B1 — 29-dars: Funksional — fikr bildirish (выраже́ние мне́ния): по-мо́ему, я счита́ю, на мой взгляд, согла́сен / не согла́сен
B1 — O'RTA · 29-dars
1. Dars nomi va maqsad
Til bilan siz nafaqat fakt bayon qilasiz ("U uyda", "Ertaga yomg'ir bo'ladi"), balki o'z pozitsiyangizni ham bildirasiz: bir narsani yaxshi yoki yomon deb baholaysiz, kimningdir fikriga qo'shilasiz yoki qo'shilmaysiz, ishonchingizni yoki shubhangizni ifodalaysiz. Aynan shu — fikr bildirish (выраже́ние мне́ния) — kattalar suhbatining, munozaraning, ish yig'ilishining, hatto oddiy oshxona gap-so'zining yuragidir. Grammatikani mukammal bilib turib ham, "menimcha", "roziman", "men bunday o'ylamayman" degan iboralarni bilmasangiz, suhbatga teng huquqli qatnashuvchi bo'la olmaysiz — faqat fakt aytib, tinglab turasiz.
Bu darsda siz to'rtta funksiyani o'rganasiz. Birinchisi — fikrni kiritish: по-мо́ему (menimcha), я счита́ю, что… (men … deb hisoblayman), на мой взгляд (mening nazarimda), мне ка́жется, что… (menga … bo'lib tuyuladi), я уве́рен, что… (ishonchim komilki). Ikkinchisi — rozilik bildirish: я согла́сен / согла́сна (roziman), соверше́нно ве́рно (mutlaqo to'g'ri), вы пра́вы (siz haqlisiz). Uchinchisi — rad etish, e'tiroz: я не согла́сен (rozi emasman), я так не ду́маю (men bunday o'ylamayman), напро́тив / наоборо́т (aksincha). To'rtinchisi — ishonchsizlik, ehtimollik: возмо́жно (ehtimol), мо́жет быть (balki), скоре́е всего́ (katta ehtimol bilan), вряд ли (dargumon).
Darsning boshida bir muhim g'oyani ta'kidlab qo'yaman: bu iboralarning ko'pchiligi ikki registrda yashaydi — neytral-so'zlashuv (по-мо́ему, я ду́маю) va rasmiy-kitobiy (на мой взгляд, по моему́ мне́нию, безусло́вно). Ish suhbatida, rasmiy munozarada rasmiy shakl, do'stlar davrasida esa neytral shakl mos keladi. Ikkalasini ham bilib, vaziyatga qarab tanlashni o'rganasiz.
Yana bir tayanch nuqta — fikr yolg'iz kelmaydi, u asoslanadi. Rus tilida (o'zbekchada ham) "menimcha, bu yomon" degan gap odatda "chunki…", "gap shundaki…" bilan davom etadi. Shuning uchun darsda fikr bildirish iboralarini asoslash bog'lovchilari (потому́ что, де́ло в том, что) bilan birga mashq qilamiz — chunki real suhbatda ular deyarli doim birga yuradi.
2. Avvalgi darslardan takror
Bu dars bir nechta eski tanish ustiga quriladi — ularni bir daqiqada tiklaymiz:
- что bog'lovchisi — FAKT (21-dars): fikr va bilish fe'llaridan keyin что ikkinchi gapni ulaydi va oldida doim vergul turadi: Я ду́маю, что он прав ("Menimcha, u haqli"). Bugungi я счита́ю, что…, мне ка́жется, что…, я уве́рен, что… — hammasi shu naqshda ishlaydi.
- Vosita kelishigi (Твори́тельный) (24-dars): "kim bilan? nima bilan?" savoliga javob beradi, ko'pincha с predlogi bilan: с дру́гом (do'st bilan). Bugun bu kelishik согла́сен с ва́ми ("siz bilan roziman") iborasida asosiy rol o'ynaydi: согла́сен + с кем / с чем.
- Qisqa sifat va rod (12-dars): согла́сен (m) / согла́сна (f) / согла́сны (pl) — qisqa sifat, egaga rodda moslashadi. Xuddi за́нят / занята́ kabi.
- Sabab ergash gaplari — потому́ что (16-dars): fikrni asoslashda потому́ что ("chunki") va де́ло в том, что ("gap shundaki") bugun yana ishlaydi.
Muhim bog'lanish: bu dars yangi grammatika deyarli kiritmaydi — u siz bilgan shakllardan (что + gap, с + vosita kelishigi, qisqa sifat) quriladi. Sizning vazifangiz — bu tayyor bloklarni to'g'ri vaziyatga, to'g'ri registrga (neytral / rasmiy) qo'yish va fikrni asoslashni mashq qilish. Grammatika emas, muloqot mahorati — bugungi asosiy diqqat markazi.
