B2 — 41-dars: Akademik yozuv — argumentli esse (аргументи́рованное эссе́, сочине́ние-рассужде́ние) — tuzilish, argument, namuna
B2 — YUQORI-O'RTA · 41-dars
1. Dars nomi va maqsad
Tasavvur qiling: ТРКИ-2 (rus tili sertifikat imtihoni, ikkinchi daraja) yozma qismida oldingizda quyidagi topshiriq turibdi — «Согла́сны ли вы с мне́нием, что дистанцио́нное образова́ние никогда́ не заме́нит традицио́нное? Аргументи́руйте свою́ пози́цию» ("Masofaviy ta'lim hech qachon an'anaviy ta'limni almashtira olmaydi degan fikrga qo'shilasizmi? Pozitsiyangizni asoslang"). Sizga 250–300 so'zlik argumentli esse (эссе́-рассужде́ние) yozish uchun 60 daqiqa berilgan. Bu — B1 darajasidagi oddiy inshodan butunlay boshqa darajadagi topshiriq.
B1 da (33-dars) siz insho arxitekturasini — kirish, asosiy qism, xulosa — o'rgangan edingiz. Ammo B1 insho "nega chet tili muhim?" kabi bir tomonlama, "hamma rozi" mavzular ustiga qurilardi: siz shunchaki bir nechta dalil sanardingiz. B2 argumentli esse esa munozarali muammo (проблема, у которой есть две стороны) ustiga quriladi. Bu yerda siz nafaqat o'z fikringizni bayon qilasiz, balki uni isbotlaysiz, qarama-qarshi fikrni tan olasiz va rad etasiz, xulosada esa asoslangan yakuniy pozitsiyaga kelasiz. Bu — fikrlash arxitekturasi, faqat matn arxitekturasi emas.
Aniq farqni bir jadvalda ko'ring:
B1 INSHO (сочинение) B2 ARGUMENTLI ESSE (эссе-рассуждение)
──────────────────────── ─────────────────────────────────────
"Nega X foydali?" "X foydalimi yoki zararli? Isbotlang"
dalillarni sanash dalil + asos + misol + qarshi fikr
bir tomonlama ikki tomonli, keyin o'z pozitsiyasi
neytral leksika ilmiy-publitsistik, mavhum otlar
sodda bog'lovchi mantiqiy bog'lovchilar tizimi
150–200 so'z 250–300 so'z, 4–5 abzatsBu darsda siz o'tgan uch darsni bitta amaliy ko'nikmaga jamlaysiz: 32-darsdagi ilmiy uslub obyektivligini, mavhum leksikasini; 08/06/07-darsdagi sifatdosh va ravishdosh oborotlarni; 19-darsdagi kirish so'zlar tizimini. Argumentli esse — bularning barchasi ishlaydigan maydon.
Dars oxirida siz:
- argumentli essening to'rt bosqichli tuzilishini (введе́ние те́зис + аргуме́нты контраргуме́нт заключе́ние) egallaysiz;
- har bir argumentni to'liq zanjir — da'vo asos misol xulosa — bilan qurasiz;
- qarama-qarshi fikr (контраргуме́нт) ni to'g'ri kiritib, uni rad etish (опрове́ржение) usullarini bilasiz;
- rasmiy-neytral uslubda yozasiz: og'zaki so'zsiz, sifatdosh/ravishdosh oborot bilan, mavhum otlar bilan;
- to'liq namuna esse (~280 so'z) ni tuzilishi ko'rsatilgan holda o'rganasiz;
- ТРКИ-2 baholash mezonlari (5 mezon) bo'yicha o'z esseyingizni tekshirasiz.
Urg'u belgisi: ruscha so'zlarni urg'usi bilan beramiz — эссе́, введе́ние, таки́м о́бразом, сле́дует отме́тить. Akademik leksikada uzun so'zlar ko'p (аргументи́рованность, целесообра́зность), shuning uchun urg'uni har so'zda alohida yodlab boring. Yozuvda urg'u belgisi qo'yilmaydi, lekin to'g'ri talaffuz uchun zarur.
2. Avvalgi darajadan takror (B1 insho — 33-dars)
Chuqur qismga o'tishdan avval B1 dagi insho poydevorini bir daqiqada tiklaymiz — B2 esse aynan shu poydevor ustiga quriladi.
a) Insho uch qismli edi:
ВВЕДЕ́НИЕ (kirish) — mavzuni tanishtirish, muammoni qo'yish
ОСНОВНА́Я ЧАСТЬ (asosiy) — argumentlar + misollar
ЗАКЛЮЧЕ́НИЕ (xulosa) — umumlashtirish, yakuniy fikrb) Har qismning standart klishesi bor edi:
Kirish: В на́ше вре́мя...; Существу́ет мне́ние, что...
Argument: Во-пе́рвых...; Во-вторы́х...; Наприме́р...
Xulosa: Таки́м о́бразом...; Я счита́ю, что...c) Yozish rejadan boshlanardi (план) — qaysi qismda nima yozishini oldindan belgilash.
d) Uslub neytral edi — og'zaki so'zlar (ну, коро́че, кла́ссно) taqiqlangan.
| B1 da o'zlashtirilgan | B2 da bu qanday chuqurlashadi |
|---|---|
| uch qism (kirish–asosiy–xulosa) | to'rt bosqich (+контраргуме́нт qo'shiladi) |
| dalil sanash | dalil + asos + misol + mikroxulosa zanjiri |
| Во-пе́рвых, Во-вторы́х | mantiqiy bog'lovchilar keng tizimi |
| neytral uslub | ilmiy-publitsistik uslub, mavhum otlar |
| Я счита́ю, что... | На основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод... |
Muhim bog'lanish: B1 insho — "ne'gani sanash", B2 esse — "isbotlash va himoya qilish". Poydevor (uch qism) o'zgarmaydi, ammo ustiga ikkita yangi qavat qo'shiladi: (1) har argument ichki zanjir bilan chuqurlashadi, (2) matnga qarshi fikr va uni rad etish kiradi. Agar siz B1 inshoni yaxshi o'zlashtirgan bo'lsangiz, bugun faqat "yuqoriga qurasiz".
3. Asosiy tushuntirish
3.1. Argumentli esse nima va u B1 inshodan nimasi bilan farq qiladi
Аргументи́рованное эссе́ (сочине́ние-рассужде́ние) — bu munozarali (ikki xil qarash mavjud bo'lgan) muammo yuzasidan o'z pozitsiyangizni dalillar bilan isbotlaydigan akademik matn. Uning maqsadi — o'quvchini (imtihonchini) sizning fikringiz asosli ekaniga ishontirish.
