega bitta o'zbekcha fe'l — ikkita ruscha fe'l?
O'zbekchada "men xat yozdim" degan gap bitta. Lekin bu gap ikki xil ma'noda bo'lishi mumkin:
- "Men xat yozdim (o'tirib yozdim, jarayon bo'lib turdi, lekin tugatdimmi — noma'lum)."
- "Men xat yozdim (yozib tugatdim, xat tayyor)."
O'zbek tilida bu ikki ma'no bir xil so'z bilan aytiladi — kontekstdan tushunamiz. Rus tili esa bu farqni majburan, fe'lning o'zi bilan ko'rsatadi:
Я писа́л письмо́. yozardim / yozib o'tirdim (jarayon, tugatildimi — aytilmagan)
Я написа́л письмо́. yozib TUGATDIM (natija bor, xat tayyor)Ko'rdingizmi? писа́ть va написа́ть — bu ikki xil fe'l. Ular bir xil ma'noni bildiradi ("yozmoq"), lekin ish qanday ko'rilayotganini — jarayon sifatidami yoki tugallangan natija sifatidami — har xil ko'rsatadi. Bu — aspekt (вид).
3.2. Ikki vid: несоверше́нный va соверше́нный
Rus tilida ikkita vid bor. Nomlarini yodlab qo'ying:
| Vid | Ruscha nomi | Ma'nosi | Nimani bildiradi |
|---|---|---|---|
| НСВ | несоверше́нный вид (НСВ) | tugallanmagan | jarayon, takror, davomiylik |
| СВ | соверше́нный вид (СВ) | tugallangan | natija, bir martalik, tugatilgan ish |
- несоверше́нный so'zining ichida "не" ("emas") bor — ya'ni "tugal emas". Buni eslash oson: не tugatilmagan jarayon.
- соверше́нный — "tugal, mukammal, bajarib bo'lingan" — ya'ni natija bor.
Qisqartma: kitoblarda va lug'atlarda ularni НСВ (несоверше́нный) va СВ (соверше́нный) deb qisqartiradi. Biz ham shundan foydalanamiz.
3.3. Eng yaxshi analogiya — ingliz tili orqali
Agar siz ingliz tilini bir oz bilsangiz, aspekt tushunchasi ancha oydinlashadi. Ingliz tilida ham shunga o'xshash farq bor:
НСВ (jarayon) ≈ ingliz "was reading" I was reading a book. (o'qib o'tirgan edim)
СВ (natija) ≈ ingliz "read / have read" I read / have read the book. (o'qib bo'ldim)- Я чита́л кни́гу. ≈ I was reading a book. — jarayon, tugatildimi noma'lum.
- Я прочита́л кни́гу. ≈ I have read the book (finished it). — o'qib tugatdim.
Ingliz tilidagi "was ...-ing" (davomiylik) — bu НСВga o'xshaydi. "Have done / finished" (tugatilgan) — bu СВga o'xshaydi.
Agar ingliz tilini bilmasangiz ham muammo yo'q — pastdagi vaqt so'zlari orqali ham xuddi shunday aniq tanlaysiz.
3.4. Qanday tanlash? — 3 ta oltin savol
Gap yozayotganda o'zingizga uch savol bering:
1-savol: Ish jarayon sifatidami yoki natija sifatidami ko'rsatilyapti?
jarayon (qanday bo'layotgani muhim) НСВ
natija (bajarib bo'lingani muhim) СВ2-savol: Ish bir marta bo'ldimi yoki takror/muntazammi?
takror, muntazam, odat НСВ (har kuni, doim, ko'pincha)
bir marta, yakuniy СВ3-savol: Ish davom etdimi (qancha vaqt) yoki bir zumda tugadimi?
davomiylik (2 soat, uzoq) НСВ
bir zumda tugadi СВSxematik ko'rinishi:
JARAYON / TAKROR / DAVOMIYLIK NATIJA / BIR MARTA / TUGATILDI
───────────────────────────── ─────────────────────────────
НСВ (несов.) СВ (сов.)