3. Asosiy tushuntirish
3.1. FIKRNI KIRITISH — asosiy iboralar
Fikr bildirishni deyarli har doim maxsus "kirish iborasi" boshlaydi. U tinglovchiga signal beradi: "endi men o'z shaxsiy qarashimni aytaman, bu fakt emas". Rus tilida oltita eng ko'p ishlatiladigan kirish bor. Ularni ohangi va registri bo'yicha ajratib yodlang:
по-мо́ему — menimcha (neytral, eng ko'p ishlatiladigan)
я ду́маю, что… — men … deb o'ylayman (neytral, yumshoq)
я счита́ю, что… — men … deb hisoblayman (biroz qat'iyroq, ishonchli)
мне ка́жется, что… — menga … bo'lib tuyuladi (yumshoq, ehtiyotkor)
на мой взгляд — mening nazarimda (rasmiy-kitobiy)
по моему́ мне́нию — mening fikrimcha (rasmiy, eng kitobiy)Ular ikki guruhga bo'linadi:
A) Vergulsiz "kirish so'zlari" — gapga qistiriladi, uni ergash gap qilmaydi. Bular: по-мо́ему, на мой взгляд, по моему́ мне́нию. Ular gap boshida, o'rtasida yoki oxirida tura oladi va vergul bilan ajratiladi:
По-мо́ему, э́тот фильм ску́чный. — Menimcha, bu film zerikarli.
Э́тот фильм, по-мо́ему, ску́чный. — Bu film, menimcha, zerikarli.
На мой взгляд, он соверше́нно прав. — Mening nazarimda, u mutlaqo haqli.
По моему́ мне́нию, реше́ние оши́бочное. — Mening fikrimcha, qaror xato.B) что bog'lovchisini talab qiladigan fe'llar — bular to'liq bosh gap bo'lib, orqasidan что + ergash gap keladi (21-darsdagi naqsh!): я ду́маю, что…, я счита́ю, что…, мне ка́жется, что…, я уве́рен, что…:
Я ду́маю, что он оши́бся. — Menimcha, u xato qildi.
Я счита́ю, что э́то ва́жный вопро́с. — Men buni muhim masala deb hisoblayman.
Мне ка́жется, что она́ права́. — Menga u haqli bo'lib tuyuladi.
Я уве́рен, что мы успе́ем. — Ishonchim komilki, biz ulguramiz.Kalit farq — по-мо́ему vs я счита́ю: по-мо́ему — bu bir so'z (kirish so'zi), undan keyin что kelmaydi: По-мо́ему, он прав ( По-мо́ему, что он прав). Aksincha, я счита́ю / я ду́маю — bu fe'l, undan keyin doim что keladi: Я счита́ю, что он прав. Buni chalkashtirmang: по-мо́ему + gap (что siz), lekin я ду́маю / счита́ю + что + gap.
3.2. Registr: neytral va rasmiy
Bir xil fikrni siz ikki xil ohangda ayta olasiz. Vaziyatga qarab tanlang:
| Neytral (do'stlar, kundalik) | Rasmiy (ish, munozara, xat) |
|---|---|
| по-мо́ему | на мой взгляд |
| я ду́маю, что… | по моему́ мне́нию |
| мне ка́жется, что… | я полага́ю, что… |
| я счита́ю, что… | с мое́й то́чки зре́ния |
Neytral: По-мо́ему, нам ну́жно отдохну́ть. — Menimcha, bizga dam olish kerak.
Rasmiy: На мой взгляд, необходи́м о́тдых. — Mening nazarimda, dam olish zarur.
Neytral: Я ду́маю, что цена́ высо́кая. — Menimcha, narx baland.
Rasmiy: По моему́ мне́нию, цена́ завы́шена. — Mening fikrimcha, narx oshirib yuborilgan.Amaliy maslahat: agar qaysi registrni tanlashni bilmasangiz, neytral shaklni oling — по-мо́ему va я ду́маю deyarli hamma vaziyatga mos. Rasmiy на мой взгляд, по моему́ мне́нию — yig'ilish, taqdimot, rasmiy xat, jiddiy munozara uchun. Do'st bilan choy ustida по моему́ мне́нию desangiz — biroz sun'iy, "kitobiy" eshitiladi.
3.3. ROZILIK BILDIRISH
Kimningdir fikriga qo'shilishning bir necha tabiiy shakli bor — yumshoqdan qat'iygacha:
Я согла́сен. / Я согла́сна. — Roziman. (m / f)
Я по́лностью согла́сен. — To'liq roziman.
Вы пра́вы. / Ты прав. — Siz haqlisiz. / Sen haqlisan.
Соверше́нно ве́рно! — Mutlaqo to'g'ri!
Действи́тельно. — Haqiqatan ham.
Безусло́вно. — Shubhasiz. / So'zsiz.
Я то́же так ду́маю. — Men ham shunday o'ylayman.