Uning uch belgisi bor:
АРГУМЕНТИ́РОВАННОЕ ЭССЕ́ — уч belgi:
1. ПОЗИ́ЦИЯ — muallifning aniq, bir xil pozitsiyasi bor
(Я убеждён, что...; По моему́ мне́нию...)
2. АРГУМЕНТА́ЦИЯ — har fikr asos + misol bilan isbotlanadi
(Это объясня́ется тем, что...; Об э́том свиде́тельствует...)
3. ДИАЛОГИ́ЧНОСТЬ — qarshi fikr tan olinadi va rad etiladi
(С друго́й стороны́...; Одна́ко...)B1 insho "nega X yaxshi?" degan savolga javob berardi. B2 esse esa "X yaxshimi yoki yomonmi? Qaysi tomon haq?" degan munozaraga kiradi. Farqni sezing:
B1 SAVOL: Почему́ поле́зно чита́ть кни́ги?
shunchaki foydalarni sanaysiz
B2 MUAMMO: Заменя́т ли электро́нные кни́ги бума́жные?
tezis qo'yasiz, isbotlaysiz, qarshi fikrni rad etasiz,
o'z pozitsiyangizni himoya qilib xulosaga kelasiz3.2. To'rt bosqichli tuzilish — argumentli essening skeleti
B2 esse to'rt bosqichdan iborat. B1 dagi "asosiy qism" ikkiga bo'linadi: o'z argumentlaringiz va qarshi fikr + rad etish.
┌──────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 1. ВВЕДЕ́НИЕ (kirish) — 1 abzats │
│ muammoni qo'yish + ТЕ́ЗИС (o'z pozitsiyangiz) │
├──────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 2. АРГУМЕНТА́ЦИЯ (isbot) — 2–3 abzats │
│ har abzats: da'vo asos misol mikroxulosa │
├──────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 3. КОНТРАРГУМЕ́НТ + ОПРОВЕ́РЖЕНИЕ — 1 abzats │
│ qarshi fikrni tan ol keyin uni rad et │
├──────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 4. ЗАКЛЮЧЕ́НИЕ (xulosa) — 1 abzats │
│ tezisni tasdiqlash + umumiy yakun │
└──────────────────────────────────────────────────────────┘Bu — argumentli essening "oltin qolipi". Endi har bosqichni birma-bir ochamiz.
3.3. 1-BOSQICH: ВВЕДЕ́НИЕ — muammoni qo'yish va tezisni bildirish
Kirishning ikkita vazifasi bor: (1) munozarali muammoni qo'yish, (2) o'zingizning tezisingizni (asosiy pozitsiyangizni) e'lon qilish. Kirish qisqa — 3–4 jumla.
a) Muammoni qo'yish klishelari:
В совреме́нном о́бществе всё ча́ще обсужда́ется вопро́с о...
— Zamonaviy jamiyatda ... masalasi tobora ko'p muhokama qilinadi.
Существу́ет мне́ние, что... — ... degan fikr mavjud.
Пробле́ма ... остаётся акту́альной. — ... muammosi dolzarbligicha qolmoqda.
Одни́м из спо́рных вопро́сов явля́ется... — Munozarali savollardan biri — ...
В после́днее вре́мя ... вызыва́ет мно́жество споро́в.
— So'nggi paytda ... ko'plab bahslarga sabab bo'lmoqda.b) Tezisni bildirish klishelari (o'z pozitsiyangiz):
Я убеждён (убеждена́), что... — Men ishonchim komilki, ...
На мой взгляд, ... — Mening nazarimda, ...
По моему́ мне́нию, ... — Mening fikrimcha, ...
Я приде́рживаюсь то́чки зре́ния, что... — Men ... degan nuqtai nazarga amal qilaman.
Мне представля́ется, что... — Menimcha, ...Namuna kirish (mavzu: masofaviy ta'lim):
В после́днее вре́мя дистанцио́нное образова́ние вызыва́ет мно́жество
споро́в. Одни́ счита́ют его́ бу́дущим о́бразования, други́е — вре́менной
ме́рой. По моему́ мне́нию, дистанцио́нное обуче́ние не спосо́бно
по́лностью замени́ть традицио́нное, хотя́ и явля́ется це́нным дополне́нием.E'tibor bering: B1 kirishdan farqi — bu yerda siz darhol o'z tezisingizni e'lon qilasiz (По моему́ мне́нию, ... не спосо́бно замени́ть...). B1 da kirish faqat savol qo'yardi. B2 da o'quvchi kirishdanoq sizning pozitsiyangizni biladi — keyin siz uni isbotlaysiz. Tezis aniq va bir ma'noli bo'lishi shart: "u ham foydali, ham zararli" — bu tezis emas, bu qochish.
3.4. 2-BOSQICH: АРГУМЕНТА́ЦИЯ — argumentni to'liq zanjir bilan qurish
Bu — essening yuragi. B1 da argument bir jumla edi (Во-пе́рвых, языки́ откры́вают возмо́жности). B2 da har argument — to'liq mikro-matn, to'rt bo'g'inli zanjir:
ARGUMENT ZANJIRI (4 bo'g'in):
ТЕ́ЗИС/da'vo — argumentni e'lon qil (Во-пе́рвых, ...)
ОБОСНОВА́НИЕ — nega? asosini ber (Это объясня́ется тем, что...)
ПРИМЕ́Р — misol/dalil bilan quvvatla (Наприме́р, ...; Об э́том свиде́тельствует...)
МИКРОВЫ́ВОД — argumentni yakunla (Сле́довательно, ...)a) Argumentni e'lon qilish ():
Во-пе́рвых, ... — Birinchidan, ...
Пре́жде всего́, ... — Avvalo, ...
Одни́м из ва́жных до́водов явля́ется... — Muhim dalillardan biri — ...b) Asoslash () — "nega shunday?" ga javob:
Это объясня́ется тем, что... — Bu shu bilan izohlanadiki, ...
Де́ло в том, что... — Gap shundaki, ...
Причи́на заключа́ется в том, что... — Sabab shundan iboratki, ...c) Misol keltirish () — asosni "yerga tushirish":
Наприме́р, ... — Masalan, ...
Так, ... — Masalan / Chunonchi, ...
Об э́том свиде́тельствует... — Buni ... dalolat qiladi.
Ярки́м приме́ром слу́жит... — Yorqin misol bo'lib ... xizmat qiladi.
Как пока́зывает пра́ктика, ... — Amaliyot ko'rsatishicha, ...d) Mikroxulosa () — argumentni yopish:
Сле́довательно, ... — Demak, ...