чита́ть, писа́ть, прочита́ть, написа́ть,
де́лать, покупа́ть сде́лать, купи́ть3.5. Vaqt so'zlari — eng ishonchli yordamchi
Gapdagi ba'zi so'zlar deyarli har doim bitta vidni "chaqiradi". Bu eng amaliy qoida — yodlab oling:
| НСВ (несов.) chaqiradi | СВ (сов.) chaqiradi |
|---|---|
| обы́чно — odatda | вдруг — birdan |
| ча́сто — tez-tez | уже́ — allaqachon |
| всегда́ — doim | бы́стро — tez (bir zumda) |
| ка́ждый день — har kuni | наконе́ц — nihoyat |
| до́лго — uzoq | сра́зу — darrov |
| иногда́ — ba'zan | вдруг — to'satdan |
Я обы́чно чита́ю ве́чером. obatda o'qiyman (takror) НСВ: чита́ть
Я вдруг всё по́нял. birdan hammasini tushundim СВ: поня́ть
Он до́лго писа́л письмо́. uzoq yozdi (davomiylik) НСВ: писа́ть
Он уже́ написа́л письмо́. allaqachon yozib bo'ldi СВ: написа́тьAmaliy maslahat: gapda обы́чно / ча́сто / всегда́ / ка́ждый день ko'rsangiz — deyarli har doim НСВ. уже́ / вдруг / бы́стро ko'rsangiz — deyarli har doim СВ. Bu ikki ro'yxat sizni ko'p xatodan qutqaradi.
3.6. Juftlik qanday yasaladi? — 3 yo'l
СВ (tugallangan) fe'l ko'pincha НСВdan yasaladi. Uch asosiy yo'l bor:
1-yo'l: PREFIKS qo'shish (eng ko'p uchraydigan). НСВ fe'l oldiga bir harf/bo'g'in (про-, на-, с-, по-...) qo'shiladi:
чита́ть про-чита́ть (o'qimoq o'qib bo'lmoq)
писа́ть на-писа́ть (yozmoq yozib bo'lmoq)
де́лать с-де́лать (qilmoq qilib bo'lmoq)
гото́вить при-гото́вить (tayyorlamoq tayyorlab bo'lmoq)
чита́ть про-чита́ть (o'qimoq o'qib bo'lmoq)2-yo'l: SUFFIKS o'zgarishi (fe'l o'rtasi/oxiri o'zgaradi). Ko'pincha uzun НСВ qisqa СВ bo'ladi:
покупа́ть купи́ть (sotib olmoq)
изуча́ть изучи́ть (o'rganmoq)
реша́ть реши́ть (hal qilmoq)
получа́ть получи́ть (olmoq)3-yo'l: BUTUNLAY BOSHQA o'zak (supletiv — yodlash shart). Ba'zi juftliklar bir-biriga umuman o'xshamaydi:
говори́ть сказа́ть (gapirmoq / aytmoq)
брать взять (olmoq)
лови́ть пойма́ть (tutmoq)
класть положи́ть (qo'ymoq)Muhim: juftlikni doim ikkalasini birga yodlang — masalan "чита́ть" emas, balki "чита́ть / прочита́ть" deb. Xuddi otni rodi bilan yodlaganingiz kabi, fe'lni jufti bilan yodlash — yarim ishni bir ishga aylantiradi.
3.7. Diqqat: bir vid — bir ish, hozircha faqat tanish
Bu dars — kirish. Hozircha sizdan faqat tanish va farqlash talab qilinadi: berilgan fe'l НСВ mi yoki СВ mi? Berilgan gapga qaysi vid mos keladi?
Zamonlarda qo'llash (o'tgan va kelasi) — bu 11 va 12-darslar mavzusi. Ammo bitta muhim narsani hozir bilib qo'ying:
СВ fe'lning HOZIRGI zamoni YO'Q!Ya'ni прочита́ю — bu hozirgi zamon "o'qiyapman" emas, balki kelasi zamon "o'qib bo'laman". Nega? Chunki tugallangan ish "hozir, shu tobda" davom eta olmaydi — u yo bo'lgan (o'tgan), yo bo'ladi (kelasi). Buni 12-darsda batafsil ko'ramiz. Hozircha shuni eslab qoling: СВ — faqat o'tgan yoki kelasi zamonda.