Согла́сен с ва́ми. — Siz bilan roziman.Bu yerda eng muhim grammatik nuqta — согла́сен qisqa sifati:
1) Rodga moslashadi (12-darsdan): erkak — согла́сен, ayol — согла́сна, ko'plik / siz — согла́сны:
— Я согла́сен. (erkak aytyapti)
— Я согла́сна. (ayol aytyapti)
— Мы согла́сны. (biz)
— Вы согла́сны? (Siz — hurmat)2) "Kim bilan? nima bilan?" — с + Vosita kelishigi (Твори́тельный): kimga yoki nimaga rozi bo'lganingizni aytmoqchi bo'lsangiz, с predlogi va vosita kelishigi ishlatiladi (24-darsdan):
Я согла́сен с ва́ми. — Siz bilan roziman. (с кем? — с ва́ми)
Я согла́сна с тобо́й. — Sen bilan roziman. (с кем? — с тобо́й)
Я согла́сен с э́тим мне́нием. — Bu fikr bilan roziman. (с чем? — с мне́нием)
Я согла́сен с реше́нием. — Qaror bilan roziman. (с чем? — с реше́нием)Diqqat — согла́сен + С: o'zbekchada "siz bilan roziman" desak ham, ba'zi o'rganuvchilar rus tilida согла́сен вам yoki согла́сен вас deb xato qiladi. To'g'risi — doim согла́сен с + vosita kelishigi: согла́сен с ва́ми ( согла́сен вам). "Kim/nima bilan" — с кем / с чем.
3.4. RAD ETISH va E'TIROZ
Fikrga qo'shilmaslikni ham yumshatib bildirish kerak — rus madaniyatida ham quruq Нет ("Yo'q") munozarada qo'pol. Rad etishning bir necha darajasi bor:
Я не согла́сен. / Я не согла́сна. — Rozi emasman. (m / f)
Я так не ду́маю. — Men bunday o'ylamayman. (yumshoq)
Не ду́маю. — O'ylamayman. / Menimcha yo'q. (qisqa, yumshoq)
Э́то не совсе́м так. — Bu unchalik to'g'ri emas. (juda muloyim)
Напро́тив… / Наоборо́т… — Aksincha…
Я бы не сказа́л. — Men bunday demasdim. (juda muloyim)
Вряд ли. — Dargumon. / Gumon.Muloyim e'tirozning oltin qoidasi — avval yumshatuvchi kirish, keyin o'z fikri, keyin sabab:
[YUMSHATISH], [O'Z FIKRI], [SABAB]
Мо́жет быть, но, по-мо́ему, э́то не так, потому́ что…
Balki, lekin, menimcha, bu unday emas, chunki…Real e'tiroz namunalari:
Я вас понима́ю, но я не согла́сен. — Sizni tushunaman, lekin rozi emasman.
Возмо́жно, но мне ка́жется, что э́то оши́бка. — Ehtimol, lekin menga bu xato bo'lib tuyuladi.
Наоборо́т, я ду́маю, что э́то хоро́шая иде́я. — Aksincha, menimcha bu yaxshi fikr.
Э́то не совсе́м так. Де́ло в том, что… — Bu unchalik to'g'ri emas. Gap shundaki…Madaniy eslatma: я не согла́сен — o'z-o'zidan qo'pol emas, u munozarada normal. Lekin uni yolg'iz, keskin aytish o'rniga odatda yumshatib (Я вас понима́ю, но… / Возмо́жно, но…) va asoslab (потому́ что…) aytiladi. Напро́тив va наоборо́т ("aksincha") — kuchli e'tiroz signali: siz nafaqat qo'shilmaysiz, balki teskari fikrni aytmoqchisiz. Ularni ohangi bilan, ehtiyot bo'lib ishlating.
3.5. ISHONCHSIZLIK va EHTIMOLLIK
Fikringizga har doim ham to'liq ishonmaysiz. Ishonch darajasini ko'rsatuvchi maxsus so'zlar bor — ular fikringizni "yumshatadi", ehtiyotkorlik qo'shadi. Ishonch darajasi bo'yicha kamayib boradi:
Я уве́рен, что… — Ishonchim komilki… (~100% ishonch)
Наверняка́… — Aniq. / Shubhasiz. (~95%)
Скоре́е всего́… — Katta ehtimol bilan… (~80%)
Наве́рное… — Ehtimol. / Chamasi. (~70%)
Возмо́жно… / Мо́жет быть… — Ehtimol. / Balki. (~50%)
Вряд ли… — Dargumon. / Gumon. (~20%, salbiy)Я уве́рен, что он придёт. — Ishonchim komilki, u keladi.
Скоре́е всего́, магази́н уже́ закры́т. — Katta ehtimol bilan, do'kon allaqachon yopiq.
Наве́рное, они́ опозда́ют. — Ehtimol, ular kechikadi.
Возмо́жно, за́втра бу́дет дождь. — Ehtimol, ertaga yomg'ir bo'ladi.
Вряд ли он согласи́тся. — U rozi bo'lishi dargumon.Muhim nozik nuqta — вряд ли: bu so'z "dargumon, ehtimoldan yiroq" degani va u kelasi/hozirgi ma'noni salbiy tomonga buradi, lekin fe'l inkorsiz qoladi:
Вряд ли он придёт. — U kelishi dargumon. (келMAYDI degan ma'no, lekin придёт — inkorsiz!)