Таки́м о́бразом, ... — Shunday qilib, ...
Из э́того сле́дует, что... — Bundan kelib chiqadiki, ...To'liq argument namunasi (barcha 4 bo'g'in bilan):
Во-пе́рвых, о́чное обуче́ние обеспе́чивает живо́е обще́ние
ме́жду преподава́телем и студе́нтом. Это объясня́ется тем, что
непосре́дственный конта́кт позволя́ет момента́льно задава́ть вопро́сы и
получа́ть разъясне́ния. Наприме́р, в аудито́рии преподава́тель ви́дит,
кто не по́нял те́му, и объясня́ет её за́ново. Сле́довательно, живо́е
взаимоде́йствие остаётся незамени́мым элеме́нтом ка́чественного
образова́ния.Amaliy maslahat: eng ko'p yo'l qo'yiladigan xato — - da to'xtab qolish, ya'ni da'vo qilib, asos berib, ammo misolsiz qoldirish. Misol () — argumentingizni "havoda muallaq" qoldirmaydigan langar. Har argumentda o'zingizga savol bering: "Наприме́р?" Agar javob yo'q bo'lsa — argument yarim tugallangan. Kuchli esseda har abzats 4 bo'g'inning kamida 3 tasiga ega bo'ladi.
3.5. 3-BOSQICH: КОНТРАРГУМЕ́НТ + ОПРОВЕ́РЖЕНИЕ — qarshi fikrni tan olib, rad etish
Bu — B2 essening B1 inshodan eng katta farqi. Yetuk mualliflik shundaki, siz qarshi qarashni ham ko'rasiz, uni tan olasiz — va keyin rad etasiz yoki uning cheklovini ko'rsatasiz. Bu esse'ga diologiklik va ishonchlilik beradi: o'quvchi sizni bir tomonlama emas, balki muammoni har tomondan ko'ra oladigan muallif deb qabul qiladi.
Bu bosqich ikki qadamli:
УСТУ́ПКА (tan olish) — qarshi fikrni halol keltir
(С друго́й стороны́, не́которые счита́ют, что...)
ОПРОВЕ́РЖЕНИЕ (rad et) — keyin uni chekla yoki rad et
(Одна́ко...; Тем не ме́нее...; Всё же...)a) Qarshi fikrni kiritish (уступка):
С друго́й стороны́, не́которые счита́ют, что...
— Boshqa tomondan, ba'zilar ... deb hisoblaydi.
Мо́жно возрази́ть, что... — E'tiroz bildirish mumkinki, ...
Проти́вники э́той то́чки зре́ния утвержда́ют, что...
— Bu nuqtai nazar muxoliflari ... deb ta'kidlaydi.
Разуме́ется, нельзя́ отрица́ть, что... — Albatta, ... ekanini inkor etib bo'lmaydi.b) Rad etish yoki cheklash (опровержение):
Одна́ко ... — Biroq, ...
Тем не ме́нее ... — Shunga qaramay, ...
Всё же ... — Baribir, ...
Одна́ко э́тот до́вод представля́ется недостаточно убеди́тельным.
— Biroq bu dalil yetarlicha ishonchli emasdek ko'rinadi.
На са́мом де́ле ... — Aslida esa, ...To'liq kontrargument namunasi:
С друго́й стороны́, сторо́нники дистанцио́нного форма́та утвержда́ют,
что он де́лает образова́ние досту́пным для жи́телей отдалённых
регио́нов. Одна́ко, несмотря́ на э́то удо́бство, дистанцио́нное
обуче́ние не спосо́бно воспроизвести́ атмосфе́ру живо́го уро́ка и
дисципли́ну, кото́рую формиру́ет аудито́рия. Всё же удо́бство не мо́жет
компенси́ровать поте́рю ка́чества взаимоде́йствия.E'tibor bering: kontrargument sizning tezisingizga qarshi turadi, lekin siz uni keltirasiz va darhol rad etasiz. Bu zaiflik emas — aksincha, kuch. Muhim qoida: rad etishdan keyin oxirgi so'z sizniki bo'lishi kerak — abzats sizning pozitsiyangizni tasdiqlash bilan yopilsin, qarshi fikr bilan emas. Aks holda o'quvchi "muallif fikridan qaytdimi?" deb o'ylaydi.
3.6. 4-BOSQICH: ЗАКЛЮЧЕ́НИЕ — tezisni tasdiqlab, yakun yasash
Xulosa argumentlarni jamlaydi va kirishdagi tezisni tasdiqlaydi (endi u isbotlangan). Yangi argument keltirmang. Xulosa 3–4 jumla.
Xulosa klishelari:
Таки́м о́бразом, ... — Shunday qilib, ...
Подводя́ ито́г, мо́жно сказа́ть, что... — Yakun yasab, aytish mumkinki, ...
На основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод, что...
— Yuqorida aytilganlar asosida xulosa qilish mumkinki, ...
Обобща́я всё вышеска́занное, ... — Yuqorida aytilganlarni umumlashtirib, ...
Итак, ... — Xullas, ...Namuna xulosa:
Таки́м о́бразом, дистанцио́нное образова́ние, несмотря́ на свои́
несомне́нные преиму́щества, не спосо́бно по́лностью замени́ть
традицио́нное. На основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод, что
наибо́лее эффекти́вным явля́ется сочета́ние обо́их форма́тов, при кото́ром
техноло́гии дополня́ют, а не вытесня́ют живо́е обще́ние.E'tibor bering: xulosadagi tezis kirishdagi tezis bilan mos kelishi shart — siz uni takrorlamaysiz, balki isbotlangan holda qaytarasiz. B1 da xulosa «Я счита́ю, что...» bilan yakunlanardi; B2 da esa «На основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод...» — bu isbotdan keyingi mantiqiy yakun ohangini beradi. Xulosa — eshikni yopish, yangisini ochish emas.
3.7. Akademik uslub — og'zaki nutqdan voz kechish va oborotlar ishlatish
Argumentli esse — akademik yozma janr. U ilmiy uslub (32-dars) va publitsistik uslubning kesishmasida turadi. Uch tamoyilga rioya qiling.
a) Og'zaki so'zlarni butunlay tashlang:
| Og'zaki (yozmang) | Akademik (yozing) |
|---|---|
| ну, вот, коро́че, типа | (umuman tashlab yuboring) |
| кла́ссно, кру́то, прико́льно | несомне́нное преиму́щество, эффекти́вно |
| ку́ча (люде́й) | значи́тельное число́ (люде́й) |
| я ду́маю, ну... | я приде́рживаюсь мне́ния, что... |
| всё вре́мя | постоя́нно, регуля́рно |
| из-за того́ что | всле́дствие того́, что; в си́лу того́, что |
b) Sifatdosh va ravishdosh oborotlaridan foydalaning (06/07/08-darslar) — ular matnga akademik zichlik beradi:
Sodda (B1): Студе́нты, кото́рые у́чатся дистанцио́нно, ча́сто теря́ют
мотива́цию.