4. Ko'p misollar (juftliklar amalda)
читать / прочитать (o'qimoq):
Ка́ждый ве́чер я чита́ю. Har oqshom o'qiyman. (НСВ — takror)
Я прочита́л э́ту кни́гу. Bu kitobni o'qib bo'ldim. (СВ — natija)писать / написать (yozmoq):
Он до́лго писа́л письмо́. U uzoq xat yozdi. (НСВ — davomiylik)
Он написа́л письмо́ и ушёл. U xatni yozib bo'lib ketdi. (СВ — natija)делать / сделать (qilmoq):
Что ты де́лаешь? Nima qilyapsan? (НСВ — jarayon)
Я уже́ сде́лал дома́шнее зада́ние. Uy vazifasini bajarib bo'ldim. (СВ — natija)готовить / приготовить (tayyorlamoq / pishirmoq):
Ма́ма ча́сто гото́вит плов. Onam tez-tez osh pishiradi. (НСВ — takror)
Ма́ма пригото́вила у́жин. Onam kechki ovqatni pishirdi. (СВ — natija)покупать / купить (sotib olmoq):
Я обы́чно покупа́ю хлеб здесь. Odatda nonni shu yerdan olaman. (НСВ — odat)
Вчера́ я купи́л но́вый телефо́н. Kecha yangi telefon oldim. (СВ — bir marta)говорить / сказать (gapirmoq / aytmoq — supletiv):
Мы до́лго говори́ли о рабо́те. Ish haqida uzoq gaplashdik. (НСВ — davomiylik)
Он сказа́л пра́вду. U rostini aytdi. (СВ — bir marta)брать / взять (olmoq — supletiv):
Я ка́ждый день беру́ зонт. Har kuni soyabon olaman. (НСВ — takror)
Я взял зонт и вы́шел. Soyaboni olib chiqdim. (СВ — bir marta)E'tibor bering: har juftlikda НСВda vaqt/takror/jarayon bor, СВda esa "bo'ldi, tayyor, tugadi" ma'nosi bor. Shu farqni his qilishni mashq qiling.
5. Talaffuz bo'limi
- вид /vit/ — oxiridagi "д" jarangsizlashib "t" bo'lib eshitiladi.
- несоверше́нный /ni-sa-vir-SHEN-niy/ — uzun so'z, urg'u -ше́н- bo'g'inida; urg'usiz "о" va "е" susayadi.
- соверше́нный /sa-vir-SHEN-niy/ — urg'u yana -ше́н- da.
- прочита́ть /pra-chi-TAT/ — urg'u oxirgi bo'g'inda; prefiks про- urg'usiz, shuning uchun "pra" bo'lib eshitiladi.
- написа́ть /na-pi-SAT/ — urg'u oxirda; на- prefiksi urg'usiz.
- купи́ть /ku-PIT/ — urg'u -пи́ть da.
Muhim: prefiks qo'shilganda ko'pincha urg'u o'rni saqlanadi yoki ozgina siljiydi, lekin so'z uzayadi. Aynan shu uzayish sizga "bu — СВ, prefiksli" degan ishorani beradi: *чита́ть прочита́ть*, *де́лать сде́лать*.
Topshiriq: har juftlikni ovoz chiqarib ketma-ket ayting va urg'uga e'tibor bering: чита́ть — прочита́ть, писа́ть — написа́ть, де́лать — сде́лать, покупа́ть — купи́ть.
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali — vid juftliklari)
| Несов (НСВ) | Сов (СВ) | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| чита́ть | прочита́ть | o'qimoq | Я прочита́л кни́гу. |
| писа́ть | написа́ть | yozmoq | Он написа́л письмо́. |
| де́лать | сде́лать | qilmoq | Я сде́лал уро́к. |
| гото́вить | пригото́вить | tayyorlamoq | Ма́ма пригото́вила у́жин. |
| покупа́ть | купи́ть | sotib olmoq | Я купи́л хлеб. |
| чита́ть | прочита́ть | o'qimoq | Мы прочита́ли текст. |
| изуча́ть | изучи́ть | o'rganmoq | Я изучи́л те́му. |
| реша́ть | реши́ть | hal qilmoq | Он реши́л зада́чу. |
| получа́ть | получи́ть | olmoq | Я получи́л письмо́. |
| говори́ть | сказа́ть | gapirmoq / aytmoq | Он сказа́л пра́вду. |
| брать | взять | olmoq | Я взял кни́гу. |
| смотре́ть | посмотре́ть | qaramoq / ko'rmoq | Мы посмотре́ли фильм. |
| ест / есть* | съесть | yemoq | Я съел я́блоко. |
| пить | вы́пить | ichmoq | Я вы́пил ко́фе. |
| у́жинать | поу́жинать | kechki ovqat yemoq | Мы поу́жинали. |
* есть (yemoq) — bu fe'lning tuslanishini keyinroq ko'ramiz; hozircha faqat juftligini (есть / съесть) yodlang.
Yodlash qoidasi: har juftlikni ikkalasini birga yodlang. Kartaning bir tomoniga "чита́ть / прочита́ть", ikkinchisiga "o'qimoq (НСВ/СВ)" yozing.
7. Dialog
— Что ты де́лаешь? — Nima qilyapsan?
— Я чита́ю кни́гу. — Kitob o'qiyapman. (НСВ — jarayon)
— А, ту но́вую кни́гу? Интере́сно? — Ha, o'sha yangi kitobmi? Qiziqmi?