Вряд ли э́то пра́вда. — Bu rost bo'lishi dargumon.Talaffuz va tuzilish eslatmasi: вряд ли — ikki so'z, urg'u вряд da, ли unga yopishadi: "vryát-li". скоре́е всего́ — ikki so'zli barqaror ibora, "eng katta ehtimol". мо́жет быть — so'zma-so'z "bo'lishi mumkin", lekin yaxlit "balki" ma'nosida kirish so'z sifatida ishlatiladi va vergul bilan ajraladi: Мо́жет быть, я оши́баюсь.
3.6. FIKRNI ASOSLASH — потому́ что, де́ло в том, что
Fikr — bu da'vo, va da'vo asoslanishi kerak. Rus tilida fikrni asoslashning ikkita asosiy quroli bor:
потому́ что = "chunki" (16-darsdan) — sababni to'g'ridan-to'g'ri ulaydi:
Я счита́ю, что он прав, потому́ что фа́кты э́то подтвержда́ют.
— Men uni haqli deb hisoblayman, chunki faktlar buni tasdiqlaydi.де́ло в том, что = "gap shundaki" — sababni tushuntirishga "kirish" beradi, biroz batafsilroq izohga signal:
Я не согла́сен. Де́ло в том, что э́то сли́шком до́рого.
— Rozi emasman. Gap shundaki, bu juda qimmat.To'liq "fikr formulasi" odatda uch qismdan iborat — buni yodlang, u har qanday munozarada ishlaydi:
[KIRISH] + [FIKR] + [ASOS]
По-мо́ему, + э́то плоха́я иде́я, + потому́ что у нас нет вре́мени.
Menimcha, + bu yomon fikr, + chunki bizda vaqt yo'q.Amaliy qoida: "menimcha, bu yaxshi/yomon" deb to'xtab qolmang — real suhbatda fikr asossiz qolsa, u ishonarli emas. Har doim потому́ что yoki де́ло в том, что bilan sababni qo'shishga odatlaning. Bu — B1 darajadagi "kattalar nutqi"ning belgisi.
3.7. Barcha iboralar — jamlangan jadval
| Funksiya | Iboralar | Registr | Nozik nuqta |
|---|---|---|---|
| Fikr kiritish | по-мо́ему; я ду́маю/счита́ю, что; на мой взгляд; по моему́ мне́нию; мне ка́жется, что | neytral / rasmiy | по-мо́ему — что siz; я ду́маю — что bilan |
| Rozilik | я согла́сен/согла́сна; вы пра́вы; соверше́нно ве́рно; действи́тельно; безусло́вно | universal | согла́сен + с + vosita kelishigi |
| Rad / e'tiroz | я не согла́сен; я так не ду́маю; напро́тив/наоборо́т; э́то не совсе́м так; вряд ли | universal | yumshating + asoslang |
| Ishonchsizlik | возмо́жно; мо́жет быть; наве́рное; скоре́е всего́; вряд ли | universal | вряд ли — fe'l inkorsiz |
| Asoslash | потому́ что; де́ло в том, что | universal | fikrdan keyin doim asos |
4. Ko'p misollar (ruscha + o'zbekcha)
Fikr kiritish — neytral:
По-мо́ему, э́тот рестора́н лу́чший в го́роде. — Menimcha, bu restoran shahardagi eng zo'ri.
Я ду́маю, что нам сто́ит подожда́ть. — Menimcha, biz kutib turishimiz kerak.
Мне ка́жется, что он немно́го уста́л. — Menga u biroz charchagandek tuyuladi.
Я счита́ю, что э́то несправедли́во. — Men buni adolatsizlik deb hisoblayman.Fikr kiritish — rasmiy:
На мой взгляд, прое́кт заслу́живает внима́ния. — Mening nazarimda, loyiha e'tiborga loyiq.
По моему́ мне́нию, э́то реше́ние преждевре́менно. — Mening fikrimcha, bu qaror bevaqt.
С мое́й то́чки зре́ния, нужны́ измене́ния. — Mening qarashimcha, o'zgarishlar kerak.Rozilik:
Я по́лностью с ва́ми согла́сен. — Siz bilan to'liq roziman.
Соверше́нно ве́рно! Я то́же так ду́маю. — Mutlaqo to'g'ri! Men ham shunday o'ylayman.
Вы пра́вы, э́то действи́тельно ва́жно. — Siz haqlisiz, bu haqiqatan ham muhim.
Безусло́вно, э́то лу́чший вариа́нт. — Shubhasiz, bu eng yaxshi variant.Rad / e'tiroz:
Извини́те, но я не согла́сен с э́тим. — Kechirasiz, lekin bu bilan rozi emasman.
Я так не ду́маю. По-мо́ему, всё наоборо́т. — Men bunday o'ylamayman. Menimcha, hammasi aksincha.