Oborot (B2): Студе́нты, обуча́ющиеся дистанцио́нно, ча́сто теря́ют
мотива́цию. sifatdosh oboroti (обуча́ющиеся)
Sodda (B1): Когда́ студе́нт у́чится оди́н, он теря́ет дисципли́ну.
Oborot (B2): Обуча́ясь самостоя́тельно, студе́нт теря́ет дисципли́ну.
ravishdosh oboroti (обуча́ясь)c) Mavhum otlardan foydalaning (23-dars: -ение, -ость, -ство):
oddiy fe'l/sifat mavhum ot (akademik)
обща́ться (muloqot qilmoq) обще́ние (muloqot)
досту́пный (qulay) досту́пность (qulaylik)
эффекти́вный (samarali) эффекти́вность (samaradorlik)
взаимоде́йствовать взаимоде́йствие (o'zaro ta'sir)Oltin qoida: o'zingizga savol bering — "Bu jumlani ilmiy maqolada yoki gazeta bosh maqolasida ko'rar edimmi?" Agar so'z faqat do'stlar bilan chatda ishlatilsa (коро́че, кру́то, ну), esseda unga o'rin yo'q. Akademik uslub — quruq emas, balki aniq, obyektiv va hurmatli uslub. Bir sifatdosh oborot va bitta mavhum ot esse'ni darhol "B2 darajasi"ga ko'taradi.
3.8. Butun tuzilishning jamlangan xaritasi
Bir qarashda argumentli essening to'liq skeleti:
| Bosqich | Vazifa | Standart klishe |
|---|---|---|
| Введе́ние | muammo + tezis | Существу́ет мне́ние, что...; По моему́ мне́нию... |
| Аргумента́ция | da'vo asos misol mikroxulosa | Во-пе́рвых...; Это объясня́ется тем...; Наприме́р...; Сле́довательно... |
| Контраргуме́нт | tan olish rad etish | С друго́й стороны́...; Одна́ко...; Тем не ме́нее... |
| Заключе́ние | tezisni tasdiqlash | Таки́м о́бразом...; На основа́нии вышеска́занного... |
Bir jumlaga jamlash: argumentli esse = kirish (muammo + tezis) + 2–3 to'liq argument (da'vo–asos–misol–xulosa) + qarshi fikr va uni rad etish + xulosa (tezisni isbotlangan holda tasdiqlash). Har bosqich — alohida abzats, hamma joyda akademik uslub (oborotlar + mavhum otlar, og'zaki so'zsiz). Shu skeletni yodda tutsangiz, ТРКИ-2 ning har qanday munozarali mavzusida esse yoza olasiz.
4. Namuna esse (to'liq, tuzilishi ko'rsatilgan, ~280 so'z)
Quyida bugungi darsning barcha qoidalarini jamlagan to'liq argumentli esse keltirilgan. Har abzatsning yonida uning funksiyasi ko'rsatilgan. Diqqat bilan o'qing.
Те́ма: «Спосо́бны ли социа́льные се́ти сблизить люде́й?» ("Ijtimoiy tarmoqlar odamlarni yaqinlashtira oladimi?")
Спосо́бны ли социа́льные се́ти сблизить люде́й?
[ВВЕДЕ́НИЕ + ТЕ́ЗИС]
В совреме́нном о́бществе всё ча́ще обсужда́ется вопро́с о ро́ли
социа́льных сете́й в челове́ческих отноше́ниях. Существу́ет мне́ние, что
они́ объединя́ют люде́й, одна́ко не ме́нее распространена́ и противопо-
ло́жная то́чка зре́ния. По моему́ мне́нию, социа́льные се́ти скоре́е
создаю́т иллю́зию бли́зости, чем подли́нное сближе́ние.
[АРГУМЕ́НТ 1: da'vo asos misol mikroxulosa]
Во-пе́рвых, обще́ние в се́ти нере́дко заменя́ет живы́е встре́чи. Это
объясня́ется тем, что переписка тре́бует ме́ньше уси́лий, чем ли́чный
конта́кт. Наприме́р, мно́гие лю́ди, ежедне́вно перепи́сывающиеся с
друзья́ми, ме́сяцами не ви́дятся в реа́льности. Сле́довательно,
кажущаяся бли́зость на де́ле ослабля́ет настоя́щие свя́зи.
[АРГУМЕ́НТ 2: da'vo asos misol mikroxulosa]
Во-вторы́х, социа́льные се́ти создаю́т иска́жённый о́браз реа́льности.
Де́ло в том, что по́льзователи публику́ют лишь удачные моме́нты свое́й
жи́зни. Как пока́зывают иссле́дования, постоя́нное сравне́ние себя́ с
други́ми повыша́ет тревожность. Таки́м о́бразом, вме́сто сближе́ния
возника́ет чу́вство одино́чества.
[КОНТРАРГУМЕ́НТ + ОПРОВЕ́РЖЕНИЕ]
С друго́й стороны́, не́которые счита́ют, что се́ти помога́ют
подде́рживать связь с людьми́, живу́щими далеко́. Разуме́ется, нельзя́
отрица́ть их по́льзу в подо́бных слу́чаях. Тем не ме́нее возмо́жность
написа́ть сообще́ние не заменя́ет теплоты́ живо́го обще́ния.
[ЗАКЛЮЧЕ́НИЕ]
Таки́м о́бразом, социа́льные се́ти, несмотря́ на свои́ удо́бства,
чаще создаю́т ви́димость бли́зости, не́жели реа́льное сближе́ние. На
основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод, что подли́нные
отноше́ния тре́буют живо́го, а не то́лько виртуа́льного обще́ния.Bu esse nima uchun kuchli — tahlil:
- Kirish: muammo qo'yilgan (вопро́с о ро́ли социа́льных сете́й), har ikki qarash eslatilgan, so'ng aniq tezis berilgan (скоре́е создаю́т иллю́зию бли́зости).
- Argument 1 va 2: har biri to'liq 4 bo'g'inli zanjir — da'vo (Во-пе́рвых), asos (Это объясня́ется тем...), misol (Наприме́р..., Как пока́зывают иссле́дования...), mikroxulosa (Сле́довательно..., Таки́м о́бразом...).