— Да! Я почти́ прочита́л её. — Ha! Uni deyarli o'qib bo'ldim. (СВ — natija yaqin)
— Молоде́ц! А что пото́м? — Barakalla! Keyin-chi?
— Пото́м я напишу́ отзы́в. — Keyin sharh yozaman. (СВ, kelasi — 12-dars)
— А ты ча́сто чита́ешь? — Tez-tez o'qiysanmi?
— Да, я чита́ю ка́ждый ве́чер. — Ha, har oqshom o'qiyman. (НСВ — takror)
— А вчера́? — Kecha-chi?
— Вчера́ я до́лго чита́л, пото́м — Kecha uzoq o'qidim, keyin
вдруг усну́л. birdan uxlab qoldim. (до́лгоНСВ, вдругСВ)E'tibor bering: чита́ю ка́ждый ве́чер (НСВ — takror), прочита́л её (СВ — natija), до́лго чита́л (НСВ — davomiylik), вдруг усну́л (СВ — bir zumda). Vaqt so'zlari vidni qanday "boshqarayotganini" ko'ring.
8. Tipik xatolar + mini-mashq
Har doim faqat bitta (odatda НСВ) fe'lni ishlatish, СВ ni butunlay unutish: Вчера́ я чита́л кни́гу deb, o'qib bo'lganini aytmoqchi bo'lish. Agar tugatgan bo'lsangiz: Вчера́ я прочита́л кни́гу. Sabab: o'zbekchada bitta so'z, shuning uchun o'zbeklar СВ ni tashlab ketadi. Natijani bildirsangiz — СВ kerak.
Takror/odatga СВ ishlatish: Я обы́чно прочита́ю кни́ги. Я обы́чно чита́ю кни́ги. Sabab: обы́чно (odatda) — takror, u НСВ talab qiladi.
"уже́ / вдруг" bilan НСВ ishlatish: Я уже́ де́лал дома́шнее зада́ние (natija demoqchi bo'lib). Я уже́ сде́лал дома́шнее зада́ние. Sabab: уже́ (allaqachon, tugatilgan) — natija, u СВ talab qiladi.
СВ ni hozirgi zamon deb ishlatish: Сейча́с я прочита́ю deb "hozir o'qiyapman" demoqchi bo'lish. Hozir jarayon: Сейча́с я чита́ю. (СВ прочита́ю — "o'qib bo'laman", kelasi zamon!). Sabab: СВ da hozirgi zamon yo'q.
Juftlikni yarim yodlash (faqat НСВ): покупа́ть bilasiz, lekin купи́тьni bilmaysiz. Doim ikkalasini yodlang: покупа́ть / купи́ть.
Mini-mashq: quyidagi gaplarda qaysi vid kerak — НСВ mi, СВ mi? (Faqat vidni ayting.)
1. Я ка́ждый день ___ (o'qiyman).
2. Вчера́ я уже́ ___ (o'qib bo'ldim) э́ту статью́.
3. Ма́ма ча́сто ___ (pishiradi) плов.
4. Он вдруг ___ (aytdi) пра́вду.(Javoblar 11-bo'limda.)
9. Mashqlar
Mashq 1. Har bir fe'lning vidini aniqlang (НСВ yoki СВ):
чита́ть = ___, написа́ть = ___, де́лать = ___, купи́ть = ___, говори́ть = ___, сде́лать = ___
Mashq 2. Juftlikni to'ldiring (yetishmayotgan yarmini yozing):
чита́ть / ______
______ / написа́ть
де́лать / ______
покупа́ть / ______
говори́ть / ______
брать / ______Mashq 3. Vaqt so'ziga qarab to'g'ri vidni tanlang (НСВ / СВ):
обы́чно ___
вдруг ___
ка́ждый день ___
уже́ ___
до́лго ___
бы́стро ___Mashq 4. Qavs ichidagi juftlikdan to'g'ri vidni tanlang:
1. Я ка́ждый день (чита́ю / прочита́ю) газе́ту.
2. Он уже́ (писа́л / написа́л) письмо́.
3. Мы обы́чно (покупа́ем / ку́пим) хлеб здесь.
4. Она́ вдруг (говори́ла / сказа́ла) пра́вду.Mashq 5. Har juftlik qaysi yo'l bilan yasalgan? (prefiks / suffiks / boshqa o'zak):
де́лать сде́лать = ___
покупа́ть купи́ть = ___
говори́ть сказа́ть = ___
чита́ть прочита́ть = ___
брать взять = ___Mashq 6. Gapdagi ma'noga qarab vidni aniqlang (НСВ / СВ) va sababini yozing:
1. Он до́лго гото́вил у́жин. ___ (sabab: ___)
2. Она́ бы́стро пригото́вила ко́фе. ___ (sabab: ___)
3. Я иногда́ пишу́ пи́сьма. ___ (sabab: ___)
4. Я наконе́ц реши́л зада́чу. ___ (sabab: ___)Mashq 7. Xatoni toping va to'g'rilang:
1. Я обы́чно прочита́ю кни́ги.