Э́то не совсе́м так. Де́ло в том, что… — Bu unchalik to'g'ri emas. Gap shundaki…
Вряд ли э́то хоро́шая иде́я. — Bu yaxshi fikr bo'lishi dargumon.Ishonchsizlik + asoslash:
Скоре́е всего́, он опозда́ет, потому́ что про́бки. — Katta ehtimol bilan, u kechikadi, chunki tirbandlik.
Возмо́жно, вы пра́вы, но я не уве́рен. — Ehtimol, siz haqlisiz, lekin ishonchim yo'q.
Мо́жет быть, сто́ит спроси́ть у специали́ста. — Balki, mutaxassisdan so'rash kerakdir.5. Talaffuz bo'limi
- по-мо́ему /pa-MO-ye-mu/ — urg'u ikkinchi bo'g'inda (-мо́-); defis bilan yoziladi, lekin bir so'zdek aytiladi: "pa-móyemu". Boshdagi "по" urg'usiz.
- я счита́ю /ya sshi-TA-yu/ — urg'u oxirga yaqin (-та́-); "счи-" qismi "sshi" kabi yumshoq o'qiladi: "sshitáyu".
- на мой взгляд /na moy VZGLYAT/ — urg'u взгля́д da; oxiridagi "д" jarangsizlanadi "vzglyát". Uch so'z bir oqimda.
- согла́сен / согла́сна /sa-GLA-sen / sa-GLA-sna/ — urg'u -гла́- da; boshdagi "о" urg'usiz "a" bo'ladi: "saglásen". Ayol shakli "saglásna".
- соверше́нно /sa-vir-SHEN-na/ — urg'u -ше́н- da; ikkita urg'usiz "о" "a": "savirshénna".
- вряд ли /VRYAT-li/ — urg'u вряд da, ли yopishadi: "vryát-li". Bir bo'lak bo'lib aytiladi.
- де́ло в том, что /DYE-la f tom shta/ — де́ло urg'u boshda; "в" "f", что bu yerda bog'lovchi, urg'usiz "shta": "dyéla f tom, shta".
- наоборо́т /na-a-ba-ROT/ — urg'u oxirda (-ро́т); uchta urg'usiz "о" "a": "naabarót".
Ikki oltin talaffuz qoidasi bugun: (1) по-мо́ему da urg'u o'rtada (-мо́-), boshda emas — ko'plar "pómoyemu" deb xato qiladi, to'g'risi "pamóyemu". (2) согла́сен/согла́сна — urg'u ikkinchi bo'g'inda, birinchi "о" doim urg'usiz "a": "saglásen", "sóglasen" emas.
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
| Ruscha | Urg'u | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| по-мо́ему | по-мо́-е-му | menimcha | По-мо́ему, он прав. — Menimcha, u haqli. |
| я счита́ю, что | я счи-та́-ю что | men … deb hisoblayman | Я счита́ю, что э́то ва́жно. — Buni muhim deb hisoblayman. |
| на мой взгляд | на мой взгля́д | mening nazarimda | На мой взгляд, э́то оши́бка. — Mening nazarimda, bu xato. |
| по моему́ мне́нию | по мо-е-му́ мне́-ни-ю | mening fikrimcha | По моему́ мне́нию, цена́ высо́кая. — Mening fikrimcha, narx baland. |
| мне ка́жется, что | мне ка́-жет-ся что | menga … tuyuladi | Мне ка́жется, что он устал. — Menga u charchagandek tuyuladi. |
| я уве́рен / уве́рена | я у-ве́-рен / у-ве́-ре-на | ishonchim komil (m/f) | Я уве́рен, что успе́ю. — Ulgurishimga ishonchim komil. |
| я согла́сен / согла́сна | я со-гла́-сен / со-гла́-сна | roziman (m/f) | Я согла́сен с ва́ми. — Siz bilan roziman. |
| соверше́нно ве́рно | со-вер-ше́н-но ве́р-но | mutlaqo to'g'ri | Соверше́нно ве́рно! — Mutlaqo to'g'ri! |
| вы пра́вы | вы пра́-вы | siz haqlisiz | Вы пра́вы. — Siz haqlisiz. |
| действи́тельно | дей-стви́-тель-но | haqiqatan ham | Действи́тельно, э́то так. — Haqiqatan ham, shunday. |
| безусло́вно | без-у-сло́в-но | shubhasiz, so'zsiz | Безусло́вно, да. — Shubhasiz, ha. |
| я не согла́сен | я не со-гла́-сен | rozi emasman | Я не согла́сен. — Rozi emasman. |
| я так не ду́маю | я так не ду́-ма-ю | men bunday o'ylamayman | Я так не ду́маю. — Men bunday o'ylamayman. |
| напро́тив / наоборо́т | на-про́-тив / на-о-бо-ро́т | aksincha | Наоборо́т, э́то хорошо́. — Aksincha, bu yaxshi. |