- Kontrargument: qarshi fikr halol keltirilgan (С друго́й стороны́...), tan olingan (нельзя́ отрица́ть), keyin rad etilgan (Тем не ме́нее...) — oxirgi so'z muallifniki.
- Xulosa: tezis isbotlangan holda tasdiqlangan, yangi argument yo'q.
- Uslub: sifatdosh oborotlar (перепи́сывающиеся, живу́щими), ravishdosh (несмотря́ на), mavhum otlar (бли́зость, сближе́ние, тревожность, одино́чество) — og'zaki so'z umuman yo'q.
ТРКИ-2 esse baholash mezonlari (крите́рии оце́нки): yozma qism quyidagi 5 mezon bo'yicha baholanadi — (1) Задача/Vazifa: mavzu ochilganmi, tezis bormi, hajmga (250–300 so'z) rioya qilinganmi? (2) Структу́ра/Tuzilish: kirish–argumentatsiya–kontrargument–xulosa bormi, abzatslarga bo'linganmi? (3) Связность/Bog'lanish: mantiqiy bog'lovchilar ishlatilganmi, fikr uzluksiz oqadimi? (4) Стиль/Uslub: akademik-neytralmi, og'zaki so'z yo'qmi, oborotlar bormi? (5) Гра́мотность/Savodxonlik: grammatika, kelishik, aspekt, imlo va tinish belgilari to'g'rimi? Har esseyingizni yozib bo'lgach, shu 5 mezon bo'yicha o'zingizni tekshiring.
5. Talaffuz bo'limi
Bugungi asosiy atamalar va klishelarning to'g'ri talaffuzi:
- эссе́ /e-SSÉ/ — urg'u oxirgi bo'g'inda; -се qattiq "e" bilan ("essé", "esse'" emas).
- аргументи́рованное /ar-gu-min-TÍ-ra-van-na-ye/ — urg'u -ти́- da; uzun so'z, bo'g'inlab mashq qiling.
- введе́ние /vvi-DYÉ-ni-ye/ — urg'u -де́- da; boshda ikki "в" birga: "vvedéniye".
- заключе́ние /za-klyu-CHÉ-ni-ye/ — urg'u -че́- da; "zaklyuchéniye".
- сле́дует отме́тить /SLYÉ-du-yet at-MYÉ-tit/ — сле́дует da urg'u boshda, отме́тить da o'rtada.
- таки́м о́бразом /ta-KÍM Ó-bra-zam/ — ikki urg'u: таки́м oxirda, о́бразом boshda.
- сле́довательно /SLYÉ-da-va-til-na/ — urg'u boshda (сле́-); "slyédavatilna".
- несмотря́ на /ni-sma-TRYÁ na/ — urg'u oxirda (-тря́); ravishdosh oboroti boshlanishi.
- тем не ме́нее /tyem ni MYÉ-ni-ye/ — urg'u ме́- da; uch so'z birga o'qiladi.
Ikki oltin talaffuz qoidasi bugun: (1) введе́ние, заключе́ние — bu atamalar -ние bilan tugaydi, oxiri yumshoq "-niye" o'qiladi. (2) сле́довательно, таки́м о́бразом — ko'p bo'g'inli bog'lovchilar; ularni butun ibora sifatida yodlang va urg'usiz "о" ni doim "a" deb o'qing (о́бразом "óbrazam", сле́довательно "slyédavatilna"). Yozib mashq qiling: Сле́довательно, таки́м о́бразом... "slyédavatilna, takím óbrazam".
6. Yangi so'zlar (Anki jadvali)
| Ruscha | Urg'u | O'zbekcha | Misol |
|---|---|---|---|
| эссе́ | эс-се́ | esse | Напиши́те эссе́ на 300 слов. — 300 so'zlik esse yozing. |
| рассужде́ние | рас-суж-де́-ние | mulohaza, fikr yuritish | Сочине́ние-рассужде́ние тре́бует аргуме́нтов. — Esse-mulohaza dalil talab qiladi. |
| те́зис | те́-зис | tezis, asosiy fikr | Сформули́руйте те́зис чётко. — Tezisni aniq shakllantiring. |
| аргуме́нт | ар-гу-ме́нт | dalil, argument | Приведи́те два аргуме́нта. — Ikki dalil keltiring. |
| обоснова́ние | о-бос-но-ва́-ние | asoslash | Ка́ждый до́вод тре́бует обоснова́ния. — Har dalil asoslashni talab qiladi. |
| до́вод | до́-вод | dalil, hujjat | Э́то весо́мый до́вод. — Bu vaznli dalil. |
| контраргуме́нт | контр-ар-гу-ме́нт | qarshi dalil | Учти́те контраргуме́нт. — Qarshi dalilni hisobga oling. |
| опроверже́ние | о-про-вер-же́-ние | rad etish, inkor | Приведи́те опроверже́ние. — Rad etuvchi dalil keltiring. |
| то́чка зре́ния | то́ч-ка зре́-ния | nuqtai nazar | У меня́ друга́я то́чка зре́ния. — Menda boshqa nuqtai nazar. |
| пози́ция | по-зи́-ция | pozitsiya, mavqe | Обосну́йте свою́ пози́цию. — Pozitsiyangizni asoslang. |
| убежде́ние | у-беж-де́-ние | ishonch, e'tiqod | Э́то моё глубо́кое убежде́ние. — Bu mening chuqur e'tiqodim. |
| сле́довательно | сле́-до-ва-тель-но | demak, binobarin | Он не пришёл, сле́довательно, за́нят. — U kelmadi, demak, band. |
| несмотря́ на | не-смот-ря́ на | ...ga qaramay | Несмотря́ на тру́дности, он смог. — Qiyinchiliklarga qaramay, u uddaladi. |
| тем не ме́нее | тем не ме́-не-е | shunga qaramay | Уста́л, тем не ме́нее продо́лжил. — Charchadi, shunga qaramay davom etdi. |
| обобща́ть | о-боб-ща́ть | umumlashtirmoq | В заключе́нии на́до обобщи́ть. — Xulosada umumlashtirish kerak. |
| актуа́льный | ак-ту-а́ль-ный | dolzarb | Э́то актуа́льная пробле́ма. — Bu dolzarb muammo. |
| свиде́тельствовать | сви-де́-тель-ство-вать | dalolat qilmoq | Фа́кты свиде́тельствуют об э́том. — Faktlar buni dalolat qiladi. |
| подли́нный | под-ли́н-ный | haqiqiy, asl | Э́то подли́нная дру́жба. — Bu haqiqiy do'stlik. |
Yodlash qoidasi: so'zlarni essening bosqichlariga bog'lab yodlang: kirish uchun те́зис, пози́ция, актуа́льный; argumentatsiya uchun аргуме́нт, обоснова́ние, до́вод, свиде́тельствовать, сле́довательно; kontrargument uchun контраргуме́нт, опроверже́ние, тем не ме́нее, несмотря́ на; xulosa uchun обобща́ть. To'rt klisheni bitta zanjir qilib yodlang: По моему́ мне́нию... — Во-пе́рвых... — С друго́й стороны́... — Таки́м о́бразом... (tezis — argument — qarshi fikr — xulosa).