2. Он уже́ де́лал дома́шнее зада́ние. (natija: bajardi)
3. Сейча́с я напишу́ письмо́. (hozir jarayon)10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)
- Tanish o'yini: Wisar AIdan sizga 15 ta rus fe'lini ketma-ket berishni so'rang; har biriga tez javob bering — НСВ mi yoki СВ mi? So'ng AI xatolaringizni tushuntirsin.
- Juftlik tuzish: AIdan 10 ta НСВ fe'l berishini so'rang; siz ularning СВ juftini yozing (masalan чита́ть прочита́ть). AI tekshirsin.
- Kontekstda tanlash: o'zingizning bir kuningiz haqida 5 ta gap yozing — ba'zilarida takror (НСВ: ка́ждый день чита́ю), ba'zilarida natija (СВ: вчера́ прочита́л). AIdan har gapdagi vid tanlovini baholashini so'rang.
11. Javoblar kaliti
Mini-mashq (8-bo'lim): 1. НСВ (ка́ждый день — takror); 2. СВ (уже́ — natija); 3. НСВ (ча́сто — takror); 4. СВ (вдруг — bir marta).
Mashq 1: чита́ть = НСВ; написа́ть = СВ; де́лать = НСВ; купи́ть = СВ; говори́ть = НСВ; сде́лать = СВ.
Mashq 2: чита́ть / прочита́ть; писа́ть / написа́ть; де́лать / сде́лать; покупа́ть / купи́ть; говори́ть / сказа́ть; брать / взять.
Mashq 3: обы́чно НСВ; вдруг СВ; ка́ждый день НСВ; уже́ СВ; до́лго НСВ; бы́стро СВ.
Mashq 4: 1. чита́ю (НСВ — ка́ждый день); 2. написа́л (СВ — уже́); 3. покупа́ем (НСВ — обы́чно); 4. сказа́ла (СВ — вдруг).
Mashq 5: де́лать сде́лать = prefiks (с-); покупа́ть купи́ть = suffiks; говори́ть сказа́ть = boshqa o'zak (supletiv); чита́ть прочита́ть = prefiks (про-); брать взять = boshqa o'zak (supletiv).
Mashq 6: 1. НСВ (до́лго — davomiylik); 2. СВ (бы́стро + natija — tayyor bo'ldi); 3. НСВ (иногда́ — takror); 4. СВ (наконе́ц — yakuniy natija).
Mashq 7: 1. Я обы́чно чита́ю кни́ги (обы́чно НСВ); 2. Он уже́ сде́лал дома́шнее зада́ние (уже́ + natija СВ); 3. Сейча́с я пишу́ письмо́ (hozir jarayon НСВ).
12. Xulosa va keyingi dars
- Rus tilida deyarli har fe'l ikki vidda (juftlik) keladi: несоверше́нный (НСВ) — jarayon/takror/davomiylik, va соверше́нный (СВ) — natija/bir martalik/tugatilgan ish. O'zbek tilida bu tushuncha yo'q — yangi.
- Qanday tanlash: jarayon, takror, "qancha vaqt" НСВ; natija, bir marta, "tugatdi" СВ.
- Vaqt so'zlari yordam beradi: обы́чно / ча́сто / всегда́ / до́лго НСВ; вдруг / уже́ / бы́стро / наконе́ц СВ.
- Juftlik yasalishi: (1) prefiks — де́лать сде́лать; (2) suffiks — покупа́ть купи́ть; (3) boshqa o'zak — говори́ть сказа́ть.
- СВ da hozirgi zamon yo'q — u faqat o'tgan yoki kelasi zamonda bo'ladi.
- Oltin qoida: fe'lni doim jufti bilan yodlang — "чита́ть / прочита́ть".
Keyingi dars — A2 — 11-dars: Aspekt o'tgan zamonda (вид в проше́дшем вре́мени). Bugun siz ikki vidni tanidingiz; endi ularni o'tgan zamonda ishlatishni o'rganamiz: чита́л (o'qib o'tirdim, jarayon) va прочита́л (o'qib bo'ldim, natija) — qachon qaysi birini tanlashni misollar va hikoyalar orqali mustahkamlaymiz. Bugungi bilim bevosita ishga tushadi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!