| э́то не совсе́м так | э́-то не сов-се́м так | bu unchalik to'g'ri emas | Э́то не совсе́м так. — Bu unchalik to'g'ri emas. |
| вряд ли | вряд ли | dargumon, gumon | Вряд ли он придёт. — U kelishi dargumon. |
| возмо́жно | воз-мо́ж-но | ehtimol | Возмо́жно, вы пра́вы. — Ehtimol, siz haqlisiz. |
| мо́жет быть | мо́-жет быть | balki | Мо́жет быть, по́зже. — Balki, keyinroq. |
| наве́рное | на-ве́р-но-е | ehtimol, chamasi | Наве́рное, он до́ма. — Ehtimol, u uyda. |
| скоре́е всего́ | ско-ре́-е все-го́ | katta ehtimol bilan | Скоре́е всего́, да. — Katta ehtimol bilan, ha. |
| потому́ что | по-то-му́ что | chunki | …потому́ что до́рого. — …chunki qimmat. |
| де́ло в том, что | де́-ло в том что | gap shundaki | Де́ло в том, что нет вре́мени. — Gap shundaki, vaqt yo'q. |
Yodlash qoidasi: iboralarni funksiya bo'yicha to'rt blokda yodlang: FIKR KIRITISH (по-мо́ему, я счита́ю, что, на мой взгляд), ROZILIK (согла́сен, вы пра́вы, соверше́нно ве́рно), E'TIROZ (не согла́сен, я так не ду́маю, наоборо́т), ISHONCHSIZLIK (возмо́жно, вряд ли, скоре́е всего́). Va ikkita mexanik qoida: по-мо́ему — что siz; согла́сен — с + vosita kelishigi.
7. Dialog
— Ты смотре́л но́вый фильм Ани? Как тебе́? — Anining yangi filmini ko'rdingmi? Senga qanday?
— По-мо́ему, он о́чень ску́чный. Я да́же засну́л. — Menimcha, u juda zerikarli. Hatto uxlab qoldim.
— Пра́вда? А мне ка́жется, что он глубо́кий. — Rostdanmi? Menga esa u chuqurdek tuyuladi.
— Не согла́сен. Де́ло в том, что там ничего́ не происхо́дит.
— Rozi emasman. Gap shundaki, u yerda hech narsa sodir bo'lmaydi.
— Возмо́жно, ты прав насчёт сюже́та. Но, на мой взгляд, игра́ актёров прекра́сная.
— Ehtimol, syujet borasida haqlisan. Lekin, mening nazarimda, aktyorlar o'yini ajoyib.
— Вот с э́тим я согла́сен. Актёры действи́тельно си́льные.
— Mana bunga roziman. Aktyorlar haqiqatan ham kuchli.
— Скоре́е всего́, фильм получит награ́ду. — Katta ehtimol bilan, film mukofot oladi.
— Вряд ли. По моему́ мне́нию, жюри́ вы́берет друго́й. — Dargumon. Mening fikrimcha, hakamlar boshqasini tanlaydi.
— Мо́жет быть. Посмо́трим! — Balki. Ko'ramiz!
— Соверше́нно ве́рно. Вре́мя пока́жет. — Mutlaqo to'g'ri. Vaqt ko'rsatadi.E'tibor bering: bu dialogda barcha to'rt funksiya bor va har biri o'z ohangida. Fikr kiritish: По-мо́ему… (neytral), мне ка́жется, что… (yumshoq), на мой взгляд… va по моему́ мне́нию… (rasmiy). Rozilik: С э́тим я согла́сен (diqqat — согла́сен с + vosita: с э́тим), Соверше́нно ве́рно. E'tiroz: Не согла́сен — quruq emas, darrov Де́ло в том, что… bilan asoslangan. Ishonchsizlik: Возмо́жно, Скоре́е всего́, Вряд ли, Мо́жет быть — ishonch darajasi to'liqdan (skoréye vsegó) gumongacha (vryát li) o'zgarib boradi.
8. Tipik xatolar + mini-mashq
по-мо́ему dan keyin что qo'shish: По-мо́ему, что он прав. По-мо́ему, он прав. Sabab: по-мо́ему — kirish so'z, u to'g'ridan-to'g'ri gapga ulanadi, что olmaydi. что faqat fe'l bilan: Я ду́маю, что он прав.
согла́сен dan keyin noto'g'ri kelishik: Я согла́сен вам. / Я согла́сен вас. Я согла́сен с ва́ми. Sabab: согла́сен doim с + vosita kelishigi (с кем? с чем?) ni oladi: с ва́ми, с тобо́й, с э́тим мне́нием.
Ayol bo'la turib erkak shaklini ishlatish: Я согла́сен (ayol aytyapti). Я согла́сна. Sabab: согла́сен — qisqa sifat, rodga moslashadi: согла́сен (m) / согла́сна (f) / согла́сны (pl).