7. Namuna: reja esse (jarayon dialogi)
Quyida bir o'quvchi qanday qilib rejadan to'liq argumentli essega o'tishini ko'rsatamiz. Mavzu: «Ну́жно ли совреме́нному челове́ку чита́ть бума́жные кни́ги?» ("Zamonaviy insonga qog'oz kitob o'qish kerakmi?").
ШАГ 1 — ПЛАН (qoralama):
ТЕ́ЗИС: qog'oz kitob hali ham zarur (elektron uni to'liq almashtira olmaydi)
1. Введе́ние — kitob shakli haqidagi bahs dolzarb + tezis
2. Аргуме́нты:
— Арг. 1: qog'oz kitob diqqatni jamlaydi (asos: chalg'ituvchi bildirishnoma yo'q; misol)
— Арг. 2: qog'oz kitob ko'zga foydali, xotirani mustahkamlaydi (asos + tadqiqot)
3. Контраргуме́нт — elektron qulay va arzon LEKIN qulaylik sifatni almashtirmaydi
4. Заключе́ние — ikki format birga, ammo qog'oz o'z o'rnini saqlaydi
ШАГ 2 — ТЕКСТ (reja asosida):
В эпо́ху цифровы́х техноло́гий всё ча́ще звучи́т мне́ние, что
бума́жная кни́га устаре́ла. По моему́ мне́нию, э́то суждé́ние
оши́бочно: печа́тная кни́га сохраня́ет своё значе́ние и сего́дня.
Во-пе́рвых, чте́ние бума́жной кни́ги спосо́бствует концентра́ции.
Это объясня́ется тем, что бума́жный носи́тель не отвлека́ет
уведомле́ниями. Наприме́р, чита́я рома́н в телефо́не, челове́к
постоя́нно преры́вается на сообще́ния. Сле́довательно, бума́га
помога́ет глубже погрузи́ться в текст.
Во-вторы́х, печа́тная кни́га поле́знее для зре́ния и па́мяти. Как
пока́зывают иссле́дования, информа́ция, прочи́танная на бума́ге,
запомина́ется лу́чше. Таки́м о́бразом, тради́ционный форма́т име́ет
и практи́ческие преиму́щества.
С друго́й стороны́, сторо́нники электро́нных книг ука́зывают на
их удо́бство и досту́пность. Разуме́ется, нельзя́ отрица́ть, что
цифрово́й форма́т удо́бен в доро́ге. Тем не ме́нее удо́бство не
компенси́рует поте́рю глубины́ восприя́тия.
Таки́м о́бразом, бума́жная кни́га, несмотря́ на разви́тие
техноло́гий, не утра́тила свое́й це́нности. На основа́нии
вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод, что о́ба форма́та мо́гут
сосуществова́ть, дополня́я друг дру́га.E'tibor bering: rejadagi har band bitta abzatsga aylandi. Tezis (печа́тная кни́га сохраня́ет своё значе́ние) kirishda e'lon qilindi, argumentlarda isbotlandi, kontrargumentda himoya qilindi va xulosada isbotlangan holda tasdiqlandi. Bu — argumentli essening to'liq aylanasi: tezis isbot himoya yakun.
8. Tipik xatolar + mini-mashq
Aniq tezissiz kirish — muammoni qo'yadi, lekin o'z pozitsiyasini bildirmaydi yoki "u ham foydali, ham zararli" deb qochadi. Kirishda aniq, bir ma'noli tezis: По моему́ мне́нию, ... скоре́е..., чем.... Sabab: tezissiz esse — kompassiz sayohat; o'quvchi qaysi tomonni himoya qilayotganingizni bilmaydi va butun matn "isbotsiz mulohaza" bo'lib qoladi.
Argument zanjirini yarim qoldirish — da'vo qilinadi, ammo asos yoki misol berilmaydi (Во-пе́рвых, э́то пло́хо. Во-вторы́х, э́то вре́дно.). Har argumentda 4 bo'g'in: da'vo asos (Это объясня́ется тем, что...) misol (Наприме́р...) mikroxulosa (Сле́довательно...). Sabab: misolsiz va asossiz da'vo — bu fikr, isbot emas; ТРКИ-2 aynan argumentlanganlikni baholaydi.
Kontrargumentni umuman keltirmaslik — faqat o'z tomonini yozib, qarshi qarashni ko'rmaslik (B1 darajasida qolish). Bitta abzats qarshi fikrga: С друго́й стороны́, не́которые счита́ют... Одна́ко.... Sabab: kontrargument esse'ga yetuklik va ishonchlilik beradi; usiz matn bir tomonlama va "sodda" ko'rinadi — bu B2 dan pastga tushiradi.
Kontrargumentdan keyin o'z pozitsiyaga qaytmaslik — abzatsni qarshi fikr bilan yopish, natijada muallif "fikridan qaytgan"dek ko'rinadi. Oxirgi so'z sizniki: rad etishdan keyin (Тем не ме́нее...) pozitsiyangizni tasdiqlab yoping. Sabab: o'quvchi abzats oxiridagi fikrni "muallif xulosasi" deb qabul qiladi — u sizning tezisingiz bo'lishi kerak.
Og'zaki-so'zlashuv uslubi — ну, коро́че, кла́ссно, ку́ча, я ду́маю kabi so'zlar. Akademik uslub: oborotlar (обуча́ющиеся, несмотря́ на), mavhum otlar (досту́пность, эффекти́вность), neytral bog'lovchilar. Sabab: esse — akademik janr; og'zaki so'z uslub mezoni bo'yicha ballni tushiradi.
Xulosada yangi argument keltirish — oxirgi abzatsda birinchi marta yangi fikr ochish. Xulosa faqat tezisni tasdiqlaydi va umumlashtiradi — На основа́нии вышеска́занного мо́жно сде́лать вы́вод, что.... Sabab: yangi argument o'quvchini chalg'itadi va "matn tugamagan"dek taassurot qoldiradi.