вряд ли dan keyin fe'lni inkor qilish: Вряд ли он не придёт ("kelmasligi dargumon" — teskari ma'no chiqadi!). Вряд ли он придёт. Sabab: вряд ли o'zi salbiy ma'no beradi ("kelishi dargumon" = kelmaydi), fe'l inkorsiz qoladi.
Fikrni asossiz qoldirish yoki quruq rad etish: Я не согла́сен. (va tamom). Я не согла́сен, потому́ что э́то до́рого. / …Де́ло в том, что… Sabab: B1 darajada fikr asoslanishi kerak — потому́ что yoki де́ло в том, что bilan sababni qo'shing.
по моему́ мне́нию ni bitta so'z qilib yoki noto'g'ri kelishikda: по-моему́ мне́ние. по моему́ мне́нию (uch so'z, по + dative: моему́ мне́нию). Sabab: по predlogi bu yerda jo'nalish kelishigini (Да́тельный) talab qiladi: мне́нию (мне́ние emas).
Mini-mashq (og'zaki): quyidagi fikrlarga rus tilida javob bering: (1) «Э́тот го́род о́чень краси́вый» — rozi bo'ling (согла́сен с…); (2) «Ру́сский язы́к лёгкий» — muloyim rad eting (asos bilan); (3) «За́втра бу́дет дождь» — ehtimolligini bildiring (скоре́е всего́ / вряд ли). (Javoblar 11-bo'limda.)
9. Mashqlar
Mashq 1. что kerakmi yoki yo'qmi? Bo'sh joyga что qo'ying yoki (—) belgisi bilan bo'sh qoldiring:
По-мо́ему, ___ э́то хоро́шая иде́я.
Я счита́ю, ___ он оши́бся.
На мой взгляд, ___ реше́ние пра́вильное.
Мне ка́жется, ___ она́ права́.Mashq 2. согла́сен ni to'g'ri shaklga qo'ying (m / f / pl) va kelishikni to'g'rilang:
Я (ayol) ___ с ва́ми.
Мы ___ с э́тим реше́нием.
Он ___ с тобо́й.
Вы ___ со мной?Mashq 3. Iborani registrga qarab tanlang — neytral yoki rasmiy (vaziyatga qarab):
(do'st bilan) ___, фильм ску́чный. (menimcha)
(ish yig'ilishida) ___, прое́кт перспекти́вный. (mening nazarimda)
(do'st bilan) ___, он опозда́ет. (katta ehtimol bilan)
(rasmiy xatda) ___, цена́ завы́шена. (mening fikrimcha)Mashq 4. Ishonch darajasiga qarab so'z tanlang (я уве́рен / скоре́е всего́ / возмо́жно / вряд ли):
___, он придёт — я говори́л с ним ли́чно. (100%)
___, магази́н уже́ закры́т. (80%)
___, за́втра бу́дет дождь. (50%)
___, он согласи́тся. (20%, gumon)Mashq 5. Fikrni asoslang — потому́ что yoki де́ло в том, что qo'shib, gapni yakunlang:
Я не согла́сен, ___ …
По-мо́ему, э́то оши́бка, ___ …
Я счита́ю, что нам ну́жно подожда́ть, ___ …Mashq 6. Xatoni toping va to'g'rilang:
По-мо́ему, что он прав.
Я согла́сен вам.
Я согла́сен. (ayol aytyapti)
Вряд ли он не придёт. (u kelishi dargumon degan ma'noda)Mashq 7. Berilgan fikrga to'liq javob bering (rus tilida, kirish + o'z fikri + asos):
«Изуча́ть ру́сский язы́к легко́». (rozi emasman, sabab bilan)
«Э́тот рестора́н — лу́чший в го́роде». (roziman, sabab bilan)
«За́втра все сда́дут экза́мен». (ishonchsizlik bildiring)10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)
Fikr almashish munozarasi: Wisar AIdan bir mavzu (masalan: "Ijtimoiy tarmoqlar foydalimi?") bo'yicha o'z fikrini aytishni so'rang. Siz rozilik yoki e'tiroz bildiring — har safar uch qismli formula bilan: kirish (по-мо́ему / на мой взгляд) + fikr + asos (потому́ что / де́ло в том, что). AI sizning bog'lovchi va registringizni tekshirsin, quruq fikr qoldirsangiz — asos so'rasin.
Rozilik / rad mashqi: AIga ayting: "Menga 6 ta bahsli fikr ayt (masalan: Спорт важне́е учёбы, Го́род лу́чше дере́вни)". Har biriga siz rozilik (3 ta: Я согла́сен с ва́ми, потому́ что…) yoki muloyim rad (3 ta: Я так не ду́маю, де́ло в том, что…) bilan javob bering. AI согла́сен + с kelishigini va rod (согла́сен/согла́сна) ni nazorat qilsin.
Ishonch darajasi mashqi: AIdan 6 ta bashorat savolini bering (Он придёт? За́втра бу́дет дождь? Мы успе́ем?). Har biriga turli ishonch darajasida javob bering: я уве́рен, что… / скоре́е всего́ / возмо́жно / вряд ли. AI вряд ли dan keyin fe'lni inkorsiz qo'yganingizni va so'z tanlovingiz ishonch darajasiga mos kelishini tekshirsin.
11. Javoblar kaliti
Mini-mashq (8-bo'lim, namuna): (1) Согла́сен с ва́ми, го́род действи́тельно краси́вый. (2) Я так не ду́маю. Де́ло в том, что ру́сский язы́к дово́льно сло́жный. (3) Скоре́е всего́, да. / Вряд ли, не́бо чи́стое.
Mashq 1: По-мо́ему, (—) э́то хоро́шая иде́я (kirish so'z, что siz); Я счита́ю, что он оши́бся (fe'l что); На мой взгляд, (—) реше́ние пра́вильное (kirish so'z, что siz); Мне ка́жется, что она́ права́ (fe'l что).
Mashq 2: Я согла́сна с ва́ми (ayol -а); Мы согла́сны с э́тим реше́нием (pl); Он согла́сен с тобо́й (m); Вы согла́сны со мной? (Siz -ы). Barcha holatda с + vosita kelishigi.
Mashq 3: (do'st) По-мо́ему, фильм ску́чный; (ish) На мой взгляд, прое́кт перспекти́вный; (do'st) Скоре́е всего́, он опозда́ет; (rasmiy) По моему́ мне́нию, цена́ завы́шена.
Mashq 4: Я уве́рен, что он придёт (100%); Скоре́е всего́, магази́н закры́т (80%); Возмо́жно / Мо́жет быть, за́втра бу́дет дождь (50%); Вряд ли он согласи́тся (20%).
Mashq 5 (namuna): Я не согла́сен, потому́ что э́то сли́шком до́рого; По-мо́ему, э́то оши́бка, потому́ что фа́кты говоря́т друго́е; Я счита́ю, что нам ну́жно подожда́ть, де́ло в том, что у нас нет всей информа́ции.
Mashq 6: По-мо́ему, (—) он прав (что ni olib tashlaymiz); Я согла́сен с ва́ми (с + vosita); Я согла́сна (ayol -а); Вряд ли он придёт (fe'l inkorsiz — не ni olib tashlaymiz).
Mashq 7 (namuna javoblar): — Я не согла́сен. По-мо́ему, э́то тру́дно, потому́ что мно́го паде́жей. — Соверше́нно ве́рно! Я согла́сен, де́ло в том, что там прекра́сная ку́хня. — Вряд ли. Скоре́е всего́, не все успе́ют подгото́виться.
12. Xulosa va keyingi dars
- Fikr bildirish (выраже́ние мне́ния) — suhbat, munozara, ish muloqotining yuragi. To'rt funksiyani egallang: fikr kiritish, rozilik, e'tiroz, ishonchsizlik.
- Fikr kiritish: neytral (по-мо́ему, я ду́маю/счита́ю, что…, мне ка́жется, что…) va rasmiy (на мой взгляд, по моему́ мне́нию). Diqqat: по-мо́ему — что siz, lekin я ду́маю/счита́ю — что bilan.
- Rozilik: я согла́сен / согла́сна (rodga moslashadi!), вы пра́вы, соверше́нно ве́рно, действи́тельно, безусло́вно. Diqqat: согла́сен + с + vosita kelishigi (с ва́ми, с э́тим).
- Rad / e'tiroz: я не согла́сен, я так не ду́маю, напро́тив / наоборо́т, э́то не совсе́м так, вряд ли. Quruq rad emas — yumshating (Возмо́жно, но…) va asoslang.
- Ishonchsizlik — ishonch darajasi bo'yicha: я уве́рен (100%) скоре́е всего́ (80%) наве́рное (70%) возмо́жно / мо́жет быть (50%) вряд ли (20%). вряд ли dan keyin fe'l inkorsiz.
- Asoslash: fikr yolg'iz kelmaydi — потому́ что ("chunki") yoki де́ло в том, что ("gap shundaki") bilan sababni qo'shing. Formula: kirish + fikr + asos.
- Talaffuz istisnolari: по-мо́ему — urg'u o'rtada (pamóyemu); согла́сен — urg'u ikkinchi bo'g'inda (saglásen).
Keyingi dars — B1 — 30-dars: Funksional — his-tuyg'ularni ifodalash (выраже́ние чувств и эмо́ций). Bugun siz aql bilan bildiriladigan pozitsiyani (roziman, ishonaman, dargumon) o'rgandingiz — endi yurak bilan bildiriladigan tuyg'ularga o'tamiz: xursandchilik (Как хорошо́! Я так рад!), afsus (Как жаль! Оби́дно!), hayrat (Не мо́жет быть! Пра́вда?), tashvish (Я волну́юсь). Bugungi я счита́ю, что… naqshi u yerda я рад, что… / я боюсь, что… bo'lib davom etadi — fikr va his bir-birini to'ldiradi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!