Mini-mashq (og'zaki): quyidagi munozarali mavzu uchun tezis (aniq pozitsiya, bitta jumla) va reja (2 argument + 1 kontrargument iborasi bilan) tuzing:
«Прино́сит ли по́льзу ра́нняя специализа́ция в шко́ле?»
(Namuna javob 11-bo'limda.)
9. Mashqlar
Mashq 1. Quyidagi klishelarni to'g'ri bosqichga ajrating (введе́ние / аргумента́ция / контраргуме́нт / заключе́ние):
Это объясня́ется тем, что...; С друго́й стороны́...; По моему́ мне́нию...;
На основа́нии вышеска́занного...; Существу́ет мне́ние, что...; Тем не ме́нее...;
Наприме́р...; Таки́м о́бразом...; Во-пе́рвых...; Одна́ко...Mashq 2. Abzatslarni to'g'ri tartibga qo'ying (esse tuzilishi bo'yicha: 1 4):
а) С друго́й стороны́, не́которые счита́ют, что го́род даёт бо́льше
возмо́жностей. Одна́ко ритм большо́го го́рода ча́сто вреди́т здоро́вью.
б) По моему́ мне́нию, жизнь в дере́вне поле́знее для челове́ка.
в) Таки́м о́бразом, дереве́нская жизнь, несмотря́ на не́которые
неудо́бства, остаётся бо́лее здоро́вой.
г) Во-пе́рвых, в дере́вне чи́стый во́здух и споко́йный ритм жи́зни. Это
объясня́ется тем, что вдали́ от промы́шленности ме́ньше загрязне́ний.Mashq 3. Bitta argumentni to'liq 4 bo'g'inli zanjir bilan to'ldiring (da'vo berilgan, asos + misol + mikroxulosani qo'shing):
Da'vo: Во-пе́рвых, спорт укрепля́ет не то́лько те́ло, но и во́лю.
Asos: Это объясня́ется тем, что _______________________________
Misol: Наприме́р, ________________________________________________
Xulosa: Сле́довательно, ___________________________________________Mashq 4. Og'zaki so'zlarni akademik variant bilan almashtiring:
Ну, я ду́маю, что интерне́т — э́то кла́ссная вещь.
В го́роде ку́ча маши́н, и э́то прико́льно вре́дно.
Дистанцио́нка — коро́че, удо́бно, но не всегда́.
Всё вре́мя сиде́ть в телефо́не — э́то не де́ло.Mashq 5. Berilgan munozarali mavzu uchun tezis (aniq pozitsiya) va reja (kirish + 2 argument + kontrargument + xulosa, qisqa iboralar bilan) tuzing:
Те́ма: «Де́лает ли техноло́гия люде́й ле́нивее?»Mashq 6. Reja asosida to'liq argumentli esse (200–250 so'z) yozing — kirish (tezis bilan), 2 to'liq argument, kontrargument, xulosa:
Те́ма: «Де́лает ли техноло́гия люде́й ле́нивее?»
(5-mashqdagi rejangizdan foydalaning)Mashq 7. Mustaqil esse (250–300 so'z, ТРКИ-2 formati). Quyidagi mavzulardan birini tanlang va to'liq esse yozing (reja tezis matn 5 mezon bo'yicha o'z-o'zini tekshirish):
1. «Ну́жно ли изуча́ть иностра́нные языки́, е́сли есть маши́нный перево́д?»
2. «Прино́сит ли сла́ва сча́стье?»
3. «До́лжен ли челове́к всегда́ говори́ть пра́вду?»Mashq 8. Xatoni toping va to'g'rilang (nima yetishmayapti yoki noto'g'ri?):
а) [kirish]: «Существу́ет мне́ние, что рекла́ма поле́зна. А не́которые
ду́мают, что вре́дна.» (tezis yetishmayapti)
б) [argument]: «Во-пе́рвых, рекла́ма вредна́. Во-вторы́х, она́ раздража́ет.»
(zanjir yarim)
в) [xulosa]: «Таки́м о́бразом, рекла́ма вредна́. Кро́ме того́, она́ ещё и
обма́нывает люде́й но́выми спо́собами.» (xulosada yangi argument)10. Amaliy topshiriq (Wisar AI bilan)
Tezis + reja mashqi: Wisar AIdan 3 ta munozarali esse mavzusi (спо́рная те́ма) bersin. Har biri uchun siz og'zaki aniq tezis (o'z pozitsiyangiz) va reja (2 argument + 1 kontrargument) tuzing. AI tezisingiz haqiqatan bir ma'noli ekanini ("u ham, bu ham" degan qochish emasligini) va argumentlar takrorlanmasligini tekshirsin.
Argument zanjirini quvvatlash: siz AIga bitta da'vo (те́зис) bering (masalan, «Со́циа́льные се́ти вредя́т конце́нтрации»). AI sizdan uni to'liq 4 bo'g'inli zanjirga (da'vo asos misol mikroxulosa) aylantirishni so'rasin va har bo'g'in bor-yo'qligini alohida tekshirsin.
Esse tekshirish (ТРКИ-2 5 mezon): siz bitta to'liq esse (250–300 so'z) yozing va AIga bering. AI uni beshta mezon bo'yicha baholasin: (1) vazifa/tezis, (2) tuzilish (4 bosqich), (3) bog'lanish, (4) akademik uslub, (5) savodxonlik. Har mezon uchun kuchli va zaif tomonni ko'rsatsin, ayniqsa kontrargument bormi va u to'g'ri rad etilganmini tekshirsin.
11. Javoblar kaliti
Mini-mashq (8-bo'lim): Namuna tezis — «По моему́ мне́нию, ра́нняя специализа́ция скоре́е вреди́т, чем помога́ет, поско́льку огранича́ет о́бщее разви́тие ребёнка». Reja: (1) Введе́ние — ta'lim bahsi dolzarb + tezis; (2) Арг. 1 — bola qiziqishlari hali shakllanmagan (asos + misol: bola fikrini o'zgartiradi); Арг. 2 — tor mutaxassislik umumiy dunyoqarashni cheklaydi; (3) Контраргуме́нт — erta boshlash chuqur bilim beradi LEKIN bu keng poydevor hisobiga; (4) Заключе́ние — muvozanatli, keng ta'lim afzalroq.
Mashq 1: Введе́ние — По моему́ мне́нию; Существу́ет мне́ние, что. Аргумента́ция — Это объясня́ется тем, что; Наприме́р; Во-пе́рвых; Таки́м о́бразом (mikroxulosa sifatida). Контраргуме́нт — С друго́й стороны́; Тем не ме́нее; Одна́ко. Заключе́ние — На основа́нии вышеска́занного; Таки́м о́бразом (yakun sifatida). (Izoh: «Таки́м о́бразом» ham argument mikroxulosasi, ham umumiy xulosa boshlanishi bo'la oladi — kontekstga qarab.)
Mashq 2: To'g'ri tartib: б) г) а) в) (tezis: По моему́ мне́нию...; argument: Во-пе́рвых...; kontrargument: С друго́й стороны́...; xulosa: Таки́м о́бразом...).
Mashq 3: Namuna to'ldirish —
Asos: Это объясня́ется тем, что регуля́рные трениро́вки тре́буют
дисципли́ны и преодоле́ния уста́лости.
Misol: Наприме́р, спортсме́н, ежедне́вно встаю́щий на трениро́вку,
приуча́ет себя́ к самоконтро́лю.
Xulosa: Сле́довательно, спорт формиру́ет черты́ хара́ктера, поле́зные
и вне спо́рта.(Sizning variantingiz boshqacha bo'lishi mumkin — asosiysi asos + misol + xulosa mavjud bo'lsin.)
Mashq 4: Namuna akademik variantlar:
По моему́ мне́нию, интерне́т явля́ется поле́зным инструме́нтом.
В го́роде значи́тельное число́ автомоби́лей, что серьёзно вреди́т эколо́гии.
Дистанцио́нное обуче́ние удо́бно, одна́ко не во всех слу́чаях эффекти́вно.
Постоя́нное испо́льзование телефо́на отрица́тельно ска́зывается на
продукти́вности.(Og'zaki ну, я ду́маю, кла́ссная, ку́ча, прико́льно, коро́че, не де́ло olib tashlandi va akademik ekvivalent bilan almashtirildi.)
Mashq 5: Namuna tezis — «По моему́ мне́нию, техноло́гии не де́лают люде́й лени́вее, а лишь меня́ют хара́ктер их уси́лий». Reja: (1) Введе́ние — texnologiya va mehnat bahsi + tezis; (2) Арг. 1 — texnologiya jismoniy yukni yengillashtiradi, lekin aqliy yuk oshadi (misol: dasturchi mehnati); Арг. 2 — vosita natijaga bog'liq: kim ishlatsa, o'sha javobgar; (3) Контраргуме́нт — avtomatlashtirish odamni harakatsiz qiladi LEKIN bu tanlov masalasi, majburiyat emas; (4) Заключе́ние — dangasalik texnologiyada emas, insonda.
Mashq 6: (Ochiq mashq — namuna to'liq esse yo'q.) Tekshirish: tezis kirishda aniq berildimi? Har argument 4 bo'g'inli zanjirmi? Alohida kontrargument abzatsi bormi va u rad etildimi? Xulosa tezisni tasdiqladimi (yangi argumentsiz)? Uslub akademikmi?
Mashq 7: (Ochiq mashq — namuna javob yo'q.) O'zingizni ТРКИ-2 ning 5 mezoni bo'yicha tekshiring: (1) tezis va hajm (250–300 so'z) bormi? (2) 4 bosqichli tuzilish bormi? (3) mantiqiy bog'lovchilar ishlatildimi? (4) akademik uslub (oborot + mavhum ot, og'zaki so'zsiz)? (5) grammatika, kelishik, aspekt, imlo to'g'rimi?
Mashq 8: а) Tezis yetishmayapti — muammo qo'yilgan, lekin muallifning aniq pozitsiyasi yo'q. To'g'rilash: oxiriga «По моему́ мне́нию, вред рекла́мы превыша́ет её по́льзу» kabi tezis qo'shish kerak. б) Argument zanjiri yarim — faqat da'vo bor, asos va misol yo'q. To'g'rilash: «Во-пе́рвых, рекла́ма раздража́ет. Это объясня́ется тем, что она́ преры́вает люби́мые переда́чи. Наприме́р, фильм ча́сто прерыва́ется ро́ликами. Сле́довательно, она́ вызыва́ет негати́в». в) Xulosada yangi argument keltirilgan — «она́ ещё и обма́нывает» yangi fikr. Xulosa faqat aytilganlarni umumlashtirishi kerak: «Таки́м о́бразом, рекла́ма прино́сит бо́льше вреда́, чем по́льзы».
12. Xulosa va keyingi dars
- Argumentli esse (эссе́-рассужде́ние) — munozarali muammo yuzasidan o'z pozitsiyangizni isbotlaydigan akademik matn. B1 inshodan farqi: bu yerda siz nafaqat sanayasiz, balki isbotlaysiz, qarshi fikrni rad etasiz va himoya qilasiz.
- To'rt bosqichli tuzilish: введе́ние (muammo + tezis) аргумента́ция (2–3 to'liq argument) контраргуме́нт + опроверже́ние (qarshi fikrni tan olib rad etish) заключе́ние (tezisni isbotlangan holda tasdiqlash).
- Har argument — to'liq zanjir: da'vo (Во-пе́рвых) asos (Это объясня́ется тем, что) misol (Наприме́р) mikroxulosa (Сле́довательно). Zanjirning har bo'g'ini muhim — ayniqsa misol.
- Kontrargument — B2 essening B1 dan eng katta farqi va uning yetukligi. Qarshi fikrni halol keltiring, so'ng rad eting (Тем не ме́нее...), oxirgi so'z sizniki bo'lsin.
- Akademik uslub: og'zaki so'zsiz, sifatdosh/ravishdosh oborotlar (32/06/07/08-darslar) va mavhum otlar (23-dars) bilan. Bog'lovchilar matnni bog'laydi, abzatslar tuzilishni ko'rsatadi.
- ТРКИ-2 ning 5 mezoni: vazifa/tezis, tuzilish, bog'lanish, uslub, savodxonlik. Har esseyingizni shu bo'yicha tekshiring.
Keyingi dars — B2 — 42-dars: Rasmiy hujjatlar (официа́льные докуме́нты) — ariza, tushuntirish xati, tavsifnoma, rezyume. Bugun siz erkin fikringizni akademik shaklda isbotlashni o'rgandingiz. Endi yozma nutqning boshqa qutbiga — qat'iy shablonli rasmiy hujjatlarga o'tamiz. Esse'da siz ijodkor bo'ldingiz; hujjatlarda esa aksincha — standart shakl, aniq iboralar va shaxssiz ohang hukmron. Keyingi darsda ariza (заявле́ние), tushuntirish xati (объясни́тельная запи́ска), tavsifnoma (характери́стика) va rezyumeni (резюме́) rus tilining rasmiy-ish uslubi (31-dars) qoidalari asosida yozishni o'rganamiz.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun kiring.